Pikirler .
Ótken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.
20 Aqpan, 2019
Qazirgi qoǵam bar jaýapkershilikti mektep muǵalimine artyp qoıyp, bala tárbıesine jaýapty etý ádetinen az da bolsa alystap kele jatqanyn sezetin bolarsyz. Balasyn mektepte oqytý tek qana qoǵamda qalyptasqan dástúr men tártipke baılanysty júzege asa bermeıdi. Ata-analar balalaryna, olardyń bolashaǵyna degen jaýapkershilikti sezedi dep senemin. Bir dosym «ár ata-ana óz balasyna muǵalim ǵoı» degen-di. Osy oıǵa qalaı qaraısyz, qarsylyǵyńyz joq bolar.
08 Aqpan, 2019
Búrkemelengen aqıqat nemese shıfrlar, kiltsózder, kodtar álemi
Shıfrlar, kiltsózder, kodtar kóbinese detektıv, tyńshylar týraly shyǵarmalarda jáne shym-shytyryq oqıǵalardy sıpattaý barysynda kóp kezdesedi. Biraq avtorlar kóbine usaq-túıekke mán bermeı, mańyzdy aqparat nemese keıipkerdiń aıaq astynan qyraǵylyq tanytýy, boljam jasaýy arqyly máselelerdi sheshýin kórsetedi.
30 Qańtar, 2019
BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.
13 Qyrkúıek, 2018
Sózi az, keıipkerleri odan da az, biraq maǵynasy tereń áńgimelerdi kóp kezdestiresiz be? Ony oqyp, talqylap, ár sóziniń astaryn izdeısiz be? Men keıde kitap sóresinde turǵan, oqylǵan keıde oqylmaǵan kitaptardy aqtaryp turyp kez kelgen betine toqtap bir abzasyn oqımyn. Sodan qyzyǵýshylyq týyndasa ári qaraı oqyp ketemin, keıde sol bir-eki abzastan keıin kitapty jaýyp ornyna qoıamyn.
12 Maýsym, 2018
Júgiretin aqyndy kórdińiz be? Shyn máninde marafonǵa qatysyp, júgirýdi ómirlik serigi etken aqyndy aıtamyn. Men áli kórmedim, dúnıe júzinde de olardyń sany kóp emes sııaqty. Marafon jáne jazýshy dese birden japon jazýshysy Harýkı Mýrakamı esimizge túsetini sózsiz.
30 Sáýir, 2018
Taǵam syry: aýrýdyń aldyn alý múmkin be?
«As – adamnyń arqaýy» dep kishkentaıymnan estip ósken adam retinde, tamaq jemese adamnyń kúshi bolmaıdy, jumys isteýge, ómir súrýge energııasy jetpeıdi dep oılaıtynmyn. Biraq astyń da asy bar, onyń paıdasy men zııany týraly shynaıy da, ótirik te, oıdan qurastyrylǵan da áńgimelerdi kóp estip, keıde bilmegendikten senip te qalyp júremiz.
19 Sáýir, 2018
Mektepte ıntegralǵa baılanysty esepterdi jaqsy shyǵaratynmyn. Biraq ýaqyt óte kele bul bilimim qajetsiz bolǵandyqtan, umytylyp qaldy. Bir kúni balalarǵa arnalǵan ensıklopedııadan ıntegraldyń ne úshin kerek ekeniniń mysalmen berilgen ońaı túsindirmesin oqydym.
09 Sáýir, 2018
Tildi kez kelgen jasta úırenýge bolady
Álemde qansha til bolsa, adam sol tilderdi úırenýge umtyla beredi jáne bul qyzyǵýshylyq eshqashan toqtamaıdy. Árıne keıde bir til basqalaryna qaraǵanda mańyzdy, tanymal, ońaı, ádemi bolyp kