Eksklıýzıv
Tanym • 09 Mamyr, 2024
О́lim fabrıkasy - «Osvensım» lageri týraly ne bilemiz?
XX ǵasyr adamzat tarıhynda asa iri ári qandy oqıǵalarmen este qaldy. Onyń ishinde Ekinshi dúnıejúzilik soǵys ta bar. Qandy maıdannan bólek, mıllıondaǵan adam «azaptaý lagerlerinde» jazyqsyz jan tapsyrdy. Qoldan jasalǵan genosıd tutas ulttyń joıylyp ketýin kózdegen. Úlkeni men kishisine de, jasy men kárisine de qatigezdik tanytqan fashıstik Germanııa «Osvensım» lagerin quryp, jantúrshigerlik eksperımentter jasaǵan.
Taǵzym • 09 Mamyr, 2024
Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldarynda qazaq dalasynan qan maıdanǵa 1 366 164 myń adam, sonyń ishinde Syr óńirinen 70 myńǵa jýyq azamat attanǵan. Soǵysqa ketken jaýyngerlerdiń teń jartysyna jýyǵy týǵan topyraǵyna qaıta oralǵan joq.
Qazaqstan • 09 Mamyr, 2024
1941-1945 jyldar maıdanyndaǵy Jeńiske bıyl 79 jyl toldy. Prezıdentimiz Q.K.Toqaev aıtqandaı, 9 mamyrdyń tól tarıhymyzdaǵy orny erekshe. Bul – erlerdiń eren erligin jadymyzda jańǵyrtatyn kún. Surapyl soǵysta halqymyz orasan zor shyǵynǵa ushyrady. Maıdangerlerdiń qaharmandyǵy men tyl eńbekkerleriniń jankeshtiligi arqasynda jeńiske jettik. Eldiń azattyǵy men urpaqtyń jarqyn bolashaǵy úshin janyn pıda etken bozdaqtarymyzdy máńgi este saqtaý jáne olardyń rýhtaryna taǵzym etý – qasıetti boryshymyz.
Ásker • 08 Mamyr, 2024
Basty mindet - «Kórinbeı kórý, ólmeı kelý»
«Irgesi berik eldi jaý almaıdy, aýyzy bir eldi daý almaıdy». Shyn máninde, bul zaman - bilimge ǵana emes, bilekke de senetin ýaqyt. Bilek dep otyrǵanymyz – eldiń qarýly kúshteri. Áskeriń saqadaı saı turmasa, árkimge jem bolasyń. Búgingi áńgimemiz de elin qorǵaǵan naǵyz erler - Arnaıy maqsattaǵy barlaý rotasynyń jaýyngerleri týraly bolmaq.
Kórme • 07 Mamyr, 2024
Prezıdenttik ortalyqta biregeı kórme ashyldy
3 mamyr kúni Prezıdenttik ortalyqta Otan qorǵaýshylar kúnine, Jeńis kúnine jáne R.Qoshqarbaev pen S.Nurmaǵambetovtyń 100 jyldyǵyna arnalǵan «Atys qarýy: tapansha tarıhy» kórmesiniń ashylýy ótti. Atalǵan kórmede Prezıdenttik ortalyqtyń qor jınaqtarynan tapanshalar toptamasy kórermen qaýymǵa alǵash ret usynyldy.
Qoǵam • 07 Mamyr, 2024
Jas sarbazdardy áskerge beıimdeý - mańyzdy mindet
Áskerı áleýet – álem elderi úshin mańyzdy ólshem. Tynyshtyq pen tutastyqtyń qalqany – qarýly kúshter. Shekara shebin shegendep, áýe – teńiz torabyn taban aýdarmaı torýyldap, qorǵaý – beıbitshilik besigi shaıqalyp turǵan jahan jaǵdaıynda salmaqty mindet.
Qoǵam • 01 Mamyr, 2024
Búginde qazaqtyń baǵyna buıyrǵan ulanǵaıyr atyrapta túrli etnos ókilderi de birlik týyn bıik kóterip keledi. Qıly zaman qıyndyǵyn eńserip, osy topyraqqa taban tiregender jergilikti jurttyń jaısań minezin erekshe eksheıdi. Qıyrdan qazaq dalasyna tarıhı sebeppen turaqtaǵandardyń ortaǵa sińisip ketýine de ultymyzǵa bitken uly qasıet sep bolǵan.
Tarıh • 01 Mamyr, 2024
«Kelshi, aıym» áni qalaı dúnıege kelgen?
