Uly kóshke jol ashyq

Bıylǵy toǵyz aıda Qazaqstannan 20,3 myń adam ózge elderge qonys aýdarǵan. Al osy aralyqta elimizge 11 myń adam kelgen. Bul bir jyl burynǵy kezeńmen salystyrǵanda 51,7 paıyzǵa artyq. Qandas mártebesin alǵandardyń sany da ótken jyldarmen salystyrǵanda basymyraq. Qazir memleket uly kóshke basa nazar aýdara bastady. О́ıtkeni 2025 jylǵa deıin Ulttyq josparǵa sáıkes atamekenge 80 myńdaı shette júrgen qandasty qaıtarý kún tártibinde tur.

30 Qarasha, 2022

Tórt bank shyǵynǵa batty

Bıylǵy qyrkúıektiń qorytyndysy boıynsha, ekinshi deńgeıli bankterdiń jıyntyq tabysy 899,6 mlrd teńge boldy. Bul byltyrǵy tabys­tan 25,4 mlrd teńgege az. Tabys kólemi boıynsha kósh basynda – Halyk Bank. Jalpy tabysy – 400,6 mlrd teńge, byltyrdan beri 70,2 mlrd teńge qosqan. Ekinshi orynda – 256,6 mlrd teńge jıǵan Kaspi Bank. Tabysy byltyrdan beri 28,4 mlrd teńgege ósken. Úshtikti «Bank SentrKredıt» qorytyndylaıdy – 127,2 mlrd teńge. Bir qyzyǵy, byltyr osy kezeńde BSK tabysy nebári 10,7 mlrd teńge bolǵan.

30 Qarasha, 2022

Ekonomıkalyq-áleýmettik órleý kilti

2022 jylǵy 26 qarashada jańadan saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy­nyń Prezıdenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevty ulyqtaý rásimi ótti. Bizdi, «Aýyl» partııasynyń múshelerin, barlyq aýyl turǵyndaryn, barsha qazaqstandyqtardy Memleket basshysynyń óz sózinde aýyl men aýyldyq aýmaqtardy damytý máselelerin birinshi kezekte atap ótkeni qýantty.

30 Qarasha, 2022

El ishinde saqtalǵan Abaı kitaby

Ertis-Baıan óńiriniń jurt­shylyǵy tarıhı qundy­­ly­ǵy tilmen aıtyp jetkizgi­siz rýhanı oljaǵa keneldi. Buqar jyraý atyndaǵy áde­bıet jáne óner mýzeıi­ne Abaı Qunanbaıuly­nyń 1909 jyly jaryq kórgen tuńǵysh kitabynyń túpnusqasy tapsyryldy.

30 Qarasha, 2022

Memleket basshysy Électricité de France kompanııasynyń bas dırektoryn qabyldady

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Électricité de France (EDF) kompanııasynyń bas dırektory Lıýk Remondy qabyldady, dep habarlaıdy Egemen.kz Prezıdenttiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

30 Qarasha, 2022

Konstıtýsııalyq mártebe berildi

Bıyl besinshi qarashada Memleket basshysy jarııa túrde elimiz úshin mańyzdy 6 zańǵa qol qoıǵan bolatyn. Sol qujattardyń biri – «Prokýratýra týraly» Konstı­týsııalyq zań.

30 Qarasha, 2022

Jol salasyndaǵy júgensizdik

Jol qurylysyna, onyń sapasyna qatysty másele kún tártibinen túsken emes. Túspeıtini de anyq. О́ıtkeni bizdiń joldardyń sapasy syn kótermeıdi. Ony Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forým túzgen arnaıy reıtıng te rastap otyr. Qazaqstan jol sapasy boıynsha reıtıngke engen 137 memlekettiń ishinen 93-orynǵa jaıǵasqan. Respýblıkamyz múmkin degen 7 upaıdyń 3,6-syn enshilepti. Kenııa, Tanzanııa sekildi elderdiń ózi aldymyzdy orap ketken. Osynyń ózi kóp jaıdy ańǵartyp tursa kerek.

30 Qarasha, 2022

«Jaıly mektep» ulttyq jobasy qala men aýyl oqýshylaryna birdeı jaǵdaı týǵyzady

Premer-Mınıstr Álıhan Smaıylovtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda úsh másele qaraldy. Aldymen Ekibastuz qalasyn jylýmen qamtý máseleleri sóz boldy.

