Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń qaýlysy № 259

2015 jylǵy 31 jeltoqsan,  Almaty qalasy Bankaralyq aqsha aýdarymdary júıesiniń jumys isteý qaǵıdalaryn bekitý jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki men bankter, sondaı-aq bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar arasynda korrespondenttik qatynastardy ornatý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2014 jylǵy 3 aqpandaǵy № 14 qaýlysyna ózgeris engizý týraly «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki týraly» 1995 jylǵy 30 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes, bankaralyq aqsha aýdarymdary júıesiniń jumys isteý tártibin jetildirý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Basqarmasy qaýly etedi: 1. Qosa berilip otyrǵan Bankaralyq aqsha aýdarymdary júıesiniń jumys isteý qaǵıdalary bekitilsin. 2. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki men bankter, sondaı-aq bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar arasynda korrespondenttik qatynastardy ornatý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2014 jylǵy 3 aqpandaǵy № 14 qaýlysyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 9247 tirkelgen, 2014 jylǵy 1 sáýirde «Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde jarııalanǵan) mynadaı ózgeris engizilsin: kórsetilgen qaýlymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki men bankter, sondaı-aq bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar arasynda korrespondenttik qatynastardy ornatý qaǵıdalarynda: 33-tarmaq alyp tastalsyn. 3. Osy qaýlyǵa qosymshaǵa sáıkes tizbe boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń qaýlylarynyń kúshi joıyldy dep tanylsyn. 4. Tólem júıelerin damytý jáne basqarý departamenti (Musaev R.N.) zańnamada belgilengen tártippen: 1) Quqyqtyq qamtamasyz etý departamentimen (Dosmuhambetov N.M.) birlesip osy qaýlyny Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi; 2) osy qaýlyny Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde «Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi; 3) osy qaýly resmı jarııalanǵannan keıin ony Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ınternet-resýrsyna ornalastyrýdy qamtamasyz etsin. 5. Halyqaralyq qatynastar jáne jurtshylyqpen baılanys departamenti (Qazybaev A.Q.) osy qaýlyny Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde merzimdi baspasóz basylymdarynda resmı jarııalaýǵa jiberýdi qamtamasyz etsin. 6. Osy qaýlynyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Tóraǵasynyń orynbasary Ǵ.O. Pirmatovqa júktelsin. 7. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi jáne 2016 jylǵy 1 qantardan bastap týyndaǵan qatynastarǵa qoldanylady. Ulttyq Bank Tóraǵasy D.AQYShEV Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2015 jylǵy 31 jeltoqsandaǵy № 259 qaýlysyna qosymsha Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń kúshi joıylǵan qaýlylarynyń tizbesi 1. «Aqsha aýdarymynyń bankaralyq júıesindegi aqsha aýdarymy erejesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 1998 jylǵy 21 qarashadaǵy № 242 qaýlysy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 711 tirkelgen). 2. «Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 1998 jylǵy 21 qarashadaǵy № 242 qaýlysyna ózgerister engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 1999 jylǵy 16 tamyzdaǵy  № 266 qaýlysy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 910 tirkelgen). 3. «Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Aqsha aýdarymynyń bankaralyq júıesindegi aqsha aýdarymy erejesin bekitý týraly» 1998 jylǵy 21 qarashadaǵy № 242 qaýlysyna ózgeris engizý jóninde» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2000 jylǵy 16 mamyrdaǵy № 216 qaýlysy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 1152 tirkelgen). 4. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Aqsha aýdarymynyń bankaralyq júıesindegi aqsha aýdarymy erejesin bekitý týraly» 1998 jylǵy 21 qarashadaǵy № 242 qaýlysymen bekitilgen Aqsha aýdarymynyń bankaralyq júıesindegi aqsha aýdarymy erejesine ózgerister men tolyqtyrýlardy bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2001 jylǵy 20 sáýirdegi № 106 qaýlysy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 1538 tirkelgen). 5. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Aqsha aýdarymynyń bankaralyq júıesindegi aqsha aýdarymy erejesin bekitý týraly» 1998 jylǵy 21 qarashadaǵy № 242 qaýlysyna ózgeris engizý týraly» Qazaq­stan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2002 jylǵy 2 qyrkúıektegi № 362 qaýlysy (Normatıvtik quqyq­tyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 1999 tirkelgen, 2002 jyly Qazaqstan Respýblıkasy ortalyq atqarýshy jáne ózge de memlekettik organdarynyń normatıvtik quqyqtyq aktileri bıýlleteninde № 29, 635-qujatta jarııalanǵan). 6. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń keıbir qaýlylaryna tólem qujattaryn paıdalaný máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2003 jylǵy 31 qańtardaǵy № 20 qaýlysynyń (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 2193 tirkelgen, 2003 jylǵy 21 naýryzda «Egemen Qazaqstan» gazetinde № 64-65 (23275) jarııalanǵan) 1-tarmaǵynyń 1) tarmaqshasy. 7. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde № 711 tirkelgen, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Aqsha aýdarymynyń bankaralyq júıesindegi aqsha aýdarymy erejesin bekitý týraly» 1998 jylǵy 21 qarashadaǵy № 242 qaýlysyna ózgerister engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2003 jylǵy 27 mamyrdaǵy № 158 qaýlysy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 2369 tirkelgen). 8. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde № 711 tirkelgen Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Aqsha aýdarymynyń bankaralyq júıesinde aqsha aýdarymy erejesin bekitý týraly» 1998 jylǵy 21 qarashadaǵy № 242 qaýlysyna tolyqtyrý engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2004 jylǵy 15 mamyrdaǵy № 74 qaýlysy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 2887 tirkelgen, 2004 jylǵy 12 maýsymda «Kazahstanskaıa pravda» gazetinde № 132 (24442) jarııalanǵan). 9. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki bólimsheleriniń arasynda fýnksııalardy bólýge baılanysty máse­leler boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń keıbir normatıvtik quqyqtyq aktilerine ózgerister men tolyq­tyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2005 jylǵy 17 qarashadaǵy № 147 qaýlysyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 3993 tirkelgen) Qosymshanyń 1-tarmaǵy. 10. «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Aqsha aýdarymynyń bankaralyq júıesindegi aqsha aýdarymy erejesin bekitý týraly» 1998 jylǵy 21 qarashadaǵy № 242 qaýlysyna ózgerister men tolyqtyrý engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2008 jylǵy 28 qarashadaǵy № 96 qaýlysy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 5422 tirkelgen). Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2015 jylǵy 31 jeltoqsandaǵy № 259 qaýlysymen bekitilgen Bankaralyq aqsha aýdarymdary júıesiniń jumys isteý  qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Bankaralyq aqsha aýdarymdary júıesiniń jumys isteý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki týraly» 1995 jylǵy 30 naýryzdaǵy (budan ári – Ulttyq Bank týraly zań), «Aqsha tólemi men aýdarymy týraly» 1998 jylǵy 29 maýsymdaǵy (budan ári – Tólemder týraly zań), «Valıýtalyq retteý jáne valıýtalyq baqylaý týraly» 2005 jylǵy 13 maýsymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna sáıkes ázirlendi jáne operatory «Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Qazaqstan bankaralyq esep aıyrysý ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásiporny (budan ári – Ortalyq) bolyp tabylatyn bankaralyq aqsha aýdarymdary júıesiniń (budan ári – júıe) jumys isteý tártibin belgileıdi. 2. Júıe Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankinde (budan ári – Ulttyq Bank) ashylǵan korrespondenttik shot­tardan júıege aýdarylǵan aqshany paıdalana otyryp, onyń qatysýshylary (paıdalanýshylary) arasynda tólem­derdi jáne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrýǵa arnalǵan júıelik-mańyzdy tólem júıesi bolyp tabylady. 3. Júıede tólemderdi jáne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý onyń paıdalanýshysynyń árbir nusqaýyn jeke oryndaý arqyly operasııalyq kún ishinde aqsha aýdarymdaryn aıaqtaı otyryp júrgiziledi. 