Jeti túrli sóz

Eýropada jyl saıyn qaıta-qaıta basylyp shyǵatyn elý kitap bolsa, sonyń basym kóbi baqyt týraly kitap eken. Nege baqyt jaıynda? Sonda eýropalyqtar baqytsyz ba, álde baqytty bolýǵa umtylyp júr me? Joq, másele munda emes. Munyń jaýaby baqyt izdeýshilerdiń ult pen ulysqa, násil men tekke bólinbeıtininde. Kitap sórelerinde myzǵyp jatqan kitaptar qanshama? Tipti sonyń keıbirin san jyldar boıy oqyrman qolyna almaıdy. Qalam ıesi men aq qaǵazdyń obaly kimge ekenin de eshkim dóp basyp aıta almaıdy. Oı men sezimniń júgin arqalaǵan sátti shyqqan týyndylar da adamzattyń bir dosy ispetti. Qaıta-qaıta oqısyń, syrlasasyń, sosyn oǵan máńgilik degen uǵymdy qatar qoıasyń. Kenetten qolǵa túsken kitaptyń biri Sultan Raevtyń «Janjaza» atty romany edi. Oqyrmanyn birden jetelep áketetin atalǵan týyndyny qazirgi kórnekti qyrǵyz jazýshysy jazǵanyn da eskere ketken jón sııaqty. Meıli, kim jazsa da, roman óz munarasyn ózi bıiktetip tur.

28 Maýsym, 2022

Antyna adal azamat

Aýǵan soǵysy týraly aıtatyn bolsaq, Aýǵan soǵysynyń has batyry, áskerı qaıratker, general-leıtenant Baqytjan Ertaevtyń esimi oıymyzǵa túsetini ras. Baqytjan Ertaıulyn tanymaıtyn Alash azamaty kemde-kem shyǵar. Aýǵan soǵysy kezinde erjúrek áskerı basshy ári aqyldy áskerı strateg retinde kózge túsken erligi úshin elimizdiń eń joǵarǵy nagradasy – «Halyq qaharmany» ataǵy berildi. Keıin Parlament Májilisiniń depýtaty atanyp, zań shyǵarý jumysyna belsendi aralasty. Men búgingi maqalam arqyly kýrsanttyq etiktiń talaıyn birge tozdyrǵan taǵdyrlas dosym Baqytjannyń qalyń oqyrman kóp bile bermeıtin azamattyq qyrlary týraly syr shertkim keledi.

28 Maýsym, 2022

«Aǵataı, jan qaltańda qurtyń bar ma?»

Túrki halqynyń ómir salty tunǵan fılosofııa. Shyr etip dúnıe esigin ashqan náresteniń ózegin jalǵar izgilik, ana sútimen sińgen asyl qasıet, jórgektegi jylý ǵylymǵa negiz bolar rýhanı reınkornasııa. Kóshpendilerdiń ǵumyr sıpaty tóbe kezip, taý yqtaý emes, tirshi­likpen tolyq tamyrlasý. Bul babatanymnan taraǵan ǵumyrlyq máıek alar názik aqyldyń jemisi. Adas­sa atynyń jershildigine senetin qazaqtyń qalyp-qaǵıdasy osy.

28 Maýsym, 2022

Júrektiń jumsaq kúlkisi

Ol da bir jastyq eleksıri. Jastyq eleksıri degende, ádette, áńgime aýany ábilhaıat sýy jaıyna oıyssa kerek-ti. Alaıda biz jastyqtyń joıqyn qýaty, júz jasaǵan júrektiń ózin alqynta, júırik atsha julqynta júrdek soqtyrǵan jastyq rýhy jaıyn aıtsaq deımiz. Jambyl-Jákemizdiń jasy alpystan asqan shaǵynda, alyp júrektiń amanat shaǵyndaǵy aqyrǵy soǵysyna deıin búlkildep turǵan ýaǵynda da kárilikti moıyndamaýy, qarttyqqa moıymaýy, býynnan alsa da boıusynbaýy jastyń ózin jasqantar jasampaz qýatqa ıe.

28 Maýsym, 2022

Isa aqynnyń súıinshige bergen dombyrasy

Isa Baızaqov Pavlodar oblysy, Ertis aýdany, Úlgili aýylynda týǵan. Qazaq poezııasynda aıryqsha oryn alatyn Isanyń akterlik, ánshilik, dombyrashylyq óneriniń syrtynda onyń aqyndyq óneri bir tóbe. Onyń «Quralaı sulý», «Qoıshynyń ertegisi», «Altaı aıasynda», «Kavkaz», «Qyrmyzy-Janaı», «Aqbópe» sııaqty poemalary óziniń kórkemdigimen de, adamgershilik asyl qasıetterdi pash etetin ıdeıalyq qýatymen de qazaq ádebıetinde aıryqsha mártebeli orynǵa ıe.

