Sońǵy jańalyqtar
Álem • 05 Qarasha, 2025
34 jastaǵy musylman jigit Nıý-Iork qalasynyń ákimi bolyp saılandy
Nıý-Iork qalasynyń jańa ákimin saılaý amerıkalyqtar úshin ulttyq deńgeıde nazar aýdartqan oqıǵanyń biri boldy. Kóp kútken saılaýdyń qorytyndysy boıynsha, ABC News arnasynyń daýys berý nátıjelerine jasaǵan taldaýyna sáıkes, 34 jastaǵy demokratııalyq sosıalıst Zohran Mamdanı qalanyń kelesi ákimi bolyp saılandy, dep jazady Egemen.kz.
Aımaqtar • 05 Qarasha, 2025
Ulytaý oblysy, Jańaarqa aýdanynyń Túgisken aýylynda zamanaýı veterınarııalyq pýnkttiń ashylýy ótti, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 05 Qarasha, 2025
Mınsk qalasyndaǵy Belarýs Ulttyq kitaphanasynda TMD, Indonezııa, Malı, Mıanma, Oman, Palestına, Serbııa, AQSh, Togo jáne Túrkııa elderi ókilderiniń qatysýymen Jeńistiń 80 jyldyǵyna arnalǵan «Kitaphana – mádenıet fenomeni» atty HII halyqaralyq kongress ótti.
Aımaqtar • 05 Qarasha, 2025
Áýejaı jumysy qashan jalǵasady?
Pavlodar áýejaıyndaǵy ushyp-qoný jolaǵyn jańartý jumysy keler jyldyń ortasynda aıaqtalyp, ushaqtardy qaıta qabyldaıtyn bolady. Jaqynda áýejaıdyń ushý-qoný jolaǵyn qaıta jańartý jóninde jıyn ótip, onyń barysynda jobany aıaqtaýǵa qajetti qarajat zańsyz shyǵarylǵan aktıvterdi elge qaıtarý esebinen qalyptastyrylǵan Arnaıy memlekettik qordyń qarajaty esebinen qamtamasyz etilgeni atap ótildi.
Ǵylym • 05 Qarasha, 2025
Farabıtanýshylarmen kezdesý - rýhanı sabaqtastyq pen ǵylymnyń toǵysqan tusy
Qazaqtyń qara shańyraǵy – Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde adamzat órkenıetiniń uly tulǵasy, álem fılosofııasy men ǵylymnyń tarıhyndaǵy teńdessiz ǵalym, Shyǵystyń ekinshi ustazy atanǵan Ábý Nasyr Ál-Farabıdiń týǵanyna 1155 jyl tolýyna arnalǵan «Farabıtanýshylarmen kezdesý» atty taǵylymdy is-shara ótti.
Talbesik • 05 Qarasha, 2025
Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes elimizde Almaty aportyna qatysty aýqymdy joba qolǵa alyndy. Joba aıasynda Qazaq jemis-jıdek jáne kókónis sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń Almalyqtaǵy Talǵar aımaqtyq fılıalynda 10 ga jerge 2 080 túp aport kóshetin otyrǵyzý jumysy bastaldy.
Jasandy ıntellekt • 05 Qarasha, 2025
«ChatGPT» bilim salasyna enedi
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev qyrkúıek aıynda AQSh-qa barǵan saparynda «OpenAI» kompanııasymen seriktestik ornatýǵa ýaǵdalasyp kelgen edi. Bul kelisim bilimge baǵyttalǵan. Jasandy ıntellekt salasyndaǵy alyp kompanııa tehnologııalaryn qanatqaqty joba retinde bastaýǵa qolaıly dep elimizge qyzyǵýshylyq tanytyp otyr.
Digital • 05 Qarasha, 2025
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıyǵy Joldaýynda aldaǵy úsh jylda elimiz tolyqqandy sıfrlyq memleketke aınalyp, jasandy ıntellektini ekonomıkanyń negizgi salasynda keńinen qoldanýǵa tıis degen strategııalyq mańyzdy maqsat qoıdy. Dál osy maqsattyń oryndalýy úshin qarqyndy jumys istep otyrǵan «Astana Hub» qazir elimizdegi sıfrlyq ekonomıkanyń negizgi ortalyǵy. Ortalyq qurylǵan sátten bastap tehnologııalyq kompanııalardy qalyptastyrý men damytýǵa kúsh salyp keledi. Munda ınnovasııalyq sheshimder usynylyp qana qoımaı, olar naqty salalarǵa ıntegrasııalanyp jatyr. Búginde «Astana Hub» – Ortalyq Azııadaǵy eń iri ınnovasııalyq klaster.