4. Qaǵıdalarda Tólemder týraly zańda, «Elektrondyq qujat jáne elektrondyq sıfrlyq qoltańba týraly» 2003 jylǵy 7 qańtardaǵy jáne «Baǵaly qaǵazdar rynogy týraly» 2003 jylǵy 2 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda kózdelgen uǵymdar, sondaı-aq mynadaı uǵymdar paıdalanylady: 1) aýdıtorlyq iz – júıede elektrondyq habarlardy óńdeý jónindegi oqıǵalardy júıeli tirkeý, júıe boıynsha aqparatty Ortalyq jáne júıe paıdalanýshylary saqtaıdy; 2) aýtentıfıkasııa – tólem jáne aqparattyq habarlar almasý kezinde júıe paıdalanýshylarynyń tupnusqalyǵyn rastaý úshin sharalar kesheni; 3) áleýmettik baǵyttaǵy tólemder – memlekettik bıýdjetten nemese Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan tólenetin zeınetaqy tólemderi jáne (nemese) járdemaqy tólemderi, áleýmettik jáne ózge tólemder, bıýdjetten tólenetin turǵyn úı tólemderi jáne ózge tólemder; 4) baǵdarlamalyq-tehnıkalyq júıe kesheni – júıeniń jumysyn qamtamasyz etetin, aqparattyq júıeden, serverden jáne júıe termınalynan, kommýnıkasııa quraldarynan (derekterdi berýden) turatyn tehnıkalyq, baǵdarlamalyq nemese basqa da quraldar; 5) baǵdarlamalyq-tehnıkalyq júıe kesheniniń negizgi ortalyǵy (budan ári – negizgi ortalyq) – júıeniń ádettegi (kúndelikti) rejımdegi jumysyn qamtamasyz etetin baǵdarlamalyq-tehnıkalyq júıe kesheni; 6) baǵdarlamalyq-tehnıkalyq júıe kesheniniń rezerv ortalyǵy (budan ári – rezerv ortalyǵy) – standarttan tys jaǵdaılar týyndaǵan nemese negizgi ortalyqta josparly test jumystary júrgizilgen kezde júıeniń jumysyn qamtamasyz etetin baǵdarlamalyq-tehnıkalyq júıe kesheni; 7) bankaralyq klırıng júıesi – operatory Ortalyq bolyp tabylatyn, paıdalanýshylardyń nusqaýlaryn kópjaqty klırıngteý jolymen onyń paıdalanýshylary arasynda tólemderdi jáne (nemese) aqsha aýdarymdaryn júzege asyrýǵa arnalǵan tólem júıesi; 8) beırezıdent qarjy uıymy – Qazaqstan Respýblıkasynan tysqary qurylǵan, tirkelgen memlekettiń zańnamasy boıynsha bank operasııalaryn júzege asyrýǵa quqyǵy bar, júıeniń paıdalanýshysy bolyp tabylmaıtyn jáne paıdasyna transshekaralyq tólem jáne (nemese) aqsha aýdarymy jiberiletin ne odan alynǵan jeke nemese zańdy tulǵaǵa qyzmet kórsetetin qarjy uıymy (bank); 9) debettik aýdarym – paıdalanýshy-bastama jasaýshy paıdalanýshy-benefısıar bolyp tabylatyn aqsha aýdarymy; 10) jıyntyq tólem habary – paıdalanýshylar klıentteriniń birneshe tólem qujattarynyń (nusqaýlarynyń) negizinde paıdalanýshy qalyptastyrǵan tólem habary; 11) júıelik táýekel – bir nemese birneshe paıdalanýshynyń mindetterin oryndamaýynan týyndaǵan, bir nemese birneshe aqsha aýdarymy boıynsha bir nemese birneshe paıdalanýshy mindettemeleriniń oryndalmaý táýekeli; 12) júıelik-mańyzdy tólem júıesi – úzdiksiz jumysy Qazaqstan Respýblıkasynyń qarjy naryǵynyń turaqty jumys isteýine múmkindik jasaıtyn, jumysynyń toqtap qalýy (irkilisi) Qazaqstan Respýblıkasynyń qarjy naryǵynda táýekelderdiń týyndaýyna ákelýi múmkin tólem júıesi; 13) júıeniń operasııalyq kúni (budan ári – operasııalyq kún) – tólem habarlaryn qabyldaý, óńdeý ári berý jáne olar boıynsha aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý úshin júıe ashyq bolatyn ýaqyt kezeńi; 14) júıeniń paıdalanýshysy (budan ári – paıdalanýshy) – Ortalyqpen júıede qyzmetter kórsetý týraly shart jasasqan zańdy tulǵa nemese operatory Ortalyq bolyp tabylatyn basqa tólem júıesi; 15) kezek – paıdalanýshy-aqsha jóneltýshiniń pozısııasynda aqsha somasy jetkiliksiz bolǵan kezde tólem habarlary operasııalyq kún ishinde paıdalanýshynyń pozısııasyna qajetti aqsha somasy túskennen keıin esep aıyrysý sátin kútýde kezekke turatyn táýekelderdi basqarý tetigi; 16) keri qaıtarylmaıtyn tólem – keri qaıtarylýǵa tıis emes tólem; 17) kredıttik aýdarym – paıdalanýshy-bastama jasaýshy paıdalanýshy-aqsha jóneltýshi bolyp tabylatyn aqsha aýdarymy; 18) kredıttik táýekel – qarsy agenttiń óz mindettemelerin tolyq kólemde ýaqtyly oryndamaýynyń (oryndamaýynyń) múmkin bolýymen baılanysty táýekel; 19) operasııalyq táýekel – aqparattyq júıelerdiń nemese ishki prosesterdiń kemshilikterimen, adamdardyń qatelikterimen, júıeni basqarýdaǵy, onyń ishinde syrtqy oqıǵalardyń saldarynan bolatyn irkilistermen nemese buzýshylyqtarmen baılanysty táýekel; 20) Ortalyqtaǵy júıeniń pozısııasy – Ortalyqta óńdeletin jáne paıdalanýshylar Ulttyq Bankte júıeniń shotyna aýdarylǵan aqshanyń jáne júıedegi paıdalanýshylar aýdarymdarynyń jalpy somasyn baqylaýǵa arnalǵan pozısııa; 21) ótimdilik táýekeli – paıdalanýshy-aqsha jóneltýshiniń aqsha aýdarý jónindegi óz mindettemelerin tolyq kólemde ýaqtyly oryndamaýynyń (oryndamaýynyń) múmkin bolýymen baılanysty táýekeli; 22) paıdalanýshynyń júıedegi pozısııasy (budan ári – paıdalanýshynyń pozısııasy) – júıe paıdalanýshysynyń júıe arqyly tólemder men aqsha aýdarymyn júzege asyrý úshin Ulttyq Bankte ashylǵan teńgedegi korrespondenttik shot­tan (budan ári – paıdalanýshynyń korrespondenttik shoty) ózi aýdarǵan aqsha somasyn esepke alýǵa arnalǵan pozısııa; 23) paıdalanýshy-aqsha jóneltýshi – pozısııasynan aqsha aýdarylatyn (esepten shyǵarylatyn) paıdalanýshy; 24) paıdalanýshy-bastama jasaýshy – tólem habaryn júıege jibergen paıdalanýshy. Paıdalanýshy-bastama jasaýshy paıdalanýshy-aqsha jóneltýshi nemese paıdalanýshy-benefısıar bolyp tabylady; 25) paıdalanýshy-benefısıar – pozısııasyna aqsha aýdarylatyn paıdalanýshy; 26) paıdalanýshy-deldal – paıdalanýshylar men beırezıdent qarjy uıymdarynyń arasynda transshekaralyq tólemder jáne (nemese) aqsha aýdarymdary boıynsha aqsha aýdarýdy júzege asyratyn paıdalanýshy; 27) tólem nusqaýy – paıdalanýshynyń korrespondenttik shotynan Ulttyq Banktegi júıeniń shotyna ne Ulttyq Banktegi júıeniń shotynan onyń korrespondenttik shotyna aqsha aýdarýǵa nusqaýy; 28) tólem habarynyń aksepti – Ortalyqtyń tólem habarynyń talaptary negizinde aqsha aýdarymyn júzege asyrýǵa kelisimi; 29) tólemniń jáne (nemese) aqsha aýdarymynyń aıaqtalýy (túpkiliktiligi) – tólemge jáne (nemese) aqsha aýdarymyna qatysýshynyń mindettemesi oryndaldy dep sanalatyn sát; 30) transshekaralyq tólem jáne (nemese) aqsha aýdarymy – aqsha jóneltýshi bastama jasaǵan nemese onyń atynan bastama jasalǵan, aqsha jóneltýshiniń jáne benefısıardyń tólem qyzmetterin jetkizýshiler ártúrli memleketterde ornalasqan tólem nemese aqsha aýdarymy jónindegi nusqaý; 31) Ulttyq Banktegi júıeniń shoty – Ulttyq Bankte ashylǵan jáne paıdalanýshylar júıede aqsha aýdarymyn júzege asyrý úshin paıdalanylatyn aqshasyn esepke alýǵa jáne aqshany júıege (júıeden) aýdarý boıynsha paıdalanýshylar pozısııalarynyń saldosyn aýdarýǵa arnalǵan shot; 32) elektrondyq aqparattyq habar (budan ári – aqparattyq habar) – elektrondyq sıfrlyq qoltańbasy bar, tólem habarlaryna jatpaıtyn jáne aqparattyq sıpattaǵy, onyń ishinde úzindi-kóshirmeler bar elektrondyq habar; 33) elektrondyq tólem habary (budan ári – tólem habary) – júıedegi paıdalanýshylardyń pozısııalary boıynsha aqsha aýdarymdaryn júzege asyrýǵa negiz bolatyn, elektrondyq sıfrlyq qoltańbasy bar elektrondyq habar; 34) elektrondyq habar – Ortalyq ázirlegen formattaǵy elektrondyq túrdegi aqparat jıyntyǵy. Qaǵıdalarda paıdalanylatyn táýekelder uǵymy Qaǵıdalar sheńberindegi júıege qatysty qoldanylady jáne Halyqaralyq esep aıyrysý bankiniń Tólemder men naryqtyq ınfraqurylymdar jónindegi komıteti (Bazel, Shveısarııa, 2003 jylǵy naýryz) ázirlegen tólem jáne esep aıyrysý júıelerinde paıdalanylatyn Termınder glossarııine sáıkes jazylǵan. 5. Ulttyq Bank júıeniń jumys isteýin jáne basqarýdy uıymdastyrady jáne qamtamasyz etedi. 6. Operasııalyq jáne tehnologııalyq fýnksııalardy, sondaı-aq paıdalanýshylarmen júıede qyzmet kórsetý jáne júıeniń jumys isteýi úshin qyzmetter kórsetetin úshinshi tulǵalarmen sharttar jasasýdy Ortalyq júzege asyrady. Operasııalyq fýnksııalar paıdalanýshynyń árbir nusqaýyn jeke oryndaı otyryp, júıede aqsha aýdarýdy júrgi­zýdi, paıdalanýshylardyń (paıdalanýshylarǵa) tólemdik jáne aqparattyq habarlaryn óńdeýdi jáne berýdi qamtıdy. Tehnologııalyq fýnksııalar júıeniń ınfraqurylymynyń jumys isteýin, júıeniń aqparattyq qaýipsizdigi jáne qyzmetiniń úzdiksizdigi sharalarynyń saqtalýyn qamtamasyz etýdi qamtıdy. 7. Júıede aqsha aýdarý paıdalanýshylardyń tólem habarlaryn ótkizý, Ortalyqtyń paıdalanýshy-aqsha jóneltýshiniń pozısııasynan esepten shyǵarý jáne aqshany paıdalanýshy-benefısıardyń pozısııasyna esepke alý arqyly olardy óńdeý jolymen júzege asyrylady. 2. Júıege qatysý talaptary 8. Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 9247 tirkelgen «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki men bankter, sondaı-aq bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar arasyn­da korres­pondenttik qatynastardy ornatý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2014 jylǵy 3 aqpandaǵy № 14 qaýlysynda (budan ári – № 14 qaýly) belgilengen tártippen ashylǵan paıdalanýshynyń korrespondenttik shotynyń bolýy paıdalanýshynyń mártebe alýy úshin mindetti talap bolyp tabylady. 9. Qaǵıdalardyń 8-tarmaǵynda kózdelgen talaptardy oryndaý kezinde zańdy tulǵa Ortalyqpen júıede qyzmetter kórsetý týraly shart jasaıdy. 