«Berekeni kókten tilegenshe, eńbek etken jerden tile»

Erterekte uly Abaı­dyń áke­si Qu­nan­­baı mańaıyn­daǵy aýyl­dardyń jerin aǵa sul­tandy­ǵyn paıdalanyp, óz menshigine alyp qoıýǵa tyrysady eken. Soǵan na­za­­lanǵan aýyldasy: «Quneke, bir ba­syń­yz­ǵa bári jetedi. Ataq ta, dáýlet te bar. Momyndardyń je­ri­ne nege qyzy­ǵa­syz?» degende: «Áı, sen bil­meısiń ǵoı. Jan ósedi, mal óse­di, al jer ós­peı­di ǵoı», depti deıdi. Sol Qunanbaı aq­­­saqal aıt­qandaı, ulan-ǵaıyr qazaq dalasyna basqa jaq­tan jer qosyl­maıdy. Ol – osy elde turatyn barlyq ha­­lyq­tardyń yrysy. Jerge baı­la­­nysty ózekti pikirlerin aıtyp jatqan azamattardy jaqsy tú­sinemiz. Keıbir aran­datýshylardyń aıtyp júrgenin­deı, jerimizdiń shetel azamattaryna saty­latyndyǵy qısynǵa kelmeıdi. Jap­tym jala, jaqtym kúıe ǵana. Al jal­ǵa beriletindigi bul basqa másele. Qazir dúnıe­júzilik daǵdarystyń kúshine minip turǵan kezi. Kóptegen alyp kásiporyndar qarjy jetim­sizdigi, taýarlarynyń naryqtaǵy baǵa­sy­nyń tómendeýi, suranys azdyǵy sebepti jabylyp qalyp jatyr. Álemge áıgili munaı óńdeý konsernderiniń ózi ondaǵan myń azamattaryn qysqartty. Osyndaı jaǵdaılardyń óz ishimizde bolyp jatqandyǵy jasyryn emes. Al Jer-Ana – adamzat bala­sy­nyń asy­raý­shy­­sy. Aýyl shar­ýa­­shylyǵy­na Úki­­met úlken je­ńil­dikter berip jatyr. Qazir qa­la­da kásip taýyp otbasyn asyraı almaı júrgen jastar aýylǵa oralyp, egin egip, mal baǵyp sharýasyn jasap jatyr. Jer kodeksindegi jańa ózgerister sol aýyl­daǵy aǵaıynǵa óte qolaıly. Jer satylsa shetel­dikterge emes, ózimizdiń aǵaıynǵa ǵana satylady. О́z jeri, óleń tósegi bolǵan soń Elbasy aıt­qandaı, nem­quraı­ly qaramaıdy, bar ynta-jigerimen jumys jasaıdy. Qazir halyqqa ju­mys kerek. Bos turǵan jer­ler halyq ıgi­ligi­ne, ál-aýqatyna ju­mys jasaýy kerek. Halqy kóp, jeri az deıtin bizdiń Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ózinde paıdalanylmaı jatqan bos jerler kóp. Jer qatynastary basqarmasynyń anyqtaýy boıynsha, oblysta 315 myń ga bos jer anyqtalypty. Olardyń 63 myń gektary memleket menshigine qaıtarylǵan. Kóptegen yqpaldy azamattar kezinde myńdaǵan gektar jerlerdi ózine qaratyp alǵan. Ne ózi jumys jasamaıdy, ne ózgege bermeıdi. Osynyń bárine toqtam kerek. Jer ketpenin arqalaǵan dıqan, tórt túligin órgizgen sharýaǵa berilýi kerek. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqtyń dalasy – halyqtyń men­shigi» dedi. Elbasymyz keń-baıtaq jerimizge bireý kóz suǵyn qadamas úshin segiz jyl kórshi eldermen kelissóz júrgizip, shekaramyzdy shegendedi. Endi sol jerdi ıgerý sharýalarǵa ońaı bolsyn dep Jer kodeksindegi ózgeristerdi maquldady. Endeshe, elimizdiń keleshegi kemel bolýyn oılaıyq. Boranbek ShÚKIRBEKOV, Sosıalıstik Eńbek Eri, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń qurmetti azamaty Ońtústik Qazaqstan oblysy