Eksklıýzıv
Qoǵam • 29 Qarasha, 2023
Astanada balańyzdy tegin úıirmege qalaı jazýǵa bolady?
Bala – bolashaq. Olardyń ýaqytyn tıimdi úılestirip, ónerge baýlý, sportpen aınalysýǵa úndeý izgi qoǵam qalyptastyrýdyń alǵysharty. Balalardyń qabiletin tanyp, qanatyn qataıtýǵa ata-anamen qatar memleket te múddeli. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev mártebeli qyzmetke kirisken alǵashqy jyly-aq «kishkentaı turǵyndardyń» tolyq adam bolyp ósýi úshin ónegeli bastama kóterdi.
Sport • 29 Qarasha, 2023
Olımpıadalyq salmaqqa aýysqym kelmeıdi – álem chempıony
Ol – álem chempıony, áskerıler arasynda ótken álem birinshiliginiń jeńimpazy. Qazaqstan chempıonatynda 5 ret jeńiske jetti. Azııa chempıonatynyń altyn medalin de ıelendi. Ol ulttyq qurama sapynda 15 jyldan beri aıqasqa qatysyp keledi. Temirtas Júsipov 36 jasynda Qazaqstannyń jazǵy Spartakıadasynda chempıon atandy. Dańqty boksshydan keleshektegi josparyn surap, az-kem tildestik.
Qoǵam • 27 Qarasha, 2023
Famılııasy – Geroı. Avtobýs jolaýshylaryn apattan qutqarǵan oqýshy kim?
Almaty oblysy Ile aýdanynyń turǵyny, № 24 lıseıdiń 8-synyp oqýshysy Aqjol Geroı esinen tanyp qalǵan júrgizýshige aldymen kómekke kelip, avtobýsty toqtatyp, kópshiliktiń alǵysyna keneldi. Jasóspirimniń batyldyǵyn úlgi etken aýdan ákimdigi noýtbýk berse, Almaty oblysynyń basshysy sońǵy úlgidegi IPhone 15 smartfonyn syıǵa tartý etti. Beıbit kúnniń batyr balasyna aınalǵan Geroıdyń nemeresi kim?
Tanym • 25 Qarasha, 2023
О́mir kúshti, ólim odan da kúshti – Júsip Balasaǵun
Aforızm – bir úzik oı, oqys pikir, oqshaý sóz. Aforızm alǵash dúnıe qubylystary jóninde jınaqtalǵan bilimderin túıindep, pikir bildirýdiń bir túri retinde dúnıege kelgen. Qazaq aforızmderiniń asyl arnasy da saq-skıf dáýirindegi oıshyldar sózderinen, kóne túrki jazbalarynan bastaý alady. «Aforızmder» aıdarynda búgin Júsip Balasaǵunnyń oılaryn usyndyq.
Qoǵam • 24 Qarasha, 2023
Halyq daǵdarsa, dolbarǵa eredi
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda («Jańa Qazaqstan: jańarý men jańǵyrý joly») geosaıası ahýal ýshyǵyp, álem ekonomıkasynyń býyny qaltyrap, turaqsyzdyq órship turǵan shaqta elimizde «aýqymdy daǵdarysty eńserýge qajetti rezervter men amal-tásilderdiń bári bar» ekenin aıtqan bolatyn. Úkimetke daǵdarysqa qarsy kezek kúttirmeıtin keshendi sharalardy kópke uzatpaı qabyldaýdy tapsyrǵan edi. Halyqtyń áleýetin arttyratyn sharalar júıesimen júzege asyrylyp keledi.
Tulǵa • 24 Qarasha, 2023
Jýrnalıstıka men ádebıettanýdyń ózekti máseleleri talqylanǵan konferensııa ustaz mereıtoıyna arnaldy
Búgin L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń bas ǵımaratynda Jýrnalıstıka jáne saıasattaný fakýltetiniń uıymdastyrýymen, Bas redaktorlar klýbynyń qoldaýymen fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Bilim berý isiniń úzdigi Sáýle Esembekqyzy Tapanovanyń 70 jasqa tolýyna oraı «Jýrnalıstıka men ádebıettanýdyń ózekti máseleleri jáne damý paradıgmalary» atty halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııasy ótti.
Medısına • 24 Qarasha, 2023
Sýyq tııýdiń aldyn alý úshin balaǵa qandaı dárýmender bergen durys? Dáriger jaýaby
Bala ımmýnıtetiniń myqty bolýy úshin qandaı dárýmender berý kerek? Bul ata-analardy jıi mazalaıtyn suraq. Bala aǵzasyn dárýmenmen demep, ál-dármenin arttyrý úshin ony turaqty, ýaqtyly berýdiń mańyzy zor. Boıynda organızmge qajetti elementter quramy tolyq balalardyń qýaty mol, sergek ári myǵym bolady.
Medısına • 23 Qarasha, 2023
Balańyzda aýrýdyń bul belgileri baıqalǵanda dereý dárigerge qaralý kerek - pedıatr
Qystyń yzǵary sezilip, kún sýyta bastaǵanda balalar arasynda tumaýdyń órshıtini belgili. Aýrýdyń asqynýyna ata-ananyń der kezinde saýatty em-shara júrgizbeýi de áser etedi. Bala aǵzasyn salqyn temperatýraǵa beıimdeý, sýyqqa qarsy ımmýnıtet qalyptastyrý mańyzdy. Qys kelse balany qabat-qabat kıimmen qymtap, úıde qamap ustaý ádeti qanǵa sińgen. Bul qanshalyqty durys? Balanyń tumaýǵa qarsy qalqanyn daıyndaýda beriletin bazalyq dárýmender jıyntyǵy qandaı? Bala aǵzasyn qysta órshıtin aýrýlarǵa qarsy qoıýda ata-ana eskeretin alǵashqy jadnamalardy jalpy tájirıbelik dáriger, pedıatr-massajıst, «Dáriger - ANA» kitabynyń avtory, onlaın arqyly myńdaǵan anaǵa oı salyp júrgen kásibı maman Ázıza Ábdirasilqyzynan surap bildik.
Sport • 21 Qarasha, 2023
«Ulttyq quramada júrgenderdiń kóbi qalanyń aqsaýsaq balasy» – bokstan bas bapker
Astanada bokstan VI jazǵy Spartakıada máresine jetti. Boksshylardyń áleýeti synǵa túsken dodaǵa álem chempıondary, álem birinshiliginiń júldegeri, Azııa chempıony, jazǵy Olımpıada oıyndarynyń júldegeri atanǵan sańlaqtar da synǵa tústi. Ulttyq quramanyń bas bapkeri Myrzaǵalı Aıtjanovtan Spartakıadaǵa qatysty paıymyn suradyq.
Tanym • 18 Qarasha, 2023
Aǵash kórki - jemis, adam kórki - jaqsy is – Saıf Saraı
Aforızm – bir úzik oı, oqys pikir, oqshaý sóz. Aforızm alǵash dúnıe qubylystary jóninde jınaqtalǵan bilimderin túıindep, pikir bildirýdiń bir túri retinde dúnıege kelgen. Qazaq aforızmderiniń asyl arnasy da saq-skıf dáýirindegi oıshyldar sózderinen, kóne túrki jazbalarynan bastaý alady. «Aforızmder» aıdarynda búgin Saıf Saraı, Jırenshe oılaryn usyndyq.
Qoǵam • 17 Qarasha, 2023
Qazaq tilin qazaqtarǵa da úıretemin – nemis qyzy
Alına Kan – qazaq tilin úıretýshi maman. О́zge ulttyń ókili Qazaqstanda týǵan, mektepti de oryssha taýysqan. Biraq qazaqshaǵa sýdaı, maqaldyń maıyn tamyzyp aıtqanda ózińdi súrindiredi. Ol ózine qazaq tilin úıretýde baǵyttaýshy bolǵan baqanastyq bala kúngi dostaryn erekshe qurmetteıdi. Ata-anasy da oryssha sóıleıtin Alınanyń tilin syndyryp, qazaqsha saıratyp jibergen sol balalar bul kúnde azamat atandy. Al Kannyń qyzy qazaq tilinen shákirt baýlyp júr.
