Qazalynyń konfeti Qazaqstanǵa taraıdy

«Jaqsymenen tildesseń kóńi­liń tasyr». Dóp aıtylǵan. Dámi til úıiretin  Qazaly konfetin daıyndap, týǵan ólkesiniń ataǵyn shyǵaryp júrgen jeke kásipker Nurbek Qazbergenovpen sóılesý barysynda osyndaı tujyrym jasaǵan edik. Bizdi ásirese, jas jigittiń temirdeı myqty oılaý júıesi, alǵa qoıǵan maqsatynyń aıqyndyǵy, ótken-ketken tarıhty tereń biletindigi  qatty qyzyqtyrdy. Onyń ústine áńgimeni de maıyn tamyzyp, óte sheshen sóıleıdi eken. Kópshiliginde isker adamdardyń  ashylyp syr shasha bermeıtini bar ǵoı. Al Nurbek Aldajarulymen áńgimelesý barysynda týǵanyńmen teń otyryp aqyldasqandaı boldyq. Ázirlegen ónimderiniń joǵary sapasymen ataǵy Syr óńirinen asyp ózge aımaqtarǵa tanylǵan Qazbergenovter erekshe kámpıttiń jalbyz (ashy), barbarıs, salomka (bor kámpıt), ala kámpıt  ózge de túrlerin  daıyndaıdy. Bulardyń arasynda qoldan daıyndalatyny da, arnaıy qondyrǵymen jasalatyny da kezdesedi. Osy jerde Nurbek oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaevtyń  Reseı, Qytaı elinen avtomattandyrylǵan júıe alýǵa  zor septigi tıgenin erekshe iltıpatpen atap ótti. Sehty ozyq úlgide jabdyqtaý  kásiptiń alǵa basýyn qarqyndata túsipti. Bilgenim, kásip Nurbektiń atynda bolsa, anasy Fatıma kámpıt sehynyń meńgerýshisi eken. Búgingi tańdaǵy otbasylyq bıznesti damytý, otandyq ónim óndirý degen talapty qoshtaǵan Qazbergenovter 20-ǵa tarta adamdy turaqty ju­myspen qamtyp otyr. Olarǵa kidirissiz jalaqy tóleý, zeınetaqy qoryna qarjy aýdarý, taǵy basqa tólemder sheshimin taýyp, eńbek sharty da zańǵa sáıkes jasalǵan. Qandaı isti de bastap ketý, jolǵa salý ońaıǵa túspeıtini málim. Qazbergenovter de alǵash­qyda memleketten 15 mıllıon teńge nesıe alypty. Sonyń arqa­synda óz isin alǵa súırep ketken. – Qolǵa tıgen qarjyny beı-bereket shashpaı, óz maqsatyna  jumsasań ǵana jemisin beredi. Biz de solaı jasadyq. Qymbat kólik alyp, záýlim úı salyp, aqyr sońynda alǵan nesıeńdi óteı almasań kimge paıda? Qazaly qala­syndaǵy kámpıt shyǵarý kásibi sonaý Keńes ókimeti tusynda qalyptasqan. Estýimshe, ol kezde kirpish zaýytyndaǵy sehta táý­ligine úsh aýysymmen bir jarym tonna konfet daıyndalǵanǵa uqsaıdy. Osyndaı sharýany qaıta jandandyrý, árıne, ońaı emes. Degenmen, táýekelge bel býdyq. Alǵashqyda qarapaıym tásilmen kúnine nebary 15-20 kılo kámpıtti zorǵa shyǵaryp júrdik. Beıneti shash-etekten bolyp shyqty. Kásiptiń bul túri uzaq merzimdi jobaǵa jatady. Iаǵnı, jemisin tatýǵa ýaqyt qajet. Qınalǵanmen – shydadyq. Tarıhy shejireli óńirimizdiń esimin ulyqtaý tur­ǵysynda sehty «Qazaly» dep atadyq. Jaýapkershilik júgi eselene tústi. Bizdiń ónimimizdi tutynǵan ózge óńir turǵyndarynyń aldynda týǵan jerimizdiń salma­ǵyn jeńildetpeýdi mindet sanadyq. Sapasyna erekshe mán berip, talǵamnan tabylýǵa tyrystyq.  Kele-kele kezdesken kedergini attap óttik. Naqty kezeńde táýligine 400 kılo ónim óndiremiz,– deıdi Nurbek. Jón sóz. Nurbek aıtqandaı, bul sharýanyń da shyǵyny az emes. Mysyl keltirsek, konfetke qosylatyn hosh ıisti dámdeýishter Máskeýden jetkiziledi. Barý-qaıtý, zattyń qunyn esepteńiz. Eń berisi konfetti oraıtyn qaǵazdyń quny da sharyqtap tur. Kóptegen qosyndylar da qajet. Dese de tabyssyz da emes. О́tken jyly  «Qazaqstannyń úzdik taýarlary» kórme-konkýr­synda top jardy. Munyń aldynda oblysta «Halyq tutynatyn úzdik taýarlar» atalymyn jeńip aldy. Jýyrda kórshiles Aqtóbede ótken Qyzylorda oblysynyń kúnderindegi jármeńkege Nur­bek Qazbergenovtiń sehynda shyǵarylǵan «Qazaly» kámpıti de kópshilikke usynyldy. Osy tusta jas kásipkerdiń mereıin kókke kótergen jaıt kórinis tapty. О́nimdi kórgen Aqtóbe oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev «konfet daıyndaýdy qazalylyqtardan úırengen lázim» dese kerek. El aǵasynyń bul baǵasy kásipkerdi qanattandyryp otyr. Jumabek TABYNBAEV, jýrnalıst Qyzylorda oblysy, Qazaly aýdany