Investısııa yrysty eseleıdi

Kenshiler astanasynda osy­­men tórtinshi ret «Karaganda Invest-2016» halyqaralyq ınves­tısııa­lyq forýmy ótti. Jıynǵa alys jáne jaqyn shetelderden kelgen qonaqtar, shaǵyn jáne orta bıznestiń, ınvestor kompanııalardyń, ulttyq kompanııalar men jergilik­ti memlekettik basqarý or­gandarynyń ókilderi, uzyn sany myńnan astam adam qatysty. Jıynnyń tolyq májilisine qatysqan oblys ákimi Nurmuhambet Ábdibekov «Karaganda Invest-2016» forýmynyń Qaraǵan­dy oblysynda ǵana emes, elimizdiń basqa óńir­lerinde de ınvestısııalyq jobalardy ta­nystyratyn alańqaıǵa aınalǵanyn atap ótti. «Forýmnyń alańqaıy barlyq óńirler úshin ashyq. Búgingi kúnde jıyn qatysý­shy­lary Qaraǵandy oblysynyń ǵana emes, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan jáne Aqtóbe oblystarynyń jobalarymen de ta­nysýǵa múmkindik aldy. Mun­daı for­matty biz sanaly túr­de tańdadyq: nege de­seńiz, bar­lyq óńirlerdiń maqsaty bir – Qazaq­­­stannyń ekonomıkalyq ósý «qor­jy­nyna» úles salatyn jańa jobalardy iske qosyp, júzege asyrý», – dedi óńir basshysy. Forým aıasynda Investısııalar jáne damý vıse-mınıstri Albert Raý, Qara­ǵandy oblysy ákimi­niń orynbasary Ánýar Ahmetjanov, Ortalyq Azııadaǵy german eko­no­mıkasynyń ókilettigi bas­shy­synyń orynbasary Ǵalııa Júnisálıeva, «Damý» kásipker­likti da­mytý qory» AQ basqar­masy­nyń tóraǵasy Qanysh Tileý­shın, Dırektorlar keńesi­niń mú­shesi, «SAT & Comany» AQ bas­­qar­masynyń tóraǵasy Nurlan Saýrambaev, «Atameken» Ulttyq kásip­kerler pala­tasy basqarmasy tór­aǵasynyń orynbasary Tólemis Shotanov, sondaı-aq «Djefferson Trast Gong Kong» kompanııasynyń aımaq­tyq dırektory Fýrýzonfar Zehnı tolyq májilis jumysyna spıkerler retinde atsalysty. Mysaly, forýmda sóılegen sózinde Investısııalar jáne damý vıse-mınıstri Albert Raý 2016 jyly Qazaqstanda «Indýs­trııalandyrý kartasynyń» quny 600 mlrd. teńge bolatyn 120 jobasyn iske qosý josparlanǵanyn aıtty. Sonymen qatar, ol 2015 jyly Indýstrııalandyrý kar­tasy boıynsha 815 mlrd. teńgeniń 128 jobasy iske qosylǵanyn, olarda 10 myńnan astam jumys oryndary qurylǵanyn da eske saldy. «Bıylǵy jyly Kóktasjal («Altaı polımetaldary» JShS-niń ken-baıytý kombınaty) Qarqaraly aýdanynda iske qosylady. Bul úlken ınvestısııalar. Aýdan da, oblys ta onyń tıimdiligin sezinetin bolady», – dedi A.Raý. Tolyq májilis jumysy aıaq­tal­ǵannan keıin «Jer qoın­aýyn paı­dalaný jáne energetıka: Dás­túrli salalarǵa jańa kózqaras», «Qaraǵandy oblysynyń agro­óner­kásiptik áleýetin júzege asyrý» jáne «Qaraǵandy oblysy – ınvestısııalardyń jańa kókjıegi» atty úsh sala boıynsha seksııa jumystary uıymdastyryldy. Budan keıin kezek jıynnyń kóz­de­gen