Tarıh • 17 Qarasha, 2023
«Eldiktiń kepili – jer». Alash qaıratkerleriniń jer týraly naqyl sózderi
Jersiz ulttyq múdde qundylyqtary qalyptaspaıdy. Qazaqtyń san ǵasyrlyq tynys-tirshiligi jerge tyǵyz baılaýly. Ultymyzdyń órkendeýi jónindegi san saýal el men jer taǵdyry tóńireginde órbigen. Sebebi qazaqtyń barlyq ómiri, baılyǵy, tarıhy, dástúr tájirıbeleri, urpaq bolashaǵy jerdi qorǵaýdan, bir qarysyn joǵaltpaı bolashaqqa amanattaýdan quralady. Dana halqymyz qasıetti jerdi «anaǵa», «Atamekenge» balaǵan. HH ǵasyr basynda da qazaq dalasy, qazaq balasy jer jaıyndaǵy máselelermen jıi betpe-bet kelip otyrǵan. Sonyń ishinde Alash qaıratkerleri óz eńbekterinde tyǵyryqtan shyǵar joldy nusqap otyrǵan. Osy oraıda Alash qaıratkerleriniń jer týraly jazǵan jazbalarynan úzindi usynamyz.
Qoǵam • 16 Qarasha, 2023
Qazaqstanda halyq sany 30 mıllıonǵa qashan jetedi?
Elimizde halyq sany 14 qarasha kúni 20 mıllıonǵa jetti. Ulttyq statıstıka bıýrosy demografııalyq derekterdi eskerip, ıaǵnı elimizde turaqty meken etetinderdi, kóship ketkender men ómirge kelgen sábılerdi, qaıtys bolǵan jandardy esepke alyp halyq sanyn shyǵarady.
Aımaqtar • 15 Qarasha, 2023
Tarazda eki teatr bir sahnaǵa talasyp júr
Tarıhy tereń Taraz shaharda A.Toqpanov atyndaǵy oblystyq qazaq drama teatry men Jambyl oblystyq orys drama teatry syndy eki teatr ujymy bar. Alaıda eki teatrǵa - bir sahna. О́ner men mádenıetti órkendetýdi josparlaǵan talaı ákim aımaqty tizgindegenmen másele sheshilmedi. Bul týraly «Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanynda Jambyl oblysyndaǵy menshikti tilshimiz Tabıǵat Musylmanqul «О́ńir mádenıetine tyń serpin kerek» maqalasynda tarqata jazdy.
Tanym • 14 Qarasha, 2023
Qaıyrsyz adam – jemissiz aǵash – Ahmet Iúginekı
Aforızm – bir úzik oı, oqys pikir, oqshaý sóz. Aforızm alǵash dúnıe qubylystary jóninde jınaqtalǵan bilimderin túıindep, pikir bildirýdiń bir túri retinde dúnıege kelgen. Qazaq aforızmderiniń asyl arnasy da saq-skıf dáýirindegi oıshyldar sózderinen, kóne túrki jazbalarynan bastaý alady. «Aforızmder» aıdarynda búgin Ahmet Iúginekı, Maıqy oılaryn usyndyq.
Dástúr • 14 Qarasha, 2023
Qazaq halqynda jolǵa, saparǵa qatysty burynnan bar yrym-tyıymdar jeterlik. Oqyrman nazaryna sol jolǵa qatysty aıtylǵan yrym-tyıymdardyń birnesheýin usynamyz.
Ádebıet • 14 Qarasha, 2023
Safýan Shaımerdenovtiń «It ashýy» povesi qalaı jazyldy?
«Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanynda aǵa tilshi Azamat Esenjoldyń «Kórkem shyǵarma qalaı jazylady?» atty maqalasy jaryq kórdi. Avtor bul maqalada jazýshylardyń shyǵarmasy qalaı dúnıege keletinin jazǵan.
Sport • 13 Qarasha, 2023
«Qyz qýýda talaı jigitti qamshymen sabadym». Shabandoz qyz asaý túıeni qalaı úıretkenin aıtty
Arýjan Amangeldiqyzy shabandoz, atbegi, kókparshy. Qyz qýýǵa qatysyp, jamby atýmen tanylǵan boıjetkenniń túıege minip jamby atýdy meńgergeni kópshilikti súısintti. Joǵary oqý ornynyń 2-kýrs stýdenti bos ýaqytyn qydyrýǵa emes, atqa minip, ulttyq oıynymyzdy ulyqtaýǵa arnaǵandy jón kóredi.