28 Maýsym, 2022

О́ńirlerde aýa sapasy nashar

Atmosferalyq aýanyń ekologııalyq monıtorıngi 45 ónerkásiptik qala men 10 megapolıste lastanýdyń joǵary deńgeıde ekenin kórsetti. Ásirese Nur-Sultan, Almaty, Qaraǵandy, Temirtaý, Atyraý, Aqtóbe, Balqash, О́skemen, Jezqazǵan jáne Shymkenttegi ekologııalyq ahýal kóńil kónshitpeı tur.

28 Maýsym, 2022

Jalǵyz qoldy sheber

Ulttyq mýzeıde Koreıa Respýblıkasynyń el­­shiligi jáne elor­da­lyq Koreı mádenı or­talyǵynyń uıym­das­tyrýymen ońtústik-koreıalyq keskindeme óneriniń sheberi Pak De Songtiń «Máń­gilik» atty kórmesi óz ju­my­syn bastady. Atal­­­ǵan is-shara Qazaq­stan men Koreıa elderi arasynda ornaǵan dıp­lomatııalyq qaty­nasqa 30 jyl tolý qur­metine oraı ótkizilip otyr.

28 Maýsym, 2022

Jýrnalısterge júlde jaýǵan kún

«Tumar» ulttyq televızııalyq báıgesi óz máresine jetti. Bıylǵy baı­qaý­dyń ereksheligi sol – saltanatty is-shara jýrnalıster kúnimen tuspa-tus keldi. Jáne bir atap óter jańalyq, alǵash ret joǵary memlekettik nagradalar kásibı merekege arnaıy oraılastyrylyp, BAQ salasynyń birqatar qaıratkeri men bilikti ókiline tapsyryldy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bul qadamyn jýrnalıstıkanyń ádiletti qoǵam qurýdaǵy mańyzyna nazar salǵany deýge negiz bar.

28 Maýsym, 2022

Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyǵyna oraı keń kólemdi is-shara uıymdastyrylady

QR Memlekettik keńesshisi Erlan Qarın TÚRKSOI halyqaralyq uıymynyń bas hatshysy Sultan Raevty qabyldady, dep habarlaıdy Egemen.kz Aqordaǵa silteme jasap.

28 Maýsym, 2022

Shildede qazaqstandyqtar qansha kún demalady?

Shilde aıynda qazaqstandyqtar ádettegi senbi men jeksenbi kúnderine qosa 1 kún demalatyn boldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

28 Maýsym, 2022

Aqparattyq qaýipsizdikti damytýǵa qatysty zań qabyldandy

Senattyń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ınnovasııalardy yntalandyrý, sıfrlandyrýdy, aqparattyq qaýipsizdikti damytý jáne bilim berý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańy eki oqylymda qaralyp, qabyldandy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

28 Maýsym, 2022

BAQ salasyndaǵy zańnamany jetildirý boıynsha jumystar júrgizilýde

Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi buqaralyq aqparat quraldarynyń kadrlyq áleýetin arttyrýǵa erekshe kóńil bóledi. Bul týraly Úkimet otyrysynda atalǵan vedomstvonyń basshysy Asqar Omarov aıtty, dep habarlaıdy Egemen.kz.

28 Maýsym, 2022

Qazaqstanda 5 myńnan astam BAQ tirkelgen

Qazaqstanda buqaralyq aqparat quraldarynyń sany jyl saıyn artyp keledi. Bul týraly Úkimet otyrysynda Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Asqar Omarov aıtty, dep habarlaıdy Egemen.kz. 

28 Maýsym, 2022

Múlikti sıfrly qoltańbasyz tirkeıdi

«Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy HQO operatorlaryn BI Group jáne G-Park qurylys kompanııalarynyń keńselerine ornalastyrdy.

28 Maýsym, 2022

IT-maman daıarlaýdyń mańyzy

Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Baǵdat Mýsın jumys saparymen Pavlodar oblysynda boldy. Sońǵy ýaqytta óńirde IT salasy qarqyndy damyp kele jatqanyn eskersek, mınıstr kadr daıarlaý isine basymdyq berýdi tapsyrdy.

27 Maýsym, 2022

Ǵylym akademııasyna qandaı ózgeris kerek?

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq ǵylym akademııasynyń (UǴA) 75 jyl­dyǵynda atalǵan uıymǵa memle­kettik mártebe beriletinin málim­dedi. Bul – otandyq ǵylymǵa ja­salǵan zor qoldaý. Mundaı múm­kindikti qalaı paıdalanǵan tıimdi? Akademııanyń aldaǵy baǵyty men mindetteri qandaı bolmaq? Quqyq­tyq mártebesin ǵana emes, burynǵy bedelin qaıtarý úshin ne istemek kerek? Endigi másele osy sekildi. Osy rette biz sal­maqty saýaldarǵa jaýap bergen ǵalymdardyń oı-pikirin jarııa­laý­dy jón kórdik.

27 Maýsym, 2022

Jańa Qazaqstan jýrnalıstıkasy: damý baǵyty

«Biz birtúrli ýaqytta ómir súrip jatyrmyz. Soǵys jańa keńistikke kóshti. BAQ urys alańyna aınaldy jáne bul jańa qaqtyǵysta jaqsy men jamandy ajyratyp alý qıyn. Kimniń meıirimdi jáne kimniń qatygez ekenin túsiný de kúrdeli. Sol úshin arnany aýystyrý kerek. Sebebi qarsylastar oryndaryn jıi almastyryp jatyr». Fransýz pýblısısi Frederık Begbederdiń bul pikirimen kelispeýge bolmaıdy. Sebebi HHI ǵasyr aqparattyń shekara tańdamaıtynyn, adamzattyń kún sanap «qubylyp», álemdik progrestiń bir orynda turmaıtynyn sát sa­ıyn sezindirip júr. «Jańa Qazaqstan: Jańarý men jańǵyrý joly» atty Joldaýynda Memleket basshysy táýelsiz ári jaýapkershiligi joǵary buqaralyq aqparat quraldary bolmasa, qoǵamdy odan ári demokratııa­landyrý múmkin emes ekenin aıtqan edi. Osyǵan oraı Prezıdent memlekettiń múddesin, qoǵamnyń suranysy men medıasalanyń damý úrdisin eskere otyryp, BAQ týraly zańdy qaıta qaraýdy tapsyrǵan bolatyn. Alaıda búgingi BAQ «táýelsizdik» degendi qalaı túsinip júr? Jýrnalısterdiń jaýapkershiligi nemen ólshenedi? Buqaralyq aqparat quraldarynyń básekege qabiletin arttyrý úshin ne qajet? Qazirgi medıakontentti kimder jasap júr? Jalpy, Jańa Qa­zaqstannyń jýrnalıs­tıkasy qandaı bolýy kerek? Biz qoǵamnyń kókeıinde júrgen osy suraqtardy otandyq medıasalanyń birneshe sarapshysyna qoıǵan edik.

27 Maýsym, 2022

Medıakontent: Múmkindikter men jetistikter

Elimizde sońǵy jyldary ınternet-platforma usynatyn beıne, aýdıo, jazba kontentin paıdalanýshylardyń sany kúrt ósken. Mundaı daǵdarys elimizge ǵana emes, álemdik BAQ-qa tóngen «qaýip». Aýdıtorııa dástúrli medıaǵa qaraǵanda gadjetterge telmirtetin medıa – ónimder qaraýǵa qumar. Osyǵan qarap «Teledıdar sekildi dástúrli BAQ tarıh betterinen qanshalyqty oryn alady?» degen zańdy saýal týyndaıdy.

27 Maýsym, 2022

Valıýta naryǵyndaǵy ahýal

Qazirgi valıýta naryǵyndaǵy ahýal jóninde Ulttyq banktiń monetarlyq operasııalar departamenti dırek­torynyń orynbasary Ivan Serdıýk áńgimelegen edi.

27 Maýsym, 2022

Padısha-jyrǵa ǵashyq shaıyr

Esil dúnıeniń esigin ińgálap ashqan sábıdiń bári óskennen keıin ómirge emirene qaraıtyn adamǵa aınalmaıtyny ókinishti. Iа tirshilik qalyby, ıa ósken orta, kórgen tárbıe, týǵan topyraqqa baılanysty adam balasy ár­túrli qalyptasady. Taýǵa qa­rap tebirene almaıtyn, jel gýilin, sý syldyryn estimeıtin, gúl sulýyn kórmeıtin, adamdar qarym-qatynasyndaǵy júzdegen, bálkim, myńdaǵan názik aǵystardy sezbeıtin júrekter tym kóbeıip ketkendeı áser qaldyrady. Keıde ózge túgili óziń de myna jaryq álemnen adasyp qalǵandaı, bar sezý músheńnen aıyrylǵandaı, áıteýir qozǵalatyn tasqa aına­lyp bara jatqandaı bola­­syń. Syrlasýǵa jaramaıtyn, muń­dasýǵa tatymaıtyn, qýa­nysh-qaı­ǵyńdy túsinbeıtin urpaqqa uqsap baramyz. Keıde osyndaı jıilep ket­ken qubylystardy oılaǵanda, jan dú­nıeńdi jumsartatyn, sáýlesin túsi­­­retin, júregińdi qozǵaıtyn sebep iz­deı­siń. Bizdińshe, eki nárse bar: Ja­­rat­­­qannyń aıaty, jaratylǵannyń óleńi.

27 Maýsym, 2022