Redaksııa tańdaýy
О́zbekstanda Konstıtýsııaǵa ózgerister engizýdi qoldaǵan referendým ótti. Osylaısha, kórshi eldiń Ata zańy 65 paıyzǵa jańardy. Eldiń basty qujatynda jerdi jekemenshikke berý, ólim jazasyn alyp tastaý, sondaı-aq prezıdenttik merzimdi bes jyldan jeti jylǵa deıin uzartý sekildi máseleler bar.
04 Mamyr, 2023
Tolqynǵa qarsy júzgen Dolkýntaı
Elimizdi mekendegen barlyq etnostar sııaqty Qazaqstan uıǵyrlarynyń respýblıkalyq etnomádenı birlestigi de memleketimizdiń ekonomıkalyq, mádenı damýyna, etnosaralyq kelisimdi nyǵaıtýǵa óz úlesin qosyp keledi.
04 Mamyr, 2023
PIK-tiń tıimdi tustary kóp edi...
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý máseleleri jónindegi keńeste qalalardy abattandyrýmen qatar turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyndaǵy máselelerge kezekti ret toqtaldy.
04 Mamyr, 2023
Qant ónerkásibiniń máselesi qalaı sheshiledi?
Elimizde qant tapshylyǵyna baılanysty másele taǵy kóterile bastady. Saýda oryndary men áleýmettik dúkenderde atalǵan ónimge qoıylǵan baǵaǵa ózgerister engen. Sońǵy 3-4 jyldyń kóleminde kóktem ótip, jaz shyǵysymen qantqa suranys artyp, saýda sórelerindegi bul ónim qasqaldaqtyń qanyndaı qat dúnıege aınalatyny bar.
04 Mamyr, 2023
Búgingi kúnniń basty taqyrybyna aınalyp otyrǵan AES qurylysynyń jobasy qoǵamda qyzý talqylanyp, halyq nazaryna ilikkenine de birshama ýaqyttyń júzi boldy. Alǵashqy kezdegideı emes, qazir qarsylyq tanytýshylar qarasy azaıyp, qoldaýshylar qatary kóbee bastady. Úkimet tarapynan elimizde atom energetıkasyn damytýdyń qajetti jaǵdaılary qarastyrylyp jatyr. Al sala mamandary tutynatyn energııa kózderin sarqyp almas úshin dástúrli energııa kózderimen qosa atom energııasyn qosa-qabat damytýymyz kerek degen pikirde. Osy máseleler jaıynda atom energetıkasy salasynyń mamany, ǵalym, fızıka- matematıka ǵylymdarynyń kandıdaty, professor Ádilhan Shoqanovpen bolǵan áńgime barysynda baıandalǵan bolatyn.
04 Mamyr, 2023
Bilimdi sıfrlandyrý – ýaqyt talaby
Qazir sıfrlyq tehnologııalardy paıdalanýda joǵary bilimniń sıfrlyq túrlendirilýi (transformasııasy) týraly áńgime jıi qozǵalady. Osy oraıda jańa sıfrlyq tehnologııalardy jappaı engizýde ýnıversıtetter damýyn, sondaı-aq stýdentterdi daıarlaý júıesine syrtqy áserlerdiń ózgerýin sıpattaıtyn zańdylyqtardy aıqyndap, júıeleý – ózekti másele. Ony sheshý aldaǵy ǵylymı-pedagogıkalyq zertteýlerdi, oqytýshylardy daıarlaý júıesiniń damý joldaryn anyqtaý úshin mańyzdy.
04 Mamyr, 2023
Osy jyldyń qańtarynda qoldanysqa enip, tutas álemge tez taralǵan jańa tehnologııalyq ónim ChatGPT (Generative Pre-Trained Transformer) eki-aq aıdyń ishinde 100 mln-nan asa paıdalanýshyny jınady. Osylaısha, osy kúnge deıingi eń jyldam taralǵan qosymshanyń biri atandy. OpenAI-dyń jetildirilgen chat-boty halyqtyń jasandy ıntellektige degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrǵany sonsha, ol týraly bilgisi keletin, tipti ony paıdalanyp kórgisi keletinderdiń sany kún saıyn artyp barady. Biraq jańa tehnologııalyq ónimniń qaýipsizdik táýekelderi baryn baıypty túrde oılaǵandar neken-saıaq.
04 Mamyr, 2023
Osydan eki jarym ǵasyr buryn jasalǵan kóne jádiger Naýyrzym aýdanyndaǵy Mereke aýylynda tur. Zamana zapyranyn zar ǵyp tókken qara qobyzdy kózdiń qarashyǵyndaı saqtap, búginge deıin jetkizgen osy aýyldaǵy Doldashevtar áýleti.
03 Mamyr, 2023
Júrekke túsken salmaq, ǵashyqtyq MRT-dan da baıqalady
Maqalamyzdyń taqyryby romantıkaǵa tunyp turǵanymen, óte ózekti máseleniń birin qozǵaýǵa májbúrmiz. Búginde júrek-qan tamyrlary aýrýlary jastardy da jaǵalap júrgenin, tepse temir úzetin jastaǵy azamattarymyzdyń ómiri kenetten úzilip jatqanyn kórip júrmiz.
03 Mamyr, 2023
Saǵynysh! Sarǵaıǵan sezim saǵymyndaı bolǵan asa qadirli aǵa-dosym Ázilhan Nurshaıyqov týraly kúndeligime: «Halqynyń bir panasyndaı hám danasyndaı sırek jaratylys» dep jazyppyn.
