Tarıh • 11 Mamyr, 2023
Qazaq ordasyndaǵy han saılaý dástúri
Qazaq qoǵamynyń berik ustyndarynyń biri – han saılaý dástúri. Bılik almasýdyń mundaı ózgeshe úlgisi erkindigi mol kóshpeli áskerı jaýyngerlik ortada aıryqsha utymdy bolyp shyǵady, aǵaıynnyń tatýlyǵyn, eldiń birligin qamtamasyz etedi, ólgen ámirshiniń artynda qalǵan balalardyń nemese kóldeneń úmitkerlerdiń ózara qyrqysyna jol bermeıdi. Eń bastysy, ulys bıligi barlyq ýaqytta da kámeletten ozǵan, birshama tájirıbe jınaqtaǵan, bedeldi, jaýynger adamnyń qolynda bolady.
Rýhanııat • 11 Mamyr, 2023
Reseı saýdasy kelmeı turǵanda Shyǵysta Qytaıdan, tústikte Buhar ólkesinen keletin kerýender halyqtyń suranysyn qanaǵattandyryp turǵan. Ári kúzde soltústiktegi qazaq malshylary óziniń jún-jurqasyn túıege qomdap, ońtústikke attanatyn. Ár úıden, aýyldan belgili azamattar ere shyǵady. Osy kerýendi halyq arasynda «Aq shom» dep ataǵan.
Oqıǵa • 09 Mamyr, 2023
Resmı derekkózge júginsek, qan maıdanǵa Qazaqstannan attanǵandardyń 410 myńy qaıta oralmaǵan. Bul jaýyngerlerdiń 350 myńy qazaq ultynyń ókili bolsa, osylardyń 271 myńy habar-osharsyz ketkender qatarynda eken. Sol habarsyz ketken kóp qazaqtyń biri – Qaıyrjan Tikshekeev esimdi jaýyngerdiń múrdesi 2020 jyldyń naýryz aıynda Ýkraınanyń Kıev oblysyna qarasty Makarovskıı aýdanynyń Borovka selosy mańynan tabyldy. Sol jyldyń qazan aıynda qazaq jaýyngeriniń súıegi Astana qalasyna ushaqpen jetkizilip, elordadaǵy Áskerı-tarıhı mýzeıde marqumdy ulyqtaý is-sharasy ótkizilgen soń, kindik qany tamǵan Dáýqara aýylyndaǵy ata-baba qorymyna jerlendi. Osylaı qatardaǵy soldat Qaıyrjan Tikshekeevke 80 jyldan keıin ǵana týǵan jerinen topyraq buıyrdy.
Tarıh • 09 Mamyr, 2023
Ekinshi dúnıejúzilik soǵys tarıhynda Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyn alǵan fashıst Germanııa áskeri Vermahtyń kishi komandıri ulty nemis jigiti bolǵanyn kóbimiz bile bermeımiz. Bul batyrdyń aty-jóni – Frıs Shmenkel (Fritz Schmenkel) eken.
Pikir • 20 Sáýir, 2023
Qoǵamdy taný sol ortada ómir súrip jatqan adamdardy tanýdan bastalady. Al adamdy tanýdyń joly – ol ómir súrgen otbasy, oshaq qasy oǵan qandaı tárbıe berdi, soǵan kóńil aýdaramyz. Iаǵnı izgi adam ónegeli, izgi otbasynyń – jemisi.
Rýhanııat • 18 Sáýir, 2023
Alash arystarynyń ustazy bolǵan aýyl moldasy týraly ne bilemiz?
HH ǵasyr basynda qazaq azamattary Reseıdiń joǵary oqý oryndarynda, jergilikti gımnazııa hám semınarııalarda, ólkelik áskerı realdyq ýchılısheler men kadet korpýstarynda, odan qaldy «Ǵalııa» (Úfá), «Rasýlııa» (Troıski), «Husaınııa» (Orynbor) sııaqty zamanaýı medresede bilim alyp, qazan tóńkerisi burq etken bulǵaq jyldary paıda bolǵan apalas-tópeleste jeke el bolýdyń qamyn oılady, osy jolda bastaryn báıgige tikti. Tiri qalǵandary keńes zamanynda bilim-ǵylym jolynda aıanbaı eńbek etti.
Mereke • 21 Naýryz, 2023
Atam qazaqtyń «dıirmenniń tasyndaı shyr aınalǵan dúnıe-aı» degenindeı, Barys jyly ýaqyttyń tereń qoınaýyna sińip, endi mine, minezi jumsaq jan balasyna qııanaty joq mamyq júndi janýar – Qoıan jyly ǵalamnyń aq bosaǵasyn attady.
Pikir • 20 Naýryz, 2023
«Kemdi kún, qyzyq dáýren tatý ótkiz, Jetpese, birińdikin biriń jetkiz!» dep Abaı aıtqandaı, dúnıeniń tiregi – tatýlyq. Tatý eldiń berekesi artady, birligi bekıdi. Erte dáýirden bizge jetken mynadaı ápsana bar. Qýaty myǵym, jasaǵy myqty bir patsha teńizdiń arǵy jaǵynda alysta jatqan beıtanys elge shabýyl jasaý úshin qam jasaıdy. Áýeli elshilerin jiberip, ańdysyn baıqaıdy. Jibergen elshi-tyńshylary patshaǵa kórgen-bilgenin aıtyp keledi. «Ol eldiń birligi bekem, aǵaıyn arasyndaǵy tatýlyǵy tas qamaldaı berik eken. Aǵasy úshin inisi, eli úshin ulany janyn berýge daıar turǵan jurtty kórdik», depti tyńshylar. Barlaýshylardyń baıanyn tyńdaǵan patsha basyn shaıqap: «Tatýlyǵy tereń eldi jaý almaıdy, birligi bekem jurtqa jut kelmeıdi» degen olarǵa soqtyqpaıyq, jeńilip masqara bolady ekenbiz», depti.
Rýhanııat • 15 Naýryz, 2023
Jyl ataýlary beınelengen muralar
Jyl ataýlarynyń shyǵý tarıhy jaıly ǵylymı-kópshilik boljam kóp. Atalǵan taqyryp boıynsha zertteý jasaǵan jaratylystaný mamandary 12 jyl ataýy tipti ǵundar dáýirinde bolǵan degen paıym aıtady. Soǵan qaraǵanda, jyl ataýlarynyń tarıhy tym tereńde jatqan syńaıly.
Halyq • 09 Naýryz, 2023
Halqymyzǵa qaıta oralǵan áz-Naýryz merekesi jalpyulttyq meıram retinde resmı mártebe alǵanyna da mine, 32 jyldyń júzi boldy. 1991 jyly naýryzdyń 15-inde Qazaq KSR Prezıdentiniń Jarlyǵy shyǵyp, «Naýryzdyń 22-si – halyqtyq mereke «Naýryz meıramy» bolyp jarııalandy.