30 Qarasha, 2022

Bızneske nesıe berý: Kepil saıasatyna qoıylatyn talap jeńildetiledi

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bıyl halyqqa arnaǵan Joldaýynda Úkimetke, Ulttyq bankke jáne Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigine ekonomıkanyń naqty sektoryna qoljetimdi nesıe berýdi qamtamasyz etýdi tapsyrǵan edi. Shyny kerek, ásirese, shaǵyn jáne orta bıznestiń nesıeni yńǵaıly ári jeńil talappen resimdeýine jaǵdaı jasaý basty mindet bolyp tur. Osy rette Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Mádına Ábilqasymova ekonomıkaǵa nesıe berýge baılanysty negizgi saýaldarymyzǵa jaýap berdi.

29 Qarasha, 2022

Arab elderine qoı eti eksporttalady

Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Aıdarbek Saparov pen «Al-Reef Al-Tholathy» atqarýshy dırektory Muhammed Nasser Almýkeırısh Qazaqstan men Saýd Arabııasyndaǵy azyq-túlik ónimderin óndiretin iri kompa­nııalardyń birimen yntymaqtastyqtyń keleshegin talqylady. Atap aıt­qanda, Arab kásipkerleriniń Qazaqstanda qurylatyn «Qoı sharýa­shylyǵyn damytý qory» jumysyna qatysý múmkindigi qarastyryldy.

29 Qarasha, 2022

BAQ týraly zań jobasy: Jýrnalısterge mártebe berile me?

Jýrnalısterdiń mártebesin zańdastyrý týraly az aıtylyp júrgen joq. Talaı jyl talqyǵa túsken bul baǵytta seń qozǵalyp, bıyl ázirlenip jatqan BAQ týraly zań jobasyna osy máseleni de engizý kerektigi jıi aıtyla bastady. Naýryzda halyqqa arnaǵan Joldaýynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev: «Memlekettiń múddesin, qoǵamnyń suranysyn jáne medıa salanyń damý úrdisin eskere otyryp, BAQ týraly zańdy qaıta qaraý kerek» degen bolatyn.

29 Qarasha, 2022

«Baıǵustyń asyn baı qyzǵanadynyń» keri

Elimizde jyl saıyn turǵyn úı qurylysy ájeptáýir óris alyp, tipti salystyrmaly turǵyda rekordtyq kórsetkishterge de qol jetkizilip kele jatqanyna qaramastan, baspanaǵa muqtaj azamattardy turǵynjaımen qamtamasyz etý máselesi áli de ózekti kúıinde qalyp otyr.

29 Qarasha, 2022

Zootehnık mamandyǵy kelmeske kete me?

Ejelden mal sharýashylyǵynyń máselelerimen tikeleı aınalysatyn negizgi eki mamandyq – zoo­tehnık pen mal dárigeri. Qazirgi zamanda mal dárigerine suranys kóbeımese, azaıǵan emes. Ol túsinikti. О́ıtkeni mal aýyrmaı turmaıdy, shyǵyn bolyp turady, onyń aldyn alý kerek, emdeý kerek. Al zootehnık mamandyǵy búginde eleýsiz qaldy.

29 Qarasha, 2022

Esirtkige qarsy aksııa

Jastar – el bolashaǵy. Sondyqtan básekege qabiletti, deni saý urpaq qalyptastyrý máselesi qashanda nazardan túspeıdi. L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde «Jastar esirtkige qarsy! Biz salamatty ómir saltyn qoldaı­myz!» degen uranmen ótken aksııa da sonyń dáleli bolsa kerek.

29 Qarasha, 2022

«Tek ózim bilem keýdeme qatqan berishti»

Uly dalanyń bir pushpaǵy – Sozaq­tyń qasıetti topyraǵynan nár alyp, qazaq áleminiń rýhanı-mádenı ómirine ózindik qoltańbasyn qaldyrǵan, ultymyzǵa olja salǵan jaqsylar men jaısańdardyń izgi jolyn laıyqty jalǵap, óz esimin el esine talantymen, darynymen tańbalaǵan oǵlandar­dyń biri – Qazaqstannyń Mádenıet qaıratkeri, aqyn, jýrnalıst Tóreǵalı Táshenov.

29 Qarasha, 2022

Sábıttiń iriligi, Ázilhannyń iniligi

Myna bir kóne foto osydan 78 jyl buryn «Sosıalıstik Qazaqstan» gazetiniń 1944 jylǵy 29 qyrkúıek kúngi sanyna jarııalanǵan eken. Sýrettiń astyna: «Brest atqyshtar dıvızııasynyń delegasııasy –Almatyda» degen taqyrypsha berilip, sol jaqtan birinshi turǵan aǵa serjant Á.Nurshaıyqov, ortadaǵy aǵa serjant Q.Mýsın, oń jaq shettegi aǵa serjant T.Maıshynov ekeni jazylypty. Bul sýretterdi túsirgen adam – N.Kazadaev.