Úkimet • 05 Qarasha, 2025
El qambasyndaǵy astyq eselendi
Elimiz bıyl egin naýqanyn abyroımen aıaqtap, qambaǵa mol astyq quıdy. Dala eńbeginiń berekesi tasyp, 27 mln tonnaǵa jýyq ónim jınaldy. Úkimet otyrysynda Premer-mınıstr Oljas Bektenov bıylǵy jıyn-terimniń nátıjesin jarııalap, aýyl sharýashylyǵyn qoldaýǵa memleket barynsha qoldaý bildirgenin aıtty. Sondaı-aq jıynda buqaralyq sport taqyryby da qaraldy.
JOLDAÝ • 05 Qarasha, 2025
Munaı-gaz hımııasy ónerkásibine serpin beretin joba
El Prezıdentiniń munaı-gaz hımııasy ónerkásibiniń klasterin damytý jónindegi tapsyrmasyna sáıkes Atyraý oblysynda polıetılen kesheniniń qurylysy júrip jatyr. Bul – atalǵan óńirde qolǵa alynǵan ekinshi joba.
Tulǵa • 05 Qarasha, 2025
Bıyl týǵanyna 110 jyl tolyp otyrǵan qaıratker-qalamger, qazaq tarıhynyń ádebı nusqasyn jasaǵan dańǵyl jazýshy Ilııas Esenberlın shyǵarmalarynyń basty qundylyǵy – uzaq jyl otarlanyp, sanasy sansyrap, qara basyn kúıtteýden basqa qaýqary qalmaǵan ultymyzdyń rýhyn kóterý edi. Osy maqsatqa jetý úshin jazýshy ult tarıhynyń erlik kezeńderi men azattyq jolyndaǵy arpalystaryn ádebı kórkem shyǵarma arqyly nasıhattaı aldy.
Ekonomıka • 05 Qarasha, 2025
Bıyl maýsym aıynda «О́rleý» jeńildikpen nesıeleý baǵdarlamasy iske qosyldy. Bul paıyzdyq mólsherlemelerdi sýbsıdııalaý quralyna tıimdi balama bolýǵa tıis. Sondaı-aq ári kásipkerlerdiń qarjyny kidirissiz alýyna múmkindik beredi. Sharttary da yńǵaıly. Merzimi 10 jylǵa deıin. Osy ýaqyt ishinde 12,6%-dyq mólsherleme ózgermeıdi. Almaty qalasynda osy baǵdarlama boıynsha jyl basynan beri jalpy nesıe somasy 56,6 mlrd teńge bolatyn 114 joba qoldaý tapty.
Saıasat • 05 Qarasha, 2025
EQYU-men yntymaqtastyq nyǵaıa beredi
Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaev Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń Astanadaǵy baǵdarlamalar keńsesiniń basshysy Alekseı Rogovpen kezdesti.
Ekonomıka • 05 Qarasha, 2025
Ekonomıkada ósim áseri baıqala bastady
«Tengenomika» telegram-arnasynyń zertteýine súıensek, el ekonomıkasynda halyqtyń kúndelikti ómirine áser etetin naqty ózgerister baıqalǵan. Ishki jalpy ónim 7 aıda 6,3 paıyzǵa ósken. Biraq eń mańyzdysy san emes, ósimniń halyq turmysyna qalaı áser etkeninde bolyp otyr.
Saıasat • 05 Qarasha, 2025
Kúnine myńdaǵan adamǵa kómektesetin keshen
«Amanat» partııasy azamattarǵa qoldaý kórsetýdiń keshendi júıesin iske qosty. Bul júıe el azamattarynyń áleýmettik, ekonomıkalyq, eńbek jáne bilim berý baǵytyndaǵy kún saıynǵy máselelerin sheshýge arnalǵan. Májilis spıkeri, «Amanat» partııasynyń tóraǵasy Erlan Qoshanovtyń tóraǵalyǵymen ótken jıynda «Qaryzsyz qoǵam», «Ákimder mektebi» jáne «Aýyl amanaty» partııalyq jobalarynyń nátıjeleri men múmkindikteri talqylandy. Búginde júzdegen myń el azamaty partııanyń biryńǵaı servıstik modelimen qamtylyp otyr.