maqsaty – Qaraǵandy ob­ly­­synyń ekonomıkalyq jáne áleý­mettik damý salasyndaǵy yn­ty­maqtastyq sharttardy anyq­taı­tyn jergilikti jáne halyq­aralyq memorandýmdar men ın­ves­tısııalyq kelisimderge qol qoıý resimderine keldi. Jalpy Qaraǵandy oblysynyń ákimdigi «Karaganda Invest-2016» IV halyq­aralyq ınvestısııalyq forýmynda memlekettik qurylymdarmen yntymaqtastyq týraly 8 memo­randýmǵa qol qoıdy. Qaraǵandy oblysy ákiminiń orynbasary A.Ahmetjanov, Aty­raý oblysy ákiminiń birinshi oryn­basary G.Dúısembaev jáne Sol­tústik Qazaqstan oblysy ákimi­­niń orynbasary M.Mankeev Qara­ǵandy, Atyraý jáne Soltústik Qazaq­­stan oblystary arasyn­da­ǵy aı­maqaralyq yntymaqtastyq memo­­randýmy týraly kelisti. So­ny­­­­men qatar, IV halyqaralyq ın­ves­tısııalyq forýmy aıasynda Qa­raǵandy oblysynyń ákimdigi Qa­ra­ǵandy oblysynyń ekonomıka já­ne áleýmettik damý salasyndaǵy yn­ty­maqtastyq sharttardy anyq­taı­tyn memorandýmdarǵa qol jetkizdi. Qaraǵandy oblysynyń ákim­digi men Túrkııa Respýblıkasynyń Eskıshehır provınsııasynyń Úkimeti arasynda yntymaqtastyq jáne 2016-2018 jyldarǵa dostyq baılanystardy ornatý jóninde kelisimderdi júzege asyrýǵa is-shara­lar jospary týraly memo­randým arqyly ýaǵdalasty. Sony­men qatar, «Damý» qory jáne «QazAgro» UBH memorandýmdar jasasty. О́ńirdegi shaǵyn jáne orta bıznesti damytý úshin «Damý» qory 1 mlrd. teńge jáne Qara­ǵan­dy oblysynyń ákimdigi de osy kólemdegi somany bóledi dep qa­ras­tyrylǵan. Qaraǵandy oblysynyń ákimdigi, Qaraǵandy memlekettik teh­nı­kalyq ýnıversıteti men «QazTransGaz» AQ kómir qyrtys­tary­­nyń metanyn barlaý boıynsha jo­bany júzege asyrýǵa qatysty úsh­jaqty memorandýmǵa qol qoıdy. «Metallýrgııa, hımııa jáne tamaq ónerkásibi kásiporyn­dary­nyń qa­jet­­tilikterin qamtamasyz etý úshin birinshi surypty ák óndirisi boıynsha zaýytty salý» jobasyn júzege asyrýǵa qatysty Global Lime Industries JShS bas dırektory J. Janyqulov pen Qaraǵandy oblysynyń ákimdigi ózara yntymaqtastyq týraly memorandým kelisimshartyna otyr­dy. Zaýyt Qaraǵandy oblysynyń Osakarov aýdanynda ornalasatyn bolady. Jańa zaýytty iske qosqanda 105 jańa jumys oryny ashylady dep josparlanǵan. Budan bólek, «Qarashyǵanaq Petrolıým Opereıtıng B.V.» kompanııa­larynyń merdigerleri, atap aıt­qanda «Topan» JShS (Oral q.) jáne «Qazaqstan metrologııa ıns­tıtýty» RMK (Qaraǵandy q.) arasynda tekseretin gaz qospalaryn daıyndaý jóninde uzaqmerzimdi kelisimshartqa qol qoıyldy. Shyn mánisinde, forým Qazaq­stan­nyń ınvestısııalyq keleshegi men ınnovasııalyq bolashaǵyn talqylaý, sondaı-aq, Qaraǵandy oblysynyń aýqym­dy jobalaryn usyný úshin qurylǵan bıznes pen memlekettiń ashyq áńgimelesýi­ne arnalǵan