10. Júıede qyzmetter kórsetý týraly shart jasasý úshin zańdy tulǵa Ortalyqqa mynadaı qujattar usynady: 1) júıege qosýǵa arnalǵan erkin nysandaǵy ótinish; 2) «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy bankter jáne bank qyzmeti týraly» 1995 jylǵy 31 tamyzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes ýákiletti organnyń lısenzııasynsyz banktik operasııalardy júzege asyrý jaǵdaılaryn qospaǵanda, bank operasııalaryn jasaýǵa berilgen lısenzııanyń kóshirmesi; 3) paıdalanýshynyń Ulttyq Bankpen teńgedegi korrespondenttik shotty ashýǵa jasalǵan korrespondenttik shot shartynyń (budan ári – korrespondenttik shot sharty) kóshirmesi. Osy tarmaqtyń birinshi bóliginiń 2) tarmaqshasy shet memlekettiń ortalyq (ulttyq) banki, Qazaqstan Respýblı­kasynyń beırezıdent banki (Qazaqstan Respýblıkasynyń beırezıdent-bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymy) Ortalyqpen júıede qyzmetter kórsetý týraly shartty jasasýy kezinde qoldanylmaıdy. 11. Zańdy tulǵalar Ortalyqpen júıede qyzmetter kórsetý týraly shart jasaǵannan keıin paıdalanýshy mártebesin ıelenedi. Júıede qyzmetter kórsetý týraly shartty buzý zańdy tulǵanyń paıdalanýshy mártebesin joǵaltýyna ákep soǵady. 12. Ulttyq Bank Ortalyqpen júıede qyzmetter kórsetý týraly jasasqan shart negizinde paıdalanýshy mártebesin alady. 3. Júıeniń jumys isteýiniń quqyqtyq negizi 13. Tólemder týraly zań, Qaǵıdalar, paıdalanýshylar men Ortalyq arasynda jasalǵan júıede qyzmetter kórsetý týraly sharttar júıeniń jumys isteýiniń quqyqtyq negizin quraıdy. 14. Júıedegi qyzmet kórsetý týraly shart mynalardy qamtıdy: 1) sharttyń máni; 2) paıdalanýshynyń jáne Ortalyqtyń quqyqtary men mindetteri; 3) Ortalyqtyń qyzmetterine aqy tóleý tártibi; 4) paıdalanýshy men Ortalyqtyń sharttyń talaptaryn oryndamaǵany úshin jaýapkershiligi; 5) aqparattyq qaýipsizdik jáne konfıdensıaldylyq rejiminiń saqtalýy, bank qupııasynyń saqtalýy jáne derbes derekterdi qorǵaý; 6) tólemniń jáne (nemese) aqsha aýdarymynyń aıaqtalýy (túpkiliktiligi) tártibi men talaptary; 7) shart talaptaryn ózgertý jáne buzý tártibi; 8) daýlardy sheshý tártibi; 9) taraptardyń kelisýi boıynsha basqa talaptar. 15. Júıede qyzmetter kórsetý týraly sharttyń jekelegen erejeleriniń qoldanylýy № 14 qaýlyda jáne (nemese) korrespondenttik shot shartynda kózdelgen negizdemeler boıynsha Ulttyq Banktiń paıdalanýshynyń shyǵys operasııalaryn toqtatý týraly haty negizinde ýaqytsha toqtatyla turady. Ulttyq Banktiń paıdalanýshynyń shyǵys operasııalaryn toqtata turý týraly haty zańdy tulǵany paıdalanýshy mártebesinen aıyrmaıdy. 4. Ortalyqtyń júıede kórsetetin qyzmetteri jáne operasııalar túrleri 16. Ortalyq júıede qyzmetti paıdalanýshyǵa: 1) tólem habarlaryn qabyldaý men óńdeý jáne olardyń negizinde paıdalanýshy-aqsha jóneltýshiniń pozısııasynan paıdalanýshy-benefısıar pozısııasyna aqsha aýdarýdy júzege asyrý boıynsha; 2) jasalǵan operasııalar boıynsha paıdalanýshylarǵa aqparattyq habarlardy qabyldaý, óńdeý jáne usyný boıynsha; 3) júıeniń jumys isteýin qamtamasyz etýde operasııalyq jáne tehnologııalyq fýnksııalardy oryndaý boıynsha qyzmetter kórsetedi. 17. Júıe arqyly kredıttik jáne debettik aýdarymdar júzege asyrylady. 18. Ortalyq júıe paıdalanýshylary arasynda aqsha aýdarymyn júzege asyrady jáne júıede paıdalanýshylar aqshasynyń qaldyǵyn eskere otyryp, olardyń kezeginde turǵan tólem habarlary somalarynyń ózara esebin oryndaıdy. 5. Júıedegi elektrondyq habarlar 19. Júıede tólemdik jáne aqparattyq habarlardy berý jáne qabyldaý elektrondyq tásilmen júzege asyrylady. 20. Paıdalanýshylar Ortalyq ázirlegen jáne júıede qoldanylatyn almasý rásimderine jáne formattaryna (budan ári – Rásimder) sáıkes elektrondyq habarlarmen almasady. 21. Rásimderdi Ortalyq júıede qyzmetter kórsetý týraly shartta belgilengen merzimderde paıdalanýshylarǵa jiberedi. 22. Ortalyq bir aqsha jóneltýshi jáne bir benefısıar kórsetilgen jıyntyq tólem habarlaryn oryndaý úshin qabyldaıdy. 23. Júıede elektrondyq habarlardy berý faktisin aıqyndaý jáne olardy berý kezinde qatelerdi anyqtaý úshin Ortalyq belgilegen aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý rásimderi saqtalady. 24. Ortalyq elektrondyq habarlardy aýtentıfıkasııalaý tártibin ázirleıdi. 25. Ortalyq jáne paıdalanýshylar aqparattyń saqtalýyn qamtamasyz etedi jáne jiberiletin jáne alynatyn elektrondyq habarlarynyń monıtorıngin júzege asyrady. Ortalyq jáne paıdalanýshylar óńdegen barlyq elektrondyq habarlardyń Ortalyqtyń jáne paıdalanýshylardyń ishki baǵdarlamalyq júıelerinde aýdıtorlyq izi qalady. 26. Ortalyq tólem habarlaryn óńdegen kezde olardy ózgertýge jol bermeıdi. 6. Operasııalyq kúndi ashý 27. Júıedegi aqsha aýdarymy Ulttyq Bank Ortalyqtyń tólem júıelerinde tólem qujattaryn qabyldaý men óńdeý kestesine sáıkes (budan ári – keste) aıqyndaǵan operasııalyq kún ishinde júrgiziledi. 