Saıasat • 05 Qarasha, 2025
Ortalyq Azııa men AQSh seriktestiginiń jańa kezeńi
О́tken aıdyń sońynda AQSh Kongresi músheleri Donald Trampty bıyl Ortalyq Azııa elderiniń basshylarymen kezdesý ótkizýge shaqyrdy. Osylaısha AQSh Prezıdenti aımaq elderiniń kóshbasshylaryn 6 qarashada C5+1 sammıtinde kútetinin aıtyp, hat joldady. Sammıtte Amerıkanyń aımaqtaǵy strategııalyq maqsaty, sonyń ishinde qaýipsizdik salasyndaǵy yntymaqtastyq, ekonomıkalyq baılanystar talqylanbaq. Jalpy alpaýyt memleketke degen Ortalyq Azııa elderiniń birlesken ustanymy qandaı? C5+1 formaty jańa geosaıası dáýirdiń bastalǵan tusy ma?
Aımaqtar • 05 Qarasha, 2025
Áleýmettik qyzmetkerlerge qurmet kórsetildi
Aqtóbede áleýmettik qorǵaý júıesi qyzmetkerleri kúnine oraı «Meıirim. Paryz. Qyzmet» atty saltanatty shara ótip, qarttar men múgedek jandar, tabysy az otbasylar men jumyssyzdar, basqa da áleýmettik osal toptaǵy turǵyndarǵa qamqorlyq tanytyp júrgen mamandarǵa qurmet kórsetildi.
Aımaqtar • 05 Qarasha, 2025
Jetisý oblysynyń Kóksý aýdanynda mańyzdy áleýmettik joba iske asyrylyp, jumys isteýge kelgen dárigerler men muǵalimderge arnalǵan kóppáterli turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Bul ıgi is oblys ákimi Beıbit Isabaevtyń bastamasymen, kadr tapshylyǵyn sheshý maqsatynda júzege asty.
Qoǵam • 05 Qarasha, 2025
Járdemge muqtaj jandarǵa jeńildik
Jańa Salyq kodeksi 2026 jylǵy 1 qańtardan bastap kúshine enedi. Sonymen qatar qoldanystaǵy Salyq kodeksine áleýmettik osal sanattarǵa jatatyn, turǵyn úı jaǵdaılaryn jaqsartý, emdelý aqysyn tóleý úshin birjolǵy zeınetaqy tólemderin (BZT) paıdalanǵan biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynyń (BJZQ) alýshylary men salymshylarynyń múddelerin qorǵaıtyn ózgeris engizildi.
Digital • 05 Qarasha, 2025
Osy kúni jasandy ıntellektini qoldanyp, túrli salada ınnovasııalyq sheshimder jasaý úrdiske aınaldy. Memleket te bul baǵytqa aıryqsha kóńil bólip otyr. Sonyń arqasynda tehnologııalyq startaptar serpilis jasap, naryqtaǵy óz ornyn qalyptastyryp keledi. «Digital Business» pen «Astana Hub» birlesken «Ortalyq Azııanyń 100 startap tarıhy» jobasy aıasynda jańa býyn kompanııalar tanystyrylyp jatyr. Solardyń ishindegi eń úzdik otandyq eki jobaǵa sholý jasamaqpyz.
Bilim • 05 Qarasha, 2025
Jumys kúshin tehnologııa jaýlaǵan qubylmaly kezeńde bir ǵana mamandyqpen shektele almaısyń. Adamǵa ekinshi bir mamandyqty meńgerýge dıplomdaǵy kásibiniń qazirge qajet bolmaı qalýy májbúrleıdi. Endi bir jaǵdaıda keı mamandarǵa suranystyń, qoldaýdyń artýy sebep bolýy múmkin, buǵan keıingi jyldary muǵalimdikke bet burǵandardyń kóbeıgenin mysal etýge bolady. Izdene kele jańa mamandyq alýdyń eki joly shyǵady, munyń biri – ekinshi joǵary bilim alý, ekinshisi – magıstratýra. Osy tusta talapker ekeýiniń qaısysy tıimdi ekenin bilmeı daǵdaratyny bar.