«Kógildir kól beti, kók eles kólbedi, Men turmyn jaǵada jabyrqaý», dep bastalatyn ánniń tereńinde belgisiz muń jatqandaı…
Qoǵam • 26 Sáýir, 2024
Assambleıanyń qaıyrymdylyq qundylyqtaryn ilgeriletýdegi róli orasan - sarapshy
Ulttyq statıstıka bıýrosy usynǵan keıingi derekterge kóz júgirtsek, Qazaqstan halqynyń sany - 20 075 271 adam. Onyń ishinde 71 paıyzǵa jýyǵy qazaq ulty bolsa, 29 paıyzy - ózge etnos ókilderi. Túri bólek bolǵanmen tilegi bir turǵyndar tarıhı súreńderdi artqa qaldyryp, búgingi kúnge deıin tatý ǵumyr keship keledi. Beıbitshilik pen birliktiń úzdik úlgisin kórsetken Qazaqstan halqy qınalǵanǵa qol ushyn sozyp, dalaǵa dáýirlerden jetken «tynyshtyq únin» úzgen emes, dep jazady Egemen.kz.
Tarıh • 25 Sáýir, 2024
Ámir Temir sáýlet ónerin erekshe qasterlegen
«Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanynda tilshi Ánýar Jumashbaevtyń «Ámir Temir jáne Altynshoqy» atty kólemdi maqalasy jaryq kórdi. Avtor tarıhı derekter tizbektelgen materıalyna belgili tarıhshy, arheolog Emma Ýsmanovanyń «Ámir Temir jáne Altynshoqy tóbesiniń syry» taqyrybynda aıtqan dárisinen dáıek alǵan, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 25 Sáýir, 2024
Qamshy men dombyra: betasharda kelinniń betin nemen ashqan durys?
Qazaq úshin qyzdyń uıadan uzatylyp, uldyń jeke otaý qurǵany aıryqsha qýanysh. Perzent dúnıege kelip, es bile bastaǵannan-aq ultymyz baýyr etin sol úlken ómirge baýlıdy, dep jazady Egemen.kz.
Ǵylym • 12 Sáýir, 2024
Qazaqtan shyqqan ǵalym áıelder týraly ne bilemiz?
Jyl saıyn 12 sáýirde elimiz Ǵylym kúnin atap ótedi. Aıta ketý kerek, ǵylymǵa úles qosqan jáne áli de ǵylym jolynda tynbaı eńbek etip júrgen názik jandy áıelder az emes. Búginde, bizdiń áńgimemiz qazaqtan shyqqan tuńǵysh ǵalym áıelder týraly bolmaq.
Taǵzym • 12 Sáýir, 2024
Qanysh Sátbaevtyń týǵanyna 125 jyl: Estelikter syr shertedi
Qanysh Sátbaev týraly estelikter kóp, barlyq estelikterdiń toǵysqan ortaq ózegi – álemdik dárejedegi ǵalym ári bıik adamgershilik ıesi bolǵandyǵyn aıtady, qaıtalanbaıtyn ǵajaıyp tulǵa bolǵandyǵynan syr shertedi. 12 sáýir qazaq halqynyń ǵylymyna ólsheýsiz úles qosqan Qanysh Sátbaevtyń týǵan kúni, 125 jyldyq mereıtoıy. Osy oraıda shákirti, Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi Dosmuhamed Kishibekovtiń jáne aıtýly ǵalymnyń nemere jıeni Álisher Qoǵabaevtyń estelikterinen yqshamdap, taqyrypshalar qoıyp, usyndyq.
Qazaqstan • 12 Sáýir, 2024
1961 jyldyń 12 sáýirinde Qazaqstannyń «Baıqońyr» aılaǵynan alǵashqy ǵarysh kemesi aspanǵa ushty. Bul – barsha adamzat tarıhyndaǵy mańyzdy ári aıtýly oqıǵa. Osylaısha Iýrıı Gagarın álemniń tuńǵysh ǵaryshkeri atansa, Baıqońyr – ǵarysh aılaǵyna aınaldy.
Din • 10 Sáýir, 2024
Oraza aıt meıramynda qandaı amaldar oryndalady?
Oraza aıt — Ramazan aıynan keıingi Sháýýál aıynyń birinshi kúni, barsha musylmannyń mańyzdy dinı merekesi, ıslamdaǵy eki aıt meıramynyń biri. Bul kúni musylmandar meshitte jınalyp jamaǵatpen aıt namazyn oqıdy. Bul kúni oraza ustaýǵa tyıym salynǵan. Olaı bolsa oraza aıtty durys ótkizý úshin qandaı amaldardy oryndaý kerek? Bul týraly Egemen.kz materıalynan oqı alasyzdar.
Din • 05 Sáýir, 2024
Qadir túni uıyqtamaý shart pa?