03 Mamyr, 2023
Bul 1966 jyldyń aqpany edi. Almatyda japalaqtap qar qalyń jaýyp turdy. Biraq soǵan qaramastan adamdar ekiden-úshten Qazaqtyń Abaı atyndaǵy pedagogıkalyq ınstıtýtyna, Ǵylymı keńestiń májilisine kele jatyr. Munda professor Qajym Jumalıevtiń talantty shákirtteriniń biri – Seıfýlla Quspanov «Problemy perevoda poezıı Abaıa» atty kandıdattyq dıssertasııa qorǵamaqshy. Bizder de, Akademııanyń aspıranttary men ǵylymı qyzmetkerleri, májiliske kelip, zaldyń orta tusyna ornalastyq.
03 Mamyr, 2023
Turmystyq qaldyqtardan qashyp qutyla almasaq ta, ony azaıtýdyń joldaryn qarastyrý kún ótken saıyn kókeıkesti sıpatqa aınalyp keledi. Ásirese eshqashan shirimeıtin, ózdiginen topyraqqa sińip ketpeıtin plastıkterdi ekinshi ret kádege jaratpasa, onda erteń adamzat balasy júretin jer tappaı qalýy da ǵajap emes. Sondyqtan transulttyq kompanııalar osynaý ózekti máselege aralasýǵa múddeli bolyp otyr.
03 Mamyr, 2023
Kez kelgen jekpe-jek sport túriniń erejesin alyp qaraıtyn bolsańyz, báriniń de negizgi maqsaty – saıys alańynda qorǵana júrip qarsylasyn jeńý. Qazirgi tańda jekpe-jek – barlyq elde bar sport túri. Máselen, qazaqta – kúres, japondarda – dzıýdo, djıý-djıtsý, koreılerde – taekvondo, serým, ázerbaıjanda – polesh, aıta berseń uzyn-sonar bolyp kete beretin bul sport túrleri jer-jahanǵa ózindik fılosofııasymen jáne etıkasymen keńinen tanyldy.
03 Mamyr, 2023
Buǵan deıin eki birdeı komıks albom shyǵarǵan 8-synyp oqýshysy Asyl Suńǵatqyzy «stıker pak» jasaýdy qolǵa aldy. Ol degenińiz – jasóspirimder arasynda keńinen qoldanylatyn kóńildi, kúlkili sýretteri bar japsyrma qaǵazdar. Al Asyl jasap júrgen «stıker pak» ózgeshe, salmaqty. Alashorda zııalylarynyń otty sózderin jazyp, portretterin salyp, jasóspirimderge taratady.
03 Mamyr, 2023
«Astana Balet» sahnasynda «Ashyq sahna» I respýblıkalyq baıqaýynyń jeńimpazdaryn marapattaý rásimi ótip, is-shara sońynda «Jeti qazyna» spektakli kórsetildi. Lıbretto avtory – Mádına Aldanova, kompozıtory – Shyryn Bazarqulova, horeograf – Ýálıtbek Sııazbek, ssenograf – Aleksandra Rychkova. Premeralyq kórsetilim qoıýshy-dırıjer Arman Orazǵalıevtiń jetekshiligindegi «Astana Balet» sımfonııalyq orkestriniń súıemeldeýimen ótti.
03 Mamyr, 2023
Buıyrǵan nesibesin jerden tergen eńbekqor jurt úshin jaýapty kezeń bastaldy. Jyl ótken saıyn darııadaǵy sý deńgeıi tómendep, «Eginshi jylda, balyqshy kúnde armanda» degendeı, kıgen dıqandar bıyl da jerge alǵashqy dándi úmitpen tastady. Osy jyly oblystaǵy egin kólemi 195,6 myń gektar bolmaq. Onyń ishinde negizgi daqyl – kúrish 83,9 myń gektarǵa sebiledi.
03 Mamyr, 2023
Jańa ekonomıkalyq saıasat: basym baǵyttar
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev áleýmettik-ekonomıkalyq damý máseleleri jónindegi keńeıtilgen keńeste makroekonomıkalyq saıasatty óte baıypty júrgizý kerektigin eskertti. Bıýdjet tapshylyǵyn, memleket qaryzyn, Ulttyq qordan aýdarylatyn transfertti jáne basqa da makrokórsetkishterdi retteý qajettigin qaperge saldy. «Talaı jyldan beri jalǵasyp kele jatqan osy máseleni túpkilikti sheshetin ýaqyt jetti» dep kesip aıtty Memleket basshysy.
03 Mamyr, 2023
Elimizde ınflıasııa kórsetkishi jyldyq mánde qatarynan ekinshi aı baıaýlap, sáýirde 16,8 paıyz boldy. Buǵan deıin aqpanda – 21,3, al naýryzda – 18,1 paıyz bolǵan edi. Jyldyq mánde azyq-túlik taýarlarynyń baǵasy – 17,9 paıyz, azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar – 18,2 paıyz, aqyly qyzmetter 13,7 paıyzǵa ósti.
03 Mamyr, 2023
Osy jyldyń úsh aıynyń qorytyndysy boıynsha elimizde elektr energııasyn óndirý 31 mlrd kVt-saǵatty qurady. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 0,9%-ǵa artyq. Osy ýaqytta elektr energııasyn tutyný 30,9 mlrd kVt-saǵatqa (jyldyq ósim – 1,4%) jetken.
03 Mamyr, 2023
Jasandy ıntellekt salasyndaǵy jarys
Jasandy ıntellekt (AI) kómegimen aýqymdy derekterdi taldaıtyn «Presight AI» kompanııasy men «Astana Hub» halyqaralyq tehnoparki «AI Battle» jarysyn ótkizdi. Jarys jasandy ıntellekt, úlken derekter jáne mashınalyq oqytý salasyndaǵy startap-ıdeıalar deńgeıin kóterýge ári bıznes aıasyn keńeıtýge baǵyttalǵan.
03 Mamyr, 2023