Bilim • 05 Qarasha, 2025
Keıingi jyldary otandyq ǵylymdaǵy zerdeli jas zertteýshilerdiń jetistikterine tánti bolasyz. Solardyń biri – Qazaq ulttyq qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń oqytýshysy, hımııa salasynan PhD Móldir Ábdiraıymova.
Tulǵa • 05 Qarasha, 2025
Bıyl – belgili ǵalym, professor, ustaz, Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń ardageri Múshtaı Batyrbekulynyń týǵanyna 100 jyl.
Mádenıet • 05 Qarasha, 2025
Dúnıede ánge aınalyp ketkender kóp emes, árıne. Ánge aınalmaq túgili, adam súıer janǵa aınalyp ótkenge ne jetsin?! Al án degen... álemdi áldılegen qudiret emes pe? Abaı Allanyń hıkmetine balaǵan mahabbat, ádiletti sezim syndy qasıettiń bári án keńistiginen menmundalap kórinedi. Jáne ol qazaq ánderi bolsa. Mahabbat ta, sezim de, sıqyr da, danyshpandyq pen áýlıelik te túpsiz tereń qazaq ánderiniń boıynan qylań urady.
Teatr • 05 Qarasha, 2025
Bıyl óńir mádenıetiniń qara shańyraǵyna aınalǵan A.Toqpanov atyndaǵy oblystyq Qazaq drama teatry 90 jyldyq torqaly toıymen qatar, qazaqtyń tuńǵysh kásibı rejısseri, Qazaqstannyń halyq ártisi Asqar Toqpanulynyń 110 jyldyq mereıtoıyn toılap jatyr. Eki birdeı mereıli data aıasynda Tarazda respýblıkalyq teatr festıvali uıymdastyryldy.
Mádenıet • 05 Qarasha, 2025
Qyryq jyldyq tarıhy bar Serke Qojamqulov atyndaǵy Ulytaý oblystyq qýyrshaq teatry Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Astanadaǵy M.Gorkıı atyndaǵy Memlekettik akademııalyq orys drama teatrynyń bas rejısseri Bekpýlat Parmanovtyń sahnalaýymen «Muńlyq – Zarlyq» ertegisin balalarǵa tartý etti.
Talbesik • 05 Qarasha, 2025
«Atadan mal qalǵansha, tal qalsyn» degen naqyldy babalarymyz ekojúıeniń tepe-teńdigin tereń túsingendikten aıtsa kerek. Sol turǵyda «Semeı ormanynyń» memlekettik tabıǵı rezervatynyń jóni bólek. Tabıǵat baılyǵyn ot pen otaýdan qorǵaý óz aldyna, onyń genetıkalyq tuqym qoryn saqtaý da mańyzdy másele.
Másele • 05 Qarasha, 2025
Bir kezderi úırek ushyp, qaz qonǵan, shaǵalasy shýlap, sazany týlap, aq tolqyny jaǵaǵa atqan, sýy, tuzy, qumyna deıin janǵa daýa, dertke shıpa bolǵan kórikti de kıeli Qyzylkóldiń bazary tarqap, basynan baq taıǵaly qashan. Baılyǵy – balyǵynan aıyrylǵany azdaı, endi nári men sáni – sýynan da aırylyp, tuz basqan óli shuńqyrǵa aınalýdyń az-aq aldynda tur.
Eńbek • 05 Qarasha, 2025
Eńbek adamyna – erekshe iltıpat
Batys Qazaqstan oblysynyń Qaztalov aýdanynda Jumysshy mamandyqtary jyly qorytyndylanyp, aýyl sharýashylyǵy qyzmetkerleri kúni atalyp ótti.
Aýyr atletıka • 05 Qarasha, 2025
Bahreın astanasy Manamada jasópirimderdiń Azııa oıyndary aıaqtaldy. Sary qurlyqtyń ár qıyrynan eń daryndy jas órender jınalǵan jarysta elimizdiń sportshylary 93 medal oljalap, jalpykomandalyq esepte úshinshi oryn ıelendi. Jeńip alǵan júldemizdiń 24-i altyn, 29-y kúmis, 40-y qola.