Qadir túnin barynsha qulshylyqpen ótkizgen durys. Biraq uıyqtamaı ótkizý shart emes, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qoǵam • 04 Sáýir, 2024
Sońǵy jyldary Qazaqstanda ınternet-alaıaqtyq derekteri kúrt artyp, qarapaıym halyq jıǵan-tergeninen qaǵylyp jatyr. Alaıaqtardyń qıturqy ádisteri odan ári damyp, adam senimin ýlap bitti. Muqtaj jandarǵa qol ushyn sozamyn deýshiler úshin tehnologııa da damyp ketken. Uıaly telefondaǵy qosymsha arqyly kez-kelgen somany aýdara salý op-ońaı. «Aýyryp jatqan búldirshinge kómektestim» dep, aýdarylǵan qarajat qalaı jáne qaıda jumsalǵanyn bilmeımiz de. Alaıda qaıyrymdylyq isinde de alaıaqtyq beleń ala bastady.
Suhbat • 20 Naýryz, 2024
Tý ilgen búrkitti Prezıdenttiń aldynda ushyrýdy armandaımyn – qusbegi
On kún toılanatyn bıylǵy Naýryz merekesi aıasynda bekitilgen Ulttyq sport kúnine oraı osydan eki jyl buryn Qazaqstanda tuńǵysh ret kók baıraǵymyzdy ilgen búrkitti samǵatyp, rekord ornatqan qusbegi Ǵabıt Tańatovpen suhbattasqan edik.
Din • 20 Naýryz, 2024
Aýyzashar berý shoý, gala-konsertke aınalyp bara jatyr - Nurlan ımam
Ramazan - ıgi isterdiń saýaby eselenip, qulshylyq qadamdary quzar shyńǵa jetetin berekeli aı. Bul aıda miskenderdi qýantý, muqtajdyń joǵyn túgendeý, jaqyn-jýyqty dastarqan basynda qosý qaıyrly is. Jamandyqtan tyıyp, jaqsylyqqa jeteleıtin Ramazanda kópshilik aýyzashar berýge asyǵady.
Dástúr • 19 Naýryz, 2024
Ulystyń uly kúni – Naýryz meıramyn dástúrli naýryzkójesiz elestetý múmkin emes. Bul kúni ár úıde qazan ottan túspeı, naýryzkóje daıyndalady. Qazaq halqy ejelden beri yrymshyl ekeni belgili, jeti sanyn qasıetti dep bilgen. Atalmysh ulttyq taǵam da jeti túrli dámnen jasalady. Ulttyq meıram qarsańynda oqyrman nazaryna dástúrli naýryzkójeniń birneshe daıyndaý jolyn usynýdy jón kórdik.
Qoǵam • 19 Naýryz, 2024
Máshhúr-Júsiptiń shóberesi: Naýryz toıy Qazyǵurttan bastalý kerek
Berekeli Naýryzdyń merekeli on kúniniń birinde Máshhúr-Júsip Kópeıulynyń tikeleı urpaǵymen tildesýdiń sáti tústi. «Aqıqat», «Máshhúr-Júsiptiń tylsym álemi» kitaptarynyń avtory Abaı Sharapıev aǵamyzdan qazaqtyń áıgili ǵulamasynyń Naýryz taqyrybynda jazǵany týraly surap, áńgimelesken edik.
Mádenıet • 18 Naýryz, 2024
Tarbııa Aıdymbaeva: Ulttyq kıim adamǵa rýh beredi
Osydan 4-5 jyl buryn «álemge áıgili brend retinde tanytýǵa áleýeti jetetin ulttyq kıimimiz umyt bolyp barady, ózimizdikin elemeı, ózgenikin ónegelep júrmiz» dep jıi shaǵymdanatynbyz. Ala shapandy aǵaıyndy aıtyp, doppysyn basynan tastamaı dáriptep júrgenine qyzyǵa, qyzǵana qaraıtynbyz. Al bir týǵan qyrǵyz jurty, jyldardyń dúrmeginde «aıyr qalpaǵynan» ajyrap qalmady, tipti memlekettik mártebe berýge deıin bardy dep talaı tamsanǵanbyz... Aıta-aıta qazaqqa da «ulttyq dress-kod» dáýiri týyp keledi, dep jazady Egemen.kz.
О́ner • 16 Naýryz, 2024
Qazaq áıelderiniń erendigi umyt bolmaýy kerek – kilem betine sýret salǵan Assol
Ásel Sabyrjanqyzynyń qolynan týǵan portretter jeli qoldanýshylary arasynda keńinen tanymal. Sýretshi qalamynan Baýyrjan Momyshuly, Batyrhan Shúkenov, Gennadıı Golovkın syndy el jaqsylarynyń birtalaı sýreti shyqqan. Aldymen jeke blogyn júrgizip, keıin dúıim kópshilikke «kilemdegi sýretterimen» tanymal bolǵan qazaq qyzy óner álemine tyń týyndylar alyp kelmekshi. Aıtpaqshy, kilem jaıyn ózinen surap bildik.