29 Qarasha, 2022

Keıipkerin izdegen jazýshy

Ol bir áńgimesinde «Keıipkerlerim ótirikti keshire almaıdy» dep jazypty. Ras, keıipkerine ótirik aıtqyzǵan jazýshynyń áde­bıette joly bolǵan emes. Bolmaıdy da. Keıde mımyrt tirlikten sharshap, demalý úshin oqıtyn dúnıeler izdeımiz. Qaıta-qaıta keńes ókimetin saǵynyp, ol kezde qalamaqy degen kóp edi dep aýzynyń sýy qurıtyn qartań qalamgerlerdiń shyǵarmalarynyń kóbin oqyp bolǵanbyz, endi bizge keregi óz zaman­dastarymyzdyń jazǵandarymen tanysý. Shyny kerek, qazir prozada esimi jıi atalatyn qalam­gerdiń biri – Baqytgúl Sármekova. Onyń ár shyǵarmasynan qazirgi qoǵamnyń ashy shyndyqtary aıqaı salyp turady. Keıipkerleri de birtúrli, esimderi Itbaı, Jarbagúl, Ja­qash bolyp kete beredi. Qalamger jaǵymsyz keıip­kerlerdiń attary oqyrman oıynda jattalyp qala­tynyn eskerse kerek.

29 Qarasha, 2022

Kúresker Geıne

Ymyrt úıirilgen shaqta nemese aınala tynyshtyq qushaǵyna oranyp, tún qoınaýynda ondyq shamnyń túbinde otyrǵanda; kóńil ishi alaburtyp, elegizip áldene izdep alasurǵanda, jan qumary bógde keńistikti izdep, ózinde joqty barmen toltyrýǵa umtylǵanda shynaıy oqyrman qolǵa poezııa kitabyn alady. Eger sol kitap Genrıh Geıneniń óleńderi bolsa, onda oqyrman júregi dittegen maqsatyna bek jeter dep oılaımyz.

29 Qarasha, 2022

Ajaldy jeńgen Aspan

Bul da bir qyzyq áńgime, oqyrman! Bul da bir qyzyq suraq. Menimen kelispeýińizge de, kelisýińizge de bolady. Álemdi qutqaratyn adamzattyń aıaýly sezimderiniń biri desek, ol – túpsenimi shyǵar. Árıne, siz buǵan deıin ótken ǵulamalardyń sózderin keltirip, birneshe qısynǵa jyqqanyńyzben, olarǵa da neshe túrli ýáj ben daý aıtylyp, jazylyp júrgenin bilemiz. Máselen, Dostoevskııdiń «álemdi qutqaratyn sulýlyq» degen sózi keń taralǵanymen, oǵan da árkim ártúrli daý aıtady. Bireýleri «sulýlyq emes, meıirim, mahabbat qutqaratynyn» dáıekteıdi. Aqyry álemdi qandaı qasıet, nendeı sezim qutqarady degen suraq sol qalpy jaýapsyz qalǵanǵa uqsaıdy. Anyǵynda álemdi adamzat balasy qutqaryp qala almaıtyn sııaqty kórinedi. Tipti adamzattyń keıbir sezimderin tehnıkalyq qubylystar jalmap bara jatqanda mundaı áńgime aıtýdyń ózi... Kúlkili sııaqty seziledi, keıde. Al ádebıettegi keıipkerler álemi arqyly saralaı bastasaq, biraz jaıdyń beti ashylardaı kórinedi.

29 Qarasha, 2022

Zańǵar kórki – ilbis: taý taǵysyn baqylaý qalaı júrgiziledi?

Erekshe qorǵaýdy qajet etetin ári sırek kezdesetin ańnyń biri – ilbis nemese barys (Unica unica). Ilbis – áli tolyq zerttelmegen jáne zertteý, tabıǵı qundylyqtaryn bilý barysynda izdenýdi talap etetin, syry jumbaq ań. Barys denesi sozyla túsken tapalsha jyrtqysh. Dene turqy 125-137 santımetrdi quraıdy, quıryǵy uzyn, shamamen 90 santımetrge deıin jetedi, al salmaǵy 39-40 kılo bolady. Júni mamyqtaı jumsaq ári qalyń. Ilbis Qazaqstan Respýblıkasynyń jáne Halyqaralyq tabıǵat qorǵaý odaǵynyń (HTQO EN sanaty) qyzyl kitabyna engizilgen. Dúnıejúzilik jáne Qazaqstan faýnalaryndaǵy týystyń jalǵyz ókili sanalady.

29 Qarasha, 2022