28. Operasııalyq kún ishinde kestede belgilengen ýaqytta Ulttyq Bank paıdalanýshynyń tólem nusqaýy negizinde paıdalanýshynyń korrespondenttik shotynan ondaǵy qaldyq somasy sheginde Ortalyqtyń paıdalanýshynyń pozısııasyna budan ári aýdarýy úshin júıeniń Ulttyq Banktegi shotyna aqsha aýdarýdy júrgizedi. 29. Korrespondenttik shot sharty boıynsha paıdalanýshynyń korrespondenttik shotynan júıeniń Ulttyq Banktegi shotyna aqsha aýdarýǵa tólem nusqaýy Ortalyqtyń paıdalanýshynyń pozısııasyna odan ári aýdarýy úshin paıdalanýshynyń korrespondenttik shotynan júıeniń Ulttyq Banktegi shotyna aqsha aýdarýǵa arnalǵan, Qaǵıdalarǵa qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha turaqty qoldanylatyn nusqaý (budan ári – turaqty qoldanylatyn nusqaý) retinde usynylady. 30. Turaqty qoldanylatyn nusqaýda paıdalanýshynyń korrespondenttik shotyndaǵy aqsha qaldyǵy somasynyń paıyzdyq araqatynasy nemese paıdalanýshynyń korrespondenttik shotynan júıeniń Ulttyq Banktegi shotyna aqsha aýdarý úshin qajetti belgilengen soma kórsetiledi. 31. Turaqty qoldanylatyn nusqaý Ulttyq Banktiń paıdalanýshydan ony keri qaıtaryp alý týraly erkin nysanda usynylǵan jazbasha nusqaýyn alǵanǵa deıin qoldanysta bolady. 32. Turaqty qoldanylatyn nusqaý paıdalanýshy jańa turaqty qoldanylatyn nusqaýdy Ulttyq Bankke bergen kúnnen keıingi birinshi jumys kúni kúshin joıady. 33. Ulttyq Bank paıdalanýshylardyń korrespondenttik shottarynan júıeniń shotyna aqsha aýdarýdy aıaqtaǵan soń Ortalyqqa: 1) paıdalanýshylardyń óz korrespondenttik shottarynan paıdalanýshylardyń pozısııasyna budan ári aýdarý úshin júıeniń Ulttyq Banktegi shotyna aýdarylǵan aqsha somalary týraly; 2) paıdalanýshynyń kezegine qoıýǵa jatatyn tólem habarlarynyń barynsha ruqsat etilgen somasy týraly aqparat bar aqparattyq habardy beredi. 34. Ortalyq Ulttyq Bankten alynǵan aqparattyq habar negizinde tıisti paıdalanýshylardyń pozısııalary boıynsha júıeniń Ortalyqtaǵy pozısııasynan jazbalar júrgizedi. 35. Operasııalyq kúnniń basynda paıdalanýshynyń júıedegi pozısııasyndaǵy aqsha somasy turaqty qoldanylatyn nusqaýda kórsetilgen jáne júıe arqyly aqsha aýdarýdy júzege asyrý úshin paıdalanýshynyń óz korrespondenttik shotynan aýdarǵan somasyna teń bolady. 36. Operasııalyq kún ishinde júıeniń Ortalyqtaǵy pozısııasyndaǵy aqsha somasy júıeniń Ulttyq Banktegi shotyndaǵy aqsha somasyna teń bolady. 7. Júıeniń operasııalyq kún ishinde jumys isteýi 37. Júıede aqsha aýdarý paıdalanýshy óziniń korrespondenttik shotynan pozısııaǵa aýdarǵan jáne paıdalanýshy jibergen jáne júıede basqa paıdalanýshylardan alynǵan tólemder saldosy esebinen qalyptastyrylǵan paıdalanýshy pozısııasyndaǵy aqsha somasy sheginde júzege asyrylady. 38. Ortalyq júıede aqsha aýdarýdy paıdalanýshy-bastama jasaýshydan kelip túsken tólem habaryn akseptegen soń júzege asyrady. 39. Ortalyqtyń tólem qujatynyń akseptin jasaý talaptary mynalar bolyp tabylady: 1) aýtentıfıkasııadan ótý; 2) paıdalanýshy-bastama jasaýshyda paıdalanýshy mártebesiniń bolýy; 3) beırezıdent qarjy uıymyna transshekaralyq tólemdi jáne (nemese) aqsha aýdarymyn jiberý kezinde, alýshy-deldalda paıdalanýshy mártebesiniń bolýy, ol bolmaǵan – bolǵan kezde benefısıar bankte paıdalanýshy mártebesiniń bolýy; 4) beırezıdent qarjy uıymynan transshekaralyq tólemdi jáne (nemese) aqsha aýdarymyn alý kezinde, alýshy-deldalda paıdalanýshy mártebesiniń bolýy, ol bolmaǵan – bolǵan kezde alýshy bankte paıdalanýshy mártebesiniń bolýy; 5) tólem habarynda kórsetilgen somany paıdalanýshy-aqsha jóneltýshiniń pozısııasyna esepten shyǵarý múmkindigi; 6) debet aýdarymyn júrgizý kezinde paıdalanýshy-aqsha jóneltýshiniń aldyn ala kelisiminiń bolýy. Osy tarmaqtyń birinshi bóligi 5) tarmaqshasynyń talaptary oryndalmaǵan kezde, biraq 1), 2), 3) jáne 4) tarmaqshalarynyń talaptary saqtalǵan kezde tólem habary Qaǵıdalardyń 40-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, paıdalanýshy-aqsha jóneltýshiniń kezegine jiberiledi. Ortalyq tólem habaryn kezekke qoıý kezinde paıdalanýshy-bastama jasaýshyǵa tólem habaryn júrgizbegeni jáne ony kezekke qoıý týraly aqparattyq habardy jiberedi. Osy tarmaqtyń birinshi bóligi 1), 2), 3), 4) jáne 6) tarmaqshalarynyń talaptary oryndalmaǵan kezde Ortalyq tólem habaryn aksepteýden jáne kezekke tirkeýden bas tartady. Ortalyq tólem habaryna aksept jasaýdan nemese kezekke tirkeýden bas tartqan jaǵdaıda, paıdalanýshy-bastama jasaýshyǵa sebepterin kórsete otyryp, tólem habaryn júrgizbegeni týraly aqparattyq habardy jiberedi. 