Qoǵam • 16 Jeltoqsan, 2025
Túrki tilderi kúni atap ótildi
Halyqaralyq Túrki akademııasynyń 15 jyldyǵyna oraı 15 jeltoqsan – Dúnıejúzilik Túrki tilderi kúni saltanatty formatta atalynyp ótti. Bul ataýly data IýNESKO sheńberinde bekitilgenin aıta keteıik. Is-shara barysynda akademııanyń kitaptary men arhıv fotosýretteri qoıylǵan kórme kópshilik nazaryna usynylyp, túrki áleminiń ǵylymı-rýhanı yntymaqtastyǵynyń nátıjesi tanystyryldy.
Ǵalam ǵajaptary • 13 Jeltoqsan, 2025
Kalıfornııa ýnıversıtetiniń ǵalymdary ázirlegen «Polaris» atty hırýrg robot júıesi alǵash ret 10 naýqasqa kataraktany alyp tastaý operasııasyn sátti oryndady.
Ǵalam ǵajaptary • 13 Jeltoqsan, 2025
Norvegııa eldiń batys jaǵalaýyndaǵy jol qatynasyn ózgertý maqsatynda álemdegi eń uzyn ári eń tereń sýasty avtokólik týnnelin salyp jatyr.
Bilim • 12 Jeltoqsan, 2025
Jasandy ıntellekt oqý sapasyn arttyrýǵa septesedi
Jasandy ıntellektini bilim salasyna engizý – álemde eń qyzý talqylanyp jatqan máseleniń biri. Osy oraıda Memleket basshysy JI-di mektep kezeńinen bastap qoldaný qajet ekenin aıtyp, strategııalyq baǵytty aıqyndap berdi. Alaıda bilim qurylymy kúrdeli, kópdeńgeıli júıe bolǵandyqtan, mundaı tehnologııany birden engizý múmkin emes. Osyǵan baılanysty Oqý-aǵartý vıse-mınıstri Asylbek Ahmetjanov, Májilis depýtaty Ashat Aımaǵambetov, «Daryn.online» platformasynyń teń quryltaıshysy Asqar Maqsatuly, bilim salasynyń sarapshysy, PhD Mádına Tynybaeva, «Qalan.kz» startabynyń negizin qalaýshy Asqar Bolat, «Amansultan» sıfrly platformasynyń avtory Nurlan Qııasov pikir bildirdi.
Ǵalam ǵajaptary • 12 Jeltoqsan, 2025
Muǵalimder 4 kún jumys isteıdi
Shotlandııa muǵalimderge tórt kúndik jumys aptasyn synaqtan ótkizbek. Bul – jaı eksperıment emes, ustazdardyń júktemesin azaıtyp, mamandyqtyń bedelin arttyrýǵa baǵyttalǵan qadam.
Ǵalam ǵajaptary • 12 Jeltoqsan, 2025
Qytaı álemdegi alǵashqy atommen júretin konteıner tasymaldaýshy keme jasaýdy josparlap otyr. Balama energııa kózderine kóshý ózekti bolyp turǵan shaqta, Szıannan keme jasaý zaýyty ıadro energııasyn paıdalanatyn jańa ónimderiniń úlgisin tanystyrdy.
Ǵalam ǵajaptary • 10 Jeltoqsan, 2025
Eınshteındi jeńgen eksperıment
Fızıkterdiń arasynda «bir bólshektiń barlyq qasıetin bir ýaqytta baqylaýǵa bola ma?» degen suraq kóp jyldan beri talqylanyp kele jatyr. Eınshteın buǵan «múmkin» dese, Bor «kvant álemi ondaıǵa ruqsat bermeıdi» degen tujyrym aıtqan.
Ǵalam ǵajaptary • 10 Jeltoqsan, 2025
Qarapaıym stýdent Ross Ýlbrıht – darknet tarıhyndaǵy eń tanymal adamdardyń biri. Sebebi ol taýarsyz ınternet dúkenin ashqan.
Ǵalam ǵajaptary • 09 Jeltoqsan, 2025
Bul bólme – HH ǵasyrda jasalǵan eń erekshe optıkalyq ıllıýzııalardyń biri. Syrt kózge ol kádimgi bólmeden esh aıyrmashylyǵy joq sııaqty kórinedi. Biraq onyń ishine kirgen adam sol jaqqa qadam jasasa – alyp, ońǵa qaraı júrse, kishkentaı bolyp kórinedi.
Ǵalam ǵajaptary • 09 Jeltoqsan, 2025
XX ǵasyrdyń ortasy áýe saparlarynyń eń dáýirlegen kezeńi boldy. Ol kezde ushý jaı jol júrý emes, mártebe men sán-saltanat belgisi edi.
