Tarıh • 24 Qańtar, 2023
Patshalyq Reseı zamanynda Tom gýbernııasyna qarasty Bıısk ýezi degen boldy. Bul ákimshilik birliktiń úlkendigi sonshalyq, soltústik sheti Barnaýyl qalasyna baryp tirelse, ońtústigi Azııa qurlyǵymen qanattasyp jatty. Osy ýezge qarasty 25 bolystyń biri Anýıde qazaqtar ómir súrgen eken. Myna fotolar osy altaılyq qandastar ómirinen syr shertetin shejire desek te bolady.
Tarıh • 17 Qańtar, 2023
Teriden jasalatyn ishik qazaqta ejelden bar. Bul kıim neniń terisinen tigilgenine baılanysty: eltiri ishik, seńseń ishik, qasqyr ishik, túlki ishik dep atalady. Eltiri ishik degenimiz – jańa týǵan qozynyń terisi bolsa, seńseń ol kúzde jetilip, toqty bolǵan qozynyń terisi. Mundaı teriniń júnin atalarymyz «tiri jún» dep ataǵan. Al qasqyr, túlki terisi eki bastan belgili.
Tarıh • 16 Qańtar, 2023
Altyn Orda ulysynyń ataqty handarynyń biri – Toqtamys. Qazaqtyń úlken jazýshysy Ilııas Esenberlın: «Úz-Temirdiń ekinshi balasy Sarjadan Qonshaq, Qonshaqtan Tuǵylyq qoja, Tuǵylyq qojadan Taı qoja týady. Osy Taı qojanyń báıbishesi qońyrat Qotan Kúnshek sulýdan bolashaq Altyn orda hany Toqtamys týǵan» dep jazady («Altyn Orda» roman-trılogııasy. Almaty, 2021. – 397 b).
Oqıǵa • 13 Qańtar, 2023
Myna bir fotosýretten tasqa oıyp basylǵan sıyrdyń izin kóresiz. Múmkin bul asha tuıaqty janýarlar – buǵy, bulan, maraldyń izi shyǵar. Atam qazaq baǵzylyq murany «tasqa basqan tańbadaı» deıdi emes pe. Myna iz dál solaı tasqa basylǵan tańba dersiz. Qaı ǵasyr, qaı dáýirge tán dúnıe? Ony eshkim tap basyp tanı alǵan joq.
Rýhanııat • 13 Qańtar, 2023
Jýyqta Mońǵolııanyń Mádenıet mınıstrligi tarıhı tulǵa Shyńǵys hannyń týǵanyna 860 jyl tolý datasyna oraı memleketke jáne qoǵamǵa eńbek sińirgen tulǵalardy iriktep, olardy nasıhattaý jaıly sheshim shyǵardy. Osy tizimge baı-ólkelikter atynan halyqaralyq dárejedegi sport sheberi, Mońǵolııa sportynyń eńbek sińirgen qaıratkeri (2006), erkin kúresten Álem kýboginiń (1981) jáne álem birinshiliginiń qola medal ıegeri (1986), ataqty balýan Baqyt Odnaıulynyń esimi ilinip, ardager sportshyny ulyqtaý rásimi ótti.
Rýhanııat • 12 Qańtar, 2023
El aǵasy Ákimjan Nazaruly týraly
Shúkir! Meniń elorda tórine taban tiregenime shırek ǵasyrdan asypty. Ol tusta ólkeniń ótken-ketken tarıhynan habardar qarııalar kóp edi. Sonyń biri – uzaq jyl oblystyq bilim salasynda qyzmet atqarǵan Qamıdolda Nurtaev aqsaqal-tuǵyn. Bul kisi qazir ómirde joq. Bes jyl buryn týra toqsan jasynda baqılyq boldy. Marqum kózi tirisinde biz beıbaqty izdep kelip, ózi kýá bolǵan birer oqıǵany sanamalap jazdyryp edi. Ásirese Aqmola óńirine tanymal tarıhı tulǵa Ákimjan Nazaruly týraly jandyra sóılegeni esimde. Biz tamsana tyńdaǵan edik. Sodan beri birtalaı ýaqyt ótipti. Bıyl osy tulǵanyń týǵanyna – 120 jyl. Sonymen...
Oqıǵa • 11 Qańtar, 2023
Amerıkalyq rejısser Djeıms Kemeronnyń «Avatar» fılmi alǵash 2009 jyly kórermenge jol tartqan bolatyn. Bul týyndynyń jalǵasy «Avatar: Sý joly» ótken jyly qazaq tiline aýdarylyp, elimizdiń barlyq kınoteatrlarynda kórsetilip jatyr.
Rýhanııat • 10 Qańtar, 2023
Alǵashqy qazaq kalendary 1923 jyly Orynbor qalasynda jaryq kóripti. Bıyl bul oqıǵaǵa ǵasyr jyl tolyp otyr. Osy kúntizbeniń qasbetine tóte jazýymen «1923 jyl. Qazaq kalendary» dep tańbalansa, onyń astyna «Kırgızskıı Kalendar» dep oryssha jazylypty. Al muqabanyń tómengi jaǵynda «Orenbýrg. Gosýdarstvennoe ızdatelstva. KSSR. 1923» degen jazý tur (1-sýret). Bul kalendardy basyp shyǵarǵan mekeme ataýy.
Rýhanııat • 06 Qańtar, 2023
Orta ǵasyrda Mońǵol ústirtindegi kóshpeli taıpalardyń basyn biriktirgen Esýkeı noıannyń úlken uly Temújın 1206 jyly Onon darııasynyń jaǵasynda quryltaı ótkizip, ózin «Shyńǵys han» dep jarııalady. Sóıtip, ol el bıleý isine ǵundardan mıras, keıin túrkiler qoldanǵan zań-jarǵylardy jetildirýmen qatar, óz atynan teńge soqtyryp, aınalymǵa saldy.
Rýhanııat • 15 Jeltoqsan, 2022
Abaı oblysy Aqsýat aýdany ortalyǵynan 90 shaqyrym qashyqta ornalasqan Eleke sazy atty jaılaý bar. Bul jerdi qazir arheologter «Patshalar alqaby» dep ataı bastady. О́ıtkeni osy aýmaqta jeti qorym, 300-den asa qorǵan bar. Bul ólkeden sońǵy jyldary saq jáne keıingi túrki dáýirine tán artefaktiler kóptep tabylyp jatyr.