40. Paıdalanýshy-bastama jasaýshy bolyp tabylatyn Ortalyq depozıtarııdiń tólem habary, paıdalanýshy-aqsha jóneltýshiniń pozısııasynda tólem habaryn oryndaý úshin jetkilikti aqsha somasynyń bolmaý saldarynan Qaǵıda­lardyń 39-tarmaǵynyń birinshi bóligi 5) tarmaqshasynyń talaptary oryndalmaǵan jaǵdaıda, kezekke tirkel­meıdi jáne ony Ortalyq oryndamaıdy. Ortalyq osy tólem habaryn jáne aksepteýdi oryndaýdan bas tartqan kezde Orta­lyq depozıtarııge sebepterin kórsete otyryp, tólem habaryn júrgizbegeni týraly aqparattyq habardy jiberedi. 41. Ortalyq paıdalanýshy-aqsha jóneltýshiniń pozısııasyn túsken tólem habary negizinde debettegende Ortalyq tólem habaryn akseptegen dep sanalady. 42. Paıdalanýshy-aqsha jóneltýshiniń pozısııasynan paıdalanýshy-benefısıardyń pozısııasyna aýdarý kezinde Ortalyq paıdalanýshy-benefısıardyń pozısııasy boıynsha aqsha somasyn kórsetýdi jáne onyń pozısııasyn kredıtteý týraly rastamamen qosa oǵan elektrondyq habardy jiberýdi qamtamasyz etedi. 43. Tólem habary ony Ortalyq akseptegennen keıin keri qaıtarylmaıtyn tólem dep sanalady. 44. Qaǵıdalardyń 15-tarmaǵyna sáıkes paıdalanýshynyń shyǵys operasııalaryn toqtatý týraly Ulttyq Bankten habarlama alǵan kezde Ortalyq paıdalanýshynyń paıdasyna aqsha somasyn qabyldaý (esepteý) operasııalaryn qospaǵanda, paıdalanýshynyń pozısııasy boıynsha operasııalardy toqtatady. 45. Ortalyq operasııalyq kúnniń ishinde Ortalyqtaǵy júıeniń pozısııasy boıynsha qaldyq somasynyń júıe paıdalanýshylarynyń pozısııalary boıynsha qaldyqtar somasyna teń bolýyn júıeli salystyryp tekserýdi júzege asyrady. Somalar teń bolmaǵan kezde Ortalyq Ulttyq Bankke habarlaıdy, aqsha aýdarymdaryn toqtatady jáne sáıkes bolmaý sebepterin anyqtaıdy. Ortalyq paıdalanýshylardyń pozısııalary boıynsha somalardyń sáıkes bolmaýlary joıylǵannan keıin júıedegi operasııalardy jańartady, budan keıin operasııalardy jańartý týraly Ulttyq Bankke habarlaıdy. 46. Júıede klırıng nátıjeleri boıynsha: 1) tólem kartochkalaryn paıdalana otyryp bankaralyq operasııalar; 2) bankaralyq klırıng júıesindegi aqsha aýdarymdary júrgiziledi. 47. Qarjy quraldarymen operasııalar boıynsha aqsha aýdarymdary nemese repo operasııalary boıynsha ótemaqy tólemin júzege asyrý kezinde Ortalyq depozıtarıı depozıtarlyq qyzmet kórsetý sharty negizinde olar qabyldaǵan paıdalanýshylardyń buıryqtaryna sáıkes paıdalanýshy-aqsha jóneltýshiniń pozısııasynan júıedegi Ortalyq depozıtarııdiń pozısııasyna debettik aqsha aýdarymdaryn oryndaıdy. Depozıtarlyq qyzmet kórsetý shartyna sáıkes paıdalanýshy Ortalyq depozıtarııge júıedegi paıdalanýshynyń pozısııasynan aqsha aýdarýǵa tólem habaryn jasaýdy tapsyrady. Osy tarmaqta kózdelgen maqsattar úshin paıdalanýshy Ortalyqqa ortalyq depozıtarııdiń depozıtarlyq qyzmet kórsetý shartyna sáıkes júıedegi paıdalanýshynyń pozısııasynan aqsha aýdarýǵa tólem habaryn jasaýǵa paıdalanýshynyń usynylǵan aldyn ala kelisimi týraly rastama hatty usynady. Paıdalanýshy rastama hattyń kóshirmesin Ortalyq depozıtarııge usynady. 48. Ortalyq depozıtarııdiń qaǵıdalar jıyntyǵynda baǵaly qaǵazdardy satýshy men satyp alýshynyń Ortalyq depozıtarııde ashylǵan shottary boıynsha baǵaly qaǵazdardy aýdarýdy júzege asyrý kózdelgen jaǵdaılarda, júıedegi aqsha paıdalanýshy-aqsha jóneltýshiniń pozısııasynan Ortalyq depozıtarııdiń pozısııasyna aýdarylǵannan keıin Ortalyq depozıtarıı baǵaly qaǵazdardy Ortalyq depozıtarııde ashylǵan baǵaly qaǵazdardy satyp alýshynyń shotyna aýdarýdy jáne Ortalyq depozıtarııdiń pozısııasynan baǵaly qaǵazdardy satýshy bolyp tabylatyn paıdalanýshy-benefısıardyń pozısııasyna kredıttik aqsha aýdarymyn júzege asyrady. Ortalyq depozıtarııdiń qaǵıdalar jıyntyǵynda baǵaly qaǵazdardy aýdarý júzege asyrylmaıtyny kózdelgen jaǵdaılarda, júıedegi aqsha paıdalanýshy-aqsha jóneltýshiniń pozısııasynan Ortalyq depozıtarııdiń pozısııasyna aýdarylǵannan keıin Ortalyq depozıtarıı Ortalyq depozıtarııdiń pozısııasynan paıdalanýshy-benefısıardyń pozısııasyna kredıttik aqsha aýdarymyn júzege asyrady. 8. Tólem qujattarynyń kezegi 49. Kezekte turǵan tólem habarlary basymdyq kodtaryna sáıkes óńdeledi. Basymdyq kodtary sheńberinde kezektegi tólem habarlary olardyń júıege túsý tártibi boıynsha oryndalady. 50. Basymdyq kodtaryn Ortalyq Ulttyq Bankpen kelisim boıynsha paıdalanýshylardyń áleýmettik baǵyttaǵy tólemderdi júrgizýin, paıdalanýshylardyń baǵaly qaǵazdar naryǵyndaǵy jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń valıýta naryǵyndaǵy esep aıyrysýlarǵa qatysýyn, tólem kartochkalaryn paıdalana otyryp jasalǵan bankter arasyndaǵy jáne bankaralyq klırıng júıesindegi operasııalardyń klırıng nátıjeleri boıynsha aqsha aýdarymdarynyń aıaqtalýyn qamtamasyz etýdi eskere otyryp ázirleıdi. 