Qoǵam • 10 Qarasha, 2023
Mektepte oqyp júrgende aýdannyń bas ımamy bolyp taǵaıyndaldym – Nurlan ımam
Nurlan ımam Baıjigitulymen suhbatymyz qoǵamnyń betalysy tóńireginde órbidi. Áleýmettik jelide «tık-tok ımam» atanyp, halyqtyń yqylasyna bólengen dintanýshy, psıhologtan qazirgi baǵdarymyzǵa qatysty suradyq.
Tanym • 08 Qarasha, 2023
Dúnıe taýqymetinen eki-aq adam qutylar: bireýi – áli týmaǵan adam, ekinshisi – ólgen adam – Qutyp
Aforızm – bir úzik oı, oqys pikir, oqshaý sóz. Aforızm alǵash dúnıe qubylystary jóninde jınaqtalǵan bilimderin túıindep, pikir bildirýdiń bir túri retinde dúnıege kelgen. Qazaq aforızmderiniń asyl arnasy da saq-skıf dáýirindegi oıshyldar sózderinen, kóne túrki jazbalarynan bastaý alady. «Aforızmder» aıdarynda Mahmut Qashqarı, Qutyp oılaryn usynyp otyrmyz.
Tanym • 07 Qarasha, 2023
Jaqsydan ǵıbrat ala bergenniń isi ońǵa basady – Ahmet Iassaýı
Aforızm – bir úzik oı, oqys pikir, oqshaý sóz. Aforızm alǵash dúnıe qubylystary jóninde jınaqtalǵan bilimderin túıindep, pikir bildirýdiń bir túri retinde dúnıege kelgen. Qazaq aforızmderiniń asyl arnasy da saq-skıf dáýirindegi oıshyldar sózderinen, kóne túrki jazbalarynan bastaý alady. «Aforızmder» aıdarynda búgin Qorqyt, Ábý Nasyr Ál-Farabı, Ahmet Iassaýı oılaryn usyndyq.
Qoǵam • 07 Qarasha, 2023
Ahmet Baıtursynuly murasyn izdep baryp Sáken Seıfýlınniń beınesin taptyq – zertteýshi
Jýyrda Reseı muraǵatynda zertteý jobasy boıynsha eńbektenip, Sáken Seıfýllınniń beınesi jazylǵan taspany taýyp elge ákelgen Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýty dırektorynyń orynbasary Ermuhamet Maralbek áli de alar oljamyz az emes deıdi. Tek indete izdep, tereńdeı zertteýge qarjylaı qoldaý kórsetýdi kúsheıtý qajet. Reseıdiń memlekettik arhıvinde taǵy qandaı qundy qazyna «kómýli» jatqanyn zertteýshi mamannan suradyq.
Qazaqstan • 07 Qarasha, 2023
Qazaq qyzy tuńǵysh ret túıe ústinde jamby atyp, rekord ornatty (vıdeo)
Osydan bir aı buryn Almaty qalasynda Topjarǵan etno-mádenı ortalyǵy uıymdastyrǵan qaıyrymdylyq is-sharasynda Qazaqstanda tuńǵysh ret túıe ústinde otyryp jamby atyp, rekord ornatqan Arýjan Mıravıldaevanyń jetekshisi Ǵabıt Tańatovpen tildesip, pikirin bilgen edik.
Qoǵam • 07 Qarasha, 2023
Balalar oınap júrip altyn qazynany taýyp alǵanyn bilmegen
Sabaqtan kele jatqan aýyl balalary kóne áshekeıler qazynasyn taýyp alǵan. Olar onyń baǵaly jádiger ekenin bilmeı, qaltasyna basyp kete barǵan.
