Bilim • 27 Qarasha, 2025
Noýtbýk pen planshetten bas tartty: Batys elderi dástúrli bilim júıesine bet burdy
Jaqynda «The Economist» AQSh pen Eýropada dástúrli bilim berý formatyna qaıta oralý úrdisi baıqala bastaǵanyn jazdy. Keıingi 10 jylda mektepter men ýnıversıtetter sabaq pen baǵalaýdy tolyq sıfrlandyrýǵa tyrysqan edi. Alaıda 2022-2024 jyldar aralyǵynda jazbasha jáne aýyzsha emtıhandardyń úlesi qaıta ósken eken, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 27 Qarasha, 2025
Álemde 1,3 mlrd áıel zorlyq-zombylyqqa ushyraǵan
BUU derekterine súıensek, dúnıejúzindegi árbir úshinshi áıel ómirinde keminde bir ret zorlyq-zombylyqqa tap bolǵan. Búginde zardap shekkenderdiń sany 1,3 mıllıard adamǵa jýyqtaıdy. Al sıfrlyq keńistiktiń keńeıýi jańa qaterlerdi kúsheıtip otyr. Onlaın-qorlaý, qýdalaý, ruqsatsyz ıntımdik kontent taratý, dıpfeık – bári qaýipsizdikke tikeleı áser etedi. Alaıda álem memleketteriniń 40 paıyzynan azynda ǵana ınternettegi zorlyq-zombylyqpen kúresýge arnalǵan naqty zańnamalar bar, dep jazady Egemen.kz.
Bilim • 27 Qarasha, 2025
Qazirgi kezde balalar mekteptegi bilimnen tys mindetti túrde aqyly bilim ortalyqtaryna barady. Bul úrdis keıingi 5 jylda qarqyndy beleń aldy. Resmı derekterge súıensek, elimizdegi iri qalalarda keminde myńǵa jýyq jekemenshik bilim ortalyǵy bar. Al beıresmı tirkelmeı jumys istep jatqany odan kóp. Aqyly bilimge degen suranystyń artýy saladaǵy básekelestiktiń kúsheıýi me álde memlekettik bilim júıesiniń álsireýi me? Máseleni qalaı sheshý kerek?
Ǵalam ǵajaptary • 27 Qarasha, 2025
«Starlink»-ke básekeles paıda boldy. «Amazon» kompanııasy «Leo» spýtnık ınternet júıesine arnalǵan alǵashqy antennasyn tanystyrdy.
Ǵalam ǵajaptary • 27 Qarasha, 2025
«Open AI» jańa qurylǵy shyǵarady
Tehnologııa álemi taǵy bir tosyn jańalyqpen tolyqty. «OpenAI» bas dırektory Sem Altman men «Apple» dızaıneri Djonı Aıv jasandy ıntellektige arnalǵan alǵashqy qurylǵy jasaıtynyn málimdedi.
Ǵalam ǵajaptary • 26 Qarasha, 2025
«Lumia» kompanııasy alty jyldyq zertteýden keıin erekshe densaýlyq gadjetin usyndy. Pishini kádimgi sándi syrǵa. Al gadjet qan aınalymyn ólsheı alatyn shaǵyn zerthana retinde jumys isteıdi.
Ǵalam ǵajaptary • 26 Qarasha, 2025
Kún energııasymen júretin ıahta
Fınlıandııalyq Lýkas esimdi ınjener alty-aq aıdyń ishinde «Helios 11» dep atalatyn kúnpaneldi ıahtany qurastyryp shyqty.
Ǵalam ǵajaptary • 22 Qarasha, 2025
Ejelgi tirshilik belgisin tapty
Ǵalymdar mıllıardtaǵan jyl buryn qalyptasqan tastardan tirshilik belgisin tapty.
Ǵalam ǵajaptary • 22 Qarasha, 2025
«SoundCam Go» – dybysty «kóre» alatyn alǵashqy portatıvti kamera. Bul shaǵyn qurylǵy smartfonmen jáne arnaıy qosymshamen jumys isteıdi.
Ǵalam ǵajaptary • 21 Qarasha, 2025
Norvegııada 67 jastaǵy Iаn Gýnnar Fýgelsnes bala kezinde tapqan qazynany 60 jyl boıy eshkimge aıtpaı saqtap kelgen.