51. Paıdalanýshylar tólem habarlarynyń oryndalý kezektiligin Ortalyq ázirlegen basymdyq kodtaryna sáıkes derbes belgileıdi. 52. Kezekte turǵan tólem habarynyń basymdyǵyn ózgertýdi paıdalanýshy-bastama jasaýshy tólem qujatyn qaıtarmaı basymdyqty ózgertý týraly aqparattyq habardy júıege jiberý arqyly júzege asyrady. 53. Ortalyq paıdalanýshynyń pozısııasy boıynsha árbir kredıttik jazbadan keıin kezekte turǵan tólem habarlaryn aksepteý jáne oryndaý úshin paıdalanýshynyń pozısııasyna túsken aqsha somasynyń jetkiliktiligin tekseredi. 54. Paıdalanýshy-bastama jasaýshynyń kezekte turǵan tólem habarlaryn qaıtarýdy paıdalanýshy-bastama jasaýshy Ortalyqqa tólem habaryn joıýǵa aqparattyq habar jiberý arqyly júzege asyrady. Ortalyq tólem habaryn joıýǵa alynǵan aqparattyq habardy óńdeý nátıjesi oń bolǵan jaǵdaıda Rásimderge sáıkes tólemniń júrgizilmegeni týraly aqparattyq habardy paıdalanýshy-bastama jasaýshyǵa jiberedi. 55. Ortalyq operasııalyq kúndi jabý kezinde júıede kezekte turǵan paıdalanýshynyń shyǵys tólem habarlary boıynsha paıdalanýshynyń júıede qarsy tólem habarlary bolǵan kezde ózara esep aıyrysýdy (klırıngti) júzege asyrady. 9. Júıede tólemderdiń jáne (nemese) aqsha aýdarymdarynyń aıaqtalýy 56. Osy tólem jáne (nemese) aqsha aýdarymy paıdasyna júzege asyrylǵan paıdalanýshy-benefısıardyń pozısııasyna aqsha esepke alynǵannan keıin tólem jáne (nemese) aqsha aýdarymy júıede aıaqtaldy dep esepteledi. 57. Paıdalanýshy-benefısıar rastamamen tólem habaryn jáne onyń pozısııasyn kredıtteý týraly aqparattyq habardy alǵan kezde aqsha somasyn operasııalyq kún ishinde, biraq óziniń kelesi operasııalyq kúninen keshiktirmeı maqsaty boıynsha tıisti shotqa qabyldaıdy (esepke alady). 58. Túsken tólem habaryn (tólem jáne/nemese aqsha aýdarymy jónindegi nusqaý) aksepteýden jáne odan ári oryndaýdan Tólemder týraly zańda kózdelgen negizder boıynsha bas tartqan kezde paıdalanýshy-benefısıar túsken aqsha somasyn kelesi operasııalyq kúnnen keshiktirmeı paıdalanýshy-jóneltýshige qaıtarady. Paıdalanýshy-benefısıardyń aqshany paıdalanýshy-jóneltýshiniń paıdasyna qaıtarý sebebin kórsete otyryp, tólem habaryn jasaýy arqyly aqsha somasy qaıtarylady. 59. Paıdalanýshy sottyń aqsha aýdarymynyń bastamashysyna qatysty shyǵarǵan jedeldetilgen ońaltý rásimin, ońaltý rásimin qoldaný nemese boryshkerdi bankrot dep taný týraly sheshiminiń kóshirmesin alǵanǵa deıin júıege baǵyttaǵan tólemder jáne aqsha aýdarymdary keri qaıtarylmaıtyn jáne sońǵy bolyp tabylady, oryndaýǵa jáne aıaqtalýǵa jatady. 10. Aqshany júıege qabyldaý jáne ony operasııalyq kún ishinde júıeden alyp alý tártibi 60. Ulttyq Bank operasııalyq kún ishinde Ortalyq paıdalanýshynyń usynǵan tólem nusqaýy negizinde paıdalanýshynyń pozısııasyna odan ári esepke alýy úshin paıdalanýshynyń korrespondenttik shotynan ol boıynsha qolda bar aqsha qaldyǵy sheginde aqsha aýdarymyn Ulttyq Banktegi júıe shotyna júzege asyrady. 61. Paıdalanýshyda operasııalyq kúnniń sońynda (operasııalyq kún jabylǵanǵa deıingi 30 (otyz) mınýt ishinde) tólem qujattarynyń kezegi paıda bolǵan jáne paıdalanýshynyń korrespondenttik shotynda jetkilikti aqsha somasy bolǵan kezde Ulttyq Bank korrespondenttik shottyń sharty negizinde paıdalanýshynyń Ulttyq Bankindegi korres­pondenttik shotynan Ortalyqtaǵy paıdalanýshynyń pozısııasyna aqshany akseptsiz alyp alýdy júzege asyrady. 62. Ulttyq Bank paıdalanýshynyń aqshasyn korrespondenttik shotynan Ulttyq Banktegi júıe shotyna aýdarǵannan keıin Ortalyqqa paıdalanýshynyń aýdarylǵan aqsha somasy jáne onyń banktik sáıkestendirý kody týraly aqparaty bar aqparattyq habardy beredi. 63. Ortalyq Ulttyq Bankten aqparattyq habardy alǵannan keıin Ortalyqtaǵy paıdalanýshynyń jáne júıeniń pozısııalary boıynsha jazba jasaıdy. 64. Paıdalanýshynyń korrespondenttik shotynda oǵan qolma-qol aqshany berý, ınkassolyq ókimderdi oryndaý, sondaı-aq korrespondenttik shot shartynyń talaptaryna sáıkes basqa da maqsattar úshin qajetti aqsha somasy bolmaǵany nemese jetispeıtindigi anyqtalǵan kezde, Ulttyq Bank paıdalanýshynyń tólem nusqaýy negizinde nemese ózdiginshe Ortalyqqa jóneltýshiniń nusqaýyn oryndaý úshin qajetti somada júıeden paıdalanýshynyń aqshasyn alyp alý jónindegi aqparattyq habardy jiberedi. 65. Ortalyq Ulttyq Bankten alynǵan aqparattyq habardyń negizinde aqshanyń qajetti somasyna paıdalanýshynyń jáne júıeniń Ortalyqtaǵy pozısııalary boıynsha jazba jasaıdy, budan keıin Ulttyq Bankke aýdarylǵan aqsh