zamanaýı alańqaı bol­dy. Bul ınvestısııalardy izdeýge jáne tartýǵa, ınnovasııalardy, teh­nologııalar men olardy qol­daný tájirıbesin almasýǵa arnalǵan ortalyqtandyrylǵan tuǵyr retinde de óz mıssııasyn tolyq atqaryp shyqty. Forým aıasynda áleýetti ınves­tor­lardyń agroónerkásiptik keshen, jer qoınaýyn paıdalaný, mem­lekettik-jeke seriktestik, qurylys ındýstrııasy men týrızm sekildi óńir úshin mańyzdy baǵyttardy ınvestısııalaý salasyna jalpy somasy 1,5 trln. teńge bolatyn 151 ınves­tısııalyq joba usynyldy. Sheteldik ınvestısııalaý úshin ashyq bolǵan óńirlik kompanııalar men kásiporyndarǵa Qaraǵandy, Soltústik Qazaqstan jáne Aqtóbe oblystarynyń qoldanystaǵy eń úzdik jobalardyń usynylǵanyn da aıta ketken lázim. «Karaganda Invest-2016» forýmyna qatysýshylar ózderiniń ınvestısııalyq jobalaryn ále­ýetti ınvestorlarǵa usyný úshin shetel delegattarymen jaqy­ny­­raq tanysýǵa, sondaı-aq ózderin qyzyqtyryp júrgen máseleler boıynsha Qaraǵandy oblysynyń basshylyǵyna suraq qoıýǵa tamasha múmkindikter aldy. «Tas túsken jerine aýyr» de­gen, jýrnalısterge bergen suhbatyn­da Qaraǵandy oblysy ákiminiń oryn­basary Ánýar Ahmetjanov bul ma­ńyzdy sharany ótkizýge 30 mıl­lıon teńge jumsalǵa­nyn aıtty. «Bul qarjyny bizge «Saryarqa» áleýmettik-kásip­ker­­lik korporasııasy bóldi. Son­daı-aq, bizdiń demeýshimizdiń «Samsung» kompanııasy bolǵanyn da aıta ketý kerek», – dedi Ánýar Ahmetjanov. Qaraǵandy oblysynyń bas­shy­lyǵy «Karaganda Invest-2016» IV halyqaralyq ınvestısııalyq forýmyn barynsha paıdalanyp qalǵanyn da aıta ketken jón. Mysaly, forým qarsańynda óńir basshysy Nurmuhambet Ábdibekov osy jıynǵa arnaıy kel­gen ıtalııalyq «Italbovini» tran­­s­ulttyq kompanııasynyń bas­shysy Remo Gallı bastaǵan delegasııamen kezdesti. Kezdesý barysynda ekijaqty múddeler eskerilip, yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Kelisimniń nátıjesinde 15 myń iri qaraǵa arnalǵan bordaqylaý alańynyń qurylysy talqylandy. Bolashaqta munyń qýattylyǵyn 50 myń basqa jetkizý de josparda bar. Taraptar usynǵan málimet boıynsha, bul jobanyń quny 37 mlrd. teńgeni quraıdy. Budan bólek, atalǵan kompanııa óńirdegi ózge de jobalardy – ıtalııalyq syra óndirý, jıhaz ben qurylys materıaldaryn shyǵarý boıynsha ilkimdi isterdi júzege asyrýdy kózdeıdi. Sonymen «Karaganda In­vest-2016» halyqaralyq ı­nves­tısııalyq forýmy da óz máresine jetti. «Bal ustaǵan barma­ǵyn jalaı­dy» degen, óńdeý óner­ká­sibinde kósh bastap kele jat­qan Qaraǵandy oblysynyń Ar­qa tósinde ótken osy jıynda bola­shaq­qa senimdi negiz beretin iri joba­lar týraly ýaǵdalastyqqa qol jetkizgeni óńir úshin úlken olja bolmaq. Qaırat ÁBILDINOV, «Egemen Qazaqstan» QARAǴANDY