Bıznes • 23 Qarasha, 2023
Ish pystyrǵan iskerlik belsendilik
Taıaýda ótken Úkimet otyrysynda elimizdiń Bas qarjy retteýshisi – Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Berik Sholpanqulov elimizde iskerlik belsendilik ındeksi 49,0 tarmaqqa tómendep, sonyń ishinde qurylys salasyndaǵy kórsetkish 48,5-ti quraǵandyǵyn atap ótti.
О́ndiris • 23 Qarasha, 2023
Búginderi jeńil ónerkásip qurylymynda toqyma buıymdarynyń óndirisi – 62%, kıim óndirisi – 30%, bylǵary men oǵan jatatyn buıymdar óndirisi 8%-dy quraıdy.
Teńge • 15 Qarasha, 2023
1993 jyldyń 15 qarashasynda teńgeniń aınalymǵa enýi bizdiń eldiń ekonomıkalyq jáne qarjylyq táýelsizdikke jasaǵan alǵashqy qadamy bolatyn. Iá, keńes ókimeti ydyraǵannan keıin eldegi naryqtyq ekonomıkany qaıta qurýǵa negizdelgen jumystar júrgizilip, ózimizdiń tól aqshamyzdy engizý jolyndaǵy barlyq is-qımyl qatań ári qupııa jaǵdaıda ótti. Qysqa merzim ishinde aqsha kýpıýralarynyń nobaıyn ázirleıtin sýretshiler toby quryldy. Memleket basshysynyń tapsyrmasymen ulttyq valıýtany shetelde basyp shyǵarýǵa sheshim qabyldanyp, aqparattyń tıimsiz baǵytta taralmaýy qadaǵalandy. Sóıtip, bilikti mamandardyń tynymsyz eńbeginiń arqasynda banknot sapasy laıyqty baǵalandy. Tipti keıbir kýpıýralar elimizde segiz aıdyń ornyna birneshe jylǵa deıin aınalymda júrdi.
Teńge • 15 Qarasha, 2023
Osydan 30 jyl buryn Qazaqstannyń jańa tarıhı shejiresinde ulttyq valıýtanyń engizilgeni úlken betburysqa bastady. Elimiz naǵyz ekonomıkalyq jáne qarjylyq táýelsizdikke qol jetkizdi. Keńes odaǵy taraǵannan keıin bizdegi óndiris oshaqtary turalap, jumys oryndary qysqaryp, agroónerkásip kesheniniń aıaǵy tusalǵany bar. Toqyraýǵa ushyraǵan sol toqsanynshy jyldary aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń baǵasy eki myń esege, aýyl sharýashylyǵyna arnalǵan ónerkásip taýarlarynyń baǵasy 12 myń esege ósken aqsha qarajaty Reseıge táýeldi odaqtas elderge de ońaıǵa soqpady. Sonymen, elimiz táýelsizdigin alǵannan keıin birinshi kezekte bank júıesiniń qurylýy, ekinshiden, óz ulttyq valıýtamyzdyń engizilýi, úshinshiden, aqsha-qarajaty máselesine baılanysty jańa ınfraqurylym túzý qajet boldy. Memleket basshysy mańyzdy mindetterdiń biri retinde ulttyq valıýtanyń engizilýine asa yjdaǵattylyq tanytty. Bolashaq valıýtanyń ınfraqurylymyn daıyndaýdyń óz kezeginde valıýta bırjasyn uıymdastyrý, moneta saraıy, banknot fabrıkasy men altyn-valıýtalyq rezervterge arnalǵan qoıma salýǵa tapsyrma berildi. El ekonomıkasyn damytýda ulttyq valıýta júıesi men respýblıkalyq bıýdjetti qurý mindeti alǵa qoıyldy. Osyndaı qıyn kezeńde tól teńgemizdiń dúnıege kelýi men ulttyq valıýtany aınalymǵa shyǵarý isinde basy-qasynda bolǵan, Ulttyq banktiń alǵashqy tóraǵasy, qarjyger Ǵalym Baınazarovtyń ereń eńbegin aıryqsha ataýǵa turarlyq.
Infraqurylym • 10 Qarasha, 2023
Tozyǵy jetken ınfraqurylym júıeli jańǵyrtýdy qajet etedi
Burynǵylardyń «jadaý atqa qamshy úıir, jyrtyq úıge tamshy úıir» dep aıtatynyndaı, búginde apattyq jaǵdaıdaǵy eski úıler Úkimettiń kún tártibindegi ózekti máseleniń birine aınalyp otyrǵany anyq. Al turǵyn úıdi jańartý – halyqtyń ómir súrý sapasyn arttyrýdaǵy basty mindet ekeni bárimizge belgili. Osy rette tozyǵy jetken kópqabatty turǵyn úı men kommýnaldyq ınfraqurylym júıesin qaıtadan qalpyna keltirý úshin Turǵyn úı-kommýnaldyq damýdyń 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy barlyq óńirde júzege asyrylyp jatyr.
Ekonomıka • 09 Qarasha, 2023
Mindetti tańbalaýdyń múmkindigi
Elimizde sońǵy jyldary turaqty túrde taýarlarǵa tańbalaý júrgizý qolǵa alynǵany belgili. Sonyń arqasynda kóleńkeli aınalymnyń úlesi tómendep, halyqty jalǵan ónimnen qorǵaýǵa múmkindik týdy. Mindetti tańbalaý engizilgennen beri, sońǵy eki jylda jeńil ónerkásip naryǵynda – 65%, onyń ishinde aıaqkıim – 48,5%, alkogoldi ishimdikter 25% bolsa, dári-dármekter 12%-ǵa tómendegen. Bıylǵy jyldyń birinshi sáýirinen bastap, elimizde aıaqkıim taýarlaryn tańbalaý jáne qadaǵalaý erejeleri tolyq kúshine engen bolatyn.
Ekonomıka • 02 Qarasha, 2023
El ekonomıkasyn jarylqaıtyn bank
Osydan eki aı buryn Ulttyq bank mólsherlemeni 25 bazalyq tarmaqqa tómendetý týraly sheshim qabyldap, +/–1% dálizimen 16,5% deńgeıinde qalyptastyrǵan-dy. Mamandar buǵan ınflıasııany tejeý úshin joǵary bazalyq mólsherleme teorııalyq turǵydan qajet, óıtkeni nesıeler qymbattap, al depozıtter tıimdirek bolýǵa tıis degen edi. Nátıjesinde, bazalyq mólsherlemeniń birtindep baıaýlaýy taýarlar men qyzmetterge degen suranysty shektetip, baǵa deńgeıiniń tómendeýine ákeldi. Sol aıda Ulttyq banktiń kredıttik portfeli 25,4 trıllıon teńgege qalyptasyp, aldyńǵy aılarmen salystyrǵanda 2,3%-ǵa artyq kórsetkish kórsetti.
Qazaqstan • 23 Qazan, 2023
Memleketke alynǵan jer ádil bólinýge tıis
Osydan eki jyl buryn aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi paıdalaný máselesi boıynsha Memleket basshysy: «Úkimet aýyl sharýashylyǵy jerlerin tolyqqandy ekonomıkalyq aınalymǵa engizýdiń ózge ádis-tásilderin ázirleýge tıis. Agrarlyq sektorǵa ınvestısııa tartý aýadaı qajet. Bizde jerdi tegin jalǵa alý quqyǵyna ıe bolǵandardyń kópshiligi jerdi ıgermeı, bosqa ustap otyr. Elimizde shóp qoryǵan ıttiń kebin kıgen «latıfýndıster» kóbeıip ketti. Paıdalanylmaı jatqan aýyl sharýashylyǵy jerlerin qaıtaryp alatyn kez keldi. Jer – bizdiń ortaq baılyǵymyz jáne ony kim ıgerse, soǵan tıesili bolýy kerek», degen edi. Biraq Úkimetten biraz jylǵa jalǵa alǵandar basqa jeri joqtarǵa jalǵa berip, solardyń ústinen paıda kórip otyrǵandary jeterlik.
Investısııa • 19 Qazan, 2023
«Halyqtyq IPO»: ınvestısııalaý kezeńi
Osydan on jyl buryn jarııa túrde alǵash ret elimizdegi kompanııalardyń aksııalaryn bırjada satylymǵa shyǵarý jóninde «Halyqtyq IPO» jobasy iske qosylǵan edi. Atalǵan joba aıasynda iri kompanııalar men biraz qaltaly azamattar aqsha aýdarý arqyly ınvestısııasyn ulǵaıtqan bolatyn.
Týrızm • 17 Qazan, 2023
Álem nazaryna ilikken Saraıshyq
Elimizdiń eń kóne tarıhı oryndarynyń biri sanalatyn batys óńirindegi Saraıshyq qalasy kezinde júzden asa han bılik qurǵan Qazaq handyǵynyń alǵashqy astanasy ári orta ǵasyrda Altyn ordanyń iri saýda jáne ekonomıkalyq ortalyǵy bolǵan. Búgingi tańda Saraıshyq – týrısterdiń qyzyǵýshylyǵyn týdyryp otyrǵan aıryqsha meken. О́tken ǵasyrdyń 60-jyldary qoǵamdyq negizde ashylǵan mýzeı 1999 jyly «Han Ordaly – Saraıshyq» mýzeı-qoryǵy bolyp quryldy. XIII ǵasyrdan bastap jazylǵan Saraıshyq qalasynyń tarıhy keńes kezinde eleýsiz qalyp, tek elimiz táýelsizdik alǵannan keıin ǵana zertteý jumystary júrgizile bastaǵan.
