Zań talaptary halyqqa jetkende utymdy

Jer satý máselesine toqtalmas buryn, salanyń búgingi tańdaǵy keıbir ózekti máseleleri týraly aıtýǵa týra keledi. Aýyl sharýa­shylyǵy sektory bizdiń elimiz úshin ekonomıkanyń negizgi salasy bolyp sanalady. Halyqty azyq-túlikpen qamtamasyz etýde onyń balamasy joq sala ekeni aıqyn. Sondyqtan da onyń tóńiregindegi máseleler halyqqa barynsha etene. Kez kelgen memleket úshin naryqty azyq-túlikpen qamta­masyz etý – damýdyń joǵary kór­setkishin aıqyndaıtyn ma­ńyzdy faktor. Qazaqstandyq agrarlyq salanyń basty min­deti de halyqqa joǵary sapaly azyq-túlik ónim­derin jet­kizý. Sonymen birge, sek­tor­dyń eksporttyq áleýetin art­tyryp, jumyspen qamtýdy ul­ǵaıtý jáne osynyń arqasynda haly­qtyń ál-aýqatyn arttyrý Elbasy N.Nazarbaevtyń sala qyz­­metkerleriniń aldyna qoıyp otyr­ǵan mańyzdy mindeti. Búgingi tańda sala bas­shy­ly­ǵynyń jáne olardyń qyz­metin zańnamalyq turǵydan qamtamasyz etetin Parlament depýtattary­nyń aldynda sektordyń damýyna kedergi keltirip otyrǵan sebep­terdi aıqyndap, olardy eń­serý jolynda úlken eńbek etý mindeti tur. Menińshe, qazir agroónerkásiptik salany damytýda birinshi kezekte qolǵa alyný­ǵa tıisti tórt túrli faktor bar. Birin­shiden, zańnamalyq jáne normatıvtik bazany jetildirýimiz kerek. Bul baǵytta aýyl sharýa­shy­lyǵy naryǵyndaǵy barlyq qatysý­shylardyń mindetteri men quqyq­tary barynsha aıqyndalýy tıis. Sonyń ishinde búgingi kún tártibinde turǵan jerge qatysty máselege toqtala keteıin. Biz­diń zańnamalarymyzda jerdiń sheteldikterge satylmaıtyndyǵy naqtylanǵan. Endi osy talapty barynsha nyqtap, qazirgi normatıvterdi túrli qıturqy joldarmen aınalyp ótkisi keletinderge tosqaýyl qoıýdy quqyqtyq tásildermen iske asyrýdy qamtamasyz etý qajet. Osy máseleniń tóńireginde Qazaqstandaǵy turaqtylyq pen tynyshtyqty shaıqaltqysy keletinderdiń de jolyn kesip, halyqqa zań talaptarynyń negizin túsindirý týraly jumystar atqarý mindeti bárimizdiń aldymyzda tur. Ekinshiden, aýyl sharýashylyǵy sektoryn qarjylyq qoldaý máselesin turaqty arnaǵa túsirý qajet. Bul másele salany damytý­dyń kúretamyry eken­digin tegis uǵýymyz kerek. Mem­lekettiń jyl saıyn bólip jatqan sýbsıdııalary tıimdi paıdalanylyp jatyr deýge aýyz barmaıdy. Onyń ár­bir aýyl sharýashylyǵy sýbekti­sine shaqqandaǵy kólemi bizdiń EAEO-daǵy áriptesterimizdiki­nen az ekendigimen qosa, rasıonal­dy paıdalanylmaıtynyn taǵy da úlken qynjylyspen atap kórsetýge tıispin. Sondyqtan osy sharýany reformalaıtyn ýaqyt jetti. Úshinshiden, ashylǵan ǵylymı jańalyqtardy tıimdi paıdalaný kerek. Basqasyn aıtpaǵanda, bul máselede osy ýaqytqa deıin otandyq tuqymǵa baılanysty naqty ǵylymı tujyrymdar joq. Tórtinshi faktor – barlyq aýyl sharýashylyǵy qurylymdaryn bilikti kadrlarmen qamtamasyz etý. Mine, osy máselelerdi sheshý boıynsha aıqyn baǵyt bel­gi­lenip, tıimdi jumystar júr­gizilse, aýyl sharýashylyǵy sek­toryn aımaqtaǵy ozyq salaǵa aınal­dyrýǵa tolyq múmkindigimiz bar.  Jeńis NURǴALIEV, Parlament Senaty Agrarlyq máseleler, tabıǵatty paıdalaný jáne aýyldyq  aýmaqtardy damytý komıtetiniń hatshysy