Ádebıet • 09 Qańtar, 2023
Bodler... Ol dáýir týdyrǵan danyshpan oıdyń aǵyny, sheńberge syımas ǵasyrdyń bula perzenti. Kúndeliginde bolashaqqa til qatyp, «Sizder meni súıý arqyly Sulýlyqqa qyzmet etýlerińiz úshin, men barlyq qaǵıdattardan tys oılaımyn...», degen oı qaldyrady. Bodler dúnıeniń qubyjyq jaýyzdyǵy men asqan sulýlyǵyn qatar kóre bildi. Ol «qaıyrshylyqtan, aýrýdan, melonholııadan arylýdyń jalǵyz joly izdeniske degen ynta», dep eseptedi. Bar kúshin salyp múshesi talǵansha oqý men jazýdy ádet etti. 1957 jyly shyqqan «Zulymdyq gúlderi» kitaby adamgershilik qaǵıdattarǵa jat dep tanylyp, basyp shyǵarýǵa tyıym salyndy. Bilimsiz dindarlar men essiz tobyrdy, tán úshin taǵat tapqan, tereńdi bilmes jatypisher pendelerdi qatań synǵa aldy. Búgingi áńgime aqynnyń «Parıjdik splın», prozamen jazylǵan óleńderi haqynda bolmaq.
Ádebıet • 06 Qańtar, 2023
«Qalqaman-Mamyr»: sırek janrdaǵy premera
Shákárim – ótken ǵasyrdaǵy eń qupııa, eń tylsym esim. Ultyn aǵartý jolynda adamdyq borysh úshin kúresken qaıratker tulǵanyń poemalary oıly oqyrmannyń altyn qazynasyna aınaldy. «Astana Opera» teatrynda aqyn Shákárim Qudaıberdiulynyń poemasy jelisi boıynsha jazylǵan «Qalqaman – Mamyr» ulttyq opera-baletiniń premerasy ótti. Kompozıtor Balnur Qydyrbektiń mýzykasymen árlengen qoıylym 28-29 jeltoqsanda kórermenge jol tartty. «Qalqaman-Mamyr» opera-baletiniń qoıýshy dırıjeri – Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Abzal Muhıtdın bolsa, qoıýshy rejısser – Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Reseıdiń Halyq ártisi Iýrıı Aleksandrov.
Rýhanııat • 04 Qańtar, 2023
Ádebıette árkimniń óz orny bar
Adam bolmysynyń kúrdeli qyrlaryn, ult bederin aıshyqtaǵan shyǵarmalardyń avtory – Tólen Ábdik esimi oqyrmanǵa etene tanys. Seksenniń seńgirine tolǵan mereıtoıy tusynda jazýshyny áńgimege tartqan edik.
Ádebıet • 29 Qarasha, 2022
Ymyrt úıirilgen shaqta nemese aınala tynyshtyq qushaǵyna oranyp, tún qoınaýynda ondyq shamnyń túbinde otyrǵanda; kóńil ishi alaburtyp, elegizip áldene izdep alasurǵanda, jan qumary bógde keńistikti izdep, ózinde joqty barmen toltyrýǵa umtylǵanda shynaıy oqyrman qolǵa poezııa kitabyn alady. Eger sol kitap Genrıh Geıneniń óleńderi bolsa, onda oqyrman júregi dittegen maqsatyna bek jeter dep oılaımyz.
Ádebıet • 29 Qarasha, 2022
«Surasań bizdiń aýyl Pistelide»
Avtobıografııalyq janrdaǵy kitaptar shynaıylyǵymen, qaltarys-bultarystaǵy avtordyń sheshimtal kózqarasy, qaıtalanbas sezimimen jandy baýraıdy. Qalamgerdiń jeke ómirin qaýzap, syrttaı baqylap qaǵazǵa túsirgen eńbegi oqyrmanǵa qyzyqty ári shytyrman. Tolstoıdyń «Balalyq shaǵy» men Geteniń «О́z ómirimnen: Poezııa men shyndyǵy» – álem ádebıetiniń asyl jaýharlary. Al otanymyzdaǵy Muhtar Maǵaýınniń «Men» romany jáne Qabdesh Jumadilovtiń «Tańǵajaıyp dúnıesi», Ázilhan Nurshaıyqovtyń «Men jáne meniń zamandastarym» romandary jeke taqyrypqa júk. Marhabat Baıǵuttyń «Aqtolǵaı» avtobıografııalyq esseler jınaǵy – jazýshy ómiriniń san túrli qatparlarynan til qatqan qundy shyǵarma.
Suhbat • 24 Qarasha, 2022
Roza Aıtmatova: Aǵam aqyrǵy ret Almatydan habarlasty
Bolmysy bııazy, ádepti, ınabatty Roza Aıtmatova sóz arasynda toqtap, oılanyp sóılep otyrdy. Ákesi, anasy jaıly aıtqanda kóz jıegine kólkigen jas tógilýge shaq turdy. Beıne bir jazýshynyń keıipkerleri sekildi sezimtal, artyq sózden ada. Ataqty Shyńǵys Aıtmatovtyń qadirli qaryndasymen áńgimelesýdiń sáti túsken edi.
О́ner • 23 Qarasha, 2022
Álemde sýret ónerin qalyptan tys magııasymen syrqattaǵan týyndylar legi kóp emes. Sonyń biri hám biregeıi norveg sýretshisi Edvard Mýnktiń «Aıqaıy».
Ádebıet • 22 Qarasha, 2022
Toqtaýsyz izdeý men sharq ura arpalys ústindegi ómir kisige lázzat syılady. О́ıtkeni jan qumary – bilý. Izdenis ústinde sanada jarq etken ıir-qıyr butaqtar kóleńkesin ózińizben bólisip otyrýdy qup kórdik, qadirli oqyrman.
Ádebıet • 10 Qarasha, 2022
Shyǵys – keń taqyryp, kemel taqyryp. Jaqynda ǵana Geteniń «Jańa Melýzınasyn» oqyp, ergejeıliler eli men aıdahar beınesiniń túbi qaıdan shyqqany jóninde oı júgirttik. Ergejeıliler Germanııanyń ejelgi folklorlarynan bastaý alsa, aıdahar beınesi alǵash shyǵystyq shýmerlerdiń eski tastarynan tabylǵan. Qaıbir irgeli týyndynyń túp-tamyryn zerdelegende shejireli Shyǵys órkenıetine tirelip jatamyz. Búgingi áńgimemizdiń negizgi tuzdyǵy da Shyǵys taqyryby haqynda bolmaq.
О́ner • 10 Qarasha, 2022
Tolstoı: «Mýzyka aqyldy topastandyrady» degen pikir aıtty. Biraq bul olpy-solpy, óner sanatyna enbeıtin arzan áýenge qatysty aıtylǵan. Máselen, Mosart shyǵarmalary jańa oı týdyryp, aqyldyń sergýine, jan dúnıeniń joǵarǵy bóliginde qııalmen qanat qaǵýǵa yqpal etedi.