Densaýlyq • 06 Qarasha, 2023
Ata-ana eskere bermeıtin jaıt: Bala jıi aýyrmas úshin ne isteý kerek – dáriger keńesi
Bala balabaqshaǵa barmaımyn dep qıǵylyq salsa, jıi aýyryp qala beretin bolsa, minez-qulyǵynda ózgeris baıqalsa, demek, másele bar degen sóz. Biz ádette munyń barlyǵyn balanyń erkeligine telip qoıamyz. Onyń ishki jan dúnıesine úńile bermeımiz. Psıhologııalyq hám medısınalyq daıyndyqtyń joqtyǵynan jańa ortaǵa beıimdelý óte uzaq ýaqytqa sozylady. Budan shyǵar jol qaısy? Mamandardan surap kórdik.
Tanym • 03 Qarasha, 2023
Umyt bolǵan dástúr: «Básire ataý» týraly ne bilemiz?
Qazaqta kishkentaı balalarǵa arnalǵan salt dástúrler jeterlik. Sonyń biri - Básire ataý. Ata-babalarymyz balaǵa básireni ne úshin, qalaı ataǵan?
Tanym • 03 Qarasha, 2023
Halqyna – begi, begine halqy sengen el uzaq jasaıdy – Kúltegin
Aforızm – bir úzik oı, oqys pikir, oqshaý sóz. Aforızm alǵash dúnıe qubylystary jóninde jınaqtalǵan bilimderin túıindep, pikir bildirýdiń bir túri retinde dúnıege kelgen. Qazaq aforızmderiniń asyl arnasy da saq-skıf dáýirindegi oıshyldar sózderinen, kóne túrki jazbalarynan bastaý alady. «Qazaq aforızmderi» aıdarynda búgin Anaqarys (Anaharsıs), Toqsary (Toqsarıd), Tonykók, Bilge, Kúltegin oılaryn usynyp otyrmyz.
Densaýlyq • 02 Qarasha, 2023
Dáriger keńesi: Aǵzany sýyqqa daıyndap úlgerińiz
Qylyshyn súıretip keletin qystyń aıazy betti qarysa da, tońdyrsa da jannyń jylýlyǵyn saqtaıdy. Bul – mezgildiń adamǵa áseri. Dese de qystyń qaqaǵan aıazyna aǵzany durys daıyndaǵan abzal. Bul daıyndyqty kúz mezgiliniń basynan-aq bastaǵan jón. Sebebi, aýrý aıtyp kelmeıdi, onyń aldyn alý durysyraq. Osyǵan oraı Egemen.kz tilshisi QR PIB Medısınalyq ortalyǵy aýrýhanasy Salaýatty ómir saltyn qalyptastyrý ortalyǵynyń joǵary sanatty ádisker-dárigeri Gúlnar Turdynovamen keńesip kórdi.
Qoǵam • 31 Qazan, 2023
«Jyljymaıtyn múlik», «sibir jarasy», «qar barysy» sekildi sózder qate aýdarmalar – Anar Fazyljan
Tildiń tunyǵyn laılaýǵa kalka aýdarmanyń da zardaby orasan. Sara sózdiń salmaǵyn eksheı alady degen sala mamandarynyń (ózimizdiń áriptesterimiz) ózi kalka aýdarmany qaptatyp qoldanady. Maǵynasyna mán berýden buryn atalýyna aldymen ekpin salyp, sózbe-sóz aýdarý beleń alyp barady. Buǵan deıin de osy tirkes turaqty túrde qoldanyldy, áli de saptan syzylyp qalǵan joq. «Sıbırskaıa ıazva» degen keseldi biz «sibir jarasy» dep qoldanyp júrmiz. Qazaqtar erteden keseldiń osy túri adamǵa shapsa, «kúıdirgi» dep ataǵan. Al tórt túlikke jabyssa, ár malǵa qatysty ózindik ataýy da bolǵan. Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń dırektory Anar Fazyljannan kalka aýdarmaǵa qatysty pikirin surap, suhbattastyq.
Qoǵam • 27 Qazan, 2023
Elimizde balasyna alıment tólemegen 150-ge jýyq áıel izdestirilip jatyr
Buryn balasynan bas tartqan ákeler týraly kóp estıtin edik. Qazir balasynan bezgen analardy da kezdestiretin boldyq. Statıstıkalyq derekterge súıensek, elimizde balasyna alıment tólemegen 150-ge jýyq áıel bar, dep habarlaıdy Egemen.kz.