Mádenıet • 15 Naýryz, 2024
«Ulylardyń urpaǵy»: EUÝ-da Nurǵısa Tilendıevtiń ulymen kezdesý ótti
Keshe EUÝ-da kompozıtor, KSRO halyq artısi Nurǵısa Tilendıevtiń uly Almas Tilendıevpen kezdesý uıymdastyryldy. Jıynda kompozıtordyń kózin kórgen, dámdes bolǵan azamattar Nurǵısa Tilendıev týraly estelikterin aıtty, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qoǵam • 15 Naýryz, 2024
Qaıyrymdylyq jasaý ult pen shekaraǵa bólinbeıdi - Gaza aımaǵynda erikti bolǵan jalǵyz qazaq qyzy
Jer-jahandy qatygezdiktiń qaptap ketýinen saqtap turǵan názik sezim bar. Ol – meıirim. Júrek meıirimge toly bolǵanda, bilek jamandyqqa jýymaıdy. Tirshilikte qaıyrymdylyq saltanat qurady. Bir-birine qaraılasqan jurt barda, turmys turalamaıdy, ár shańyraqtan tútin túzý shyǵady. «Bes saýsaq birdeı bolmaıtyny» málim ǵoı. Mundaıda álemdi aınalasyna Atymtaı jomarttyq jasaıtyn jandar qutqarady. Qazaq dalasynda atyrabyn malymen asyrap, ashtyqtan aman saqtap, shalǵaı óńirde bilim shyraǵyn jaǵyp, jıǵanyn rýhanııat jolyna sarpyǵan baı-baǵlandardyń aty málim.
Qoǵam • 14 Naýryz, 2024
Amal – meıirim men saýap meıramy
Dalada áli de qar jatqanymen kóktemniń lebi seziledi. Kóktemge tán ıis, dybys, shýaq bar. Bıyl bul mezgil burnaǵylardan ózgerek. Osy jyly qasıetti Ramazan aıy Naýryz merekesimen tuspa-tus kelip otyr. Jańarý men tazalyqtyń, meıirim men izgiliktiń aıy sanalatyn bul ekeýiniń qazaq úshin máni de, mańyzy da zor. Jyldyń jańaryp, kún men túnniń teńeler shaǵy da osy kezeń. Tarıhtan tamyr tartqan Áz Naýryzdy halqymyz bir kún emes, tutas aı boıy toılaıdy. Al onyń 14 naýryz – Amal, kórisý merekesinen bastalýy tegin bolmasa kerek.
Tanym • 11 Naýryz, 2024
Ǵabıt Músirepov: Men qazaqtyń qazaqtyǵyna jeterlik eshteńe bar dep oılamaımyn
Aforızm – shaǵyn fılosofııalyq oı, tájirıbelik túıin, logıkalyq qısyn. Aforızmniń basty sharttary – ómirlik qubylystarǵa jáne adam minezine degen kózqarastaǵy anyqtyq, oıdy jetkizýdegi dáldik pen qysqalyq. Aforızm – oı tamyzyǵy. «Aforızmder» aıdarynda Ǵabıt Músirepov, Baýyrjan Momyshuly oılaryn usyndyq.
Qoǵam • 07 Naýryz, 2024
8 naýryz: Kimge qandaı gúl syılaý kerek?
Qaraǵanda kózdi qaryqtyryp, kóńildi kóterip, jandy jadyratyp jiberetin jaratylys bar. Ol – gúl. Bálkim bolmysy uqsas bolǵannan bolar osy «sulýlyq» syılaıtyn ásemdikke áıel zaty erekshe qumar. Ekeýi de – ińkár, jylýlyqqa qushtar, kútim men bapqa zárý.
Qazaqstan • 07 Naýryz, 2024
Qoqıqazdar Qarakólge ushyp keldi
Gazettiń búgingi sanynda Baqytbek Qadyrdyń «Aıdynǵa qoqıqaz qondy» degen maqalasy jarııalandy. Maqalada bıylǵy kóktemniń jetkenin qoqıqazdar súıinshilep, Mańǵystaý jerindegi Qarakólge qonǵany jazylǵan.
Bilim • 06 Naýryz, 2024
Qazirgi talap boıynsha muǵalimdik mamandyqty jańa bitirgender 4 jyl boıy oqyǵanyna qaramastan, jumysqa turý úshin biliktilik testin tapsyrady. Osyǵan qosa birneshe kezeńnen turatyn konkýrstan ótýge tıis. Biraq jaqynda pedagogıkalyq mamandyqta oqymaǵandardy jazǵy kýrstan ótkizip qana jumysqa jiberetin baǵdarlamanyń baryn bildik. Bul qalaı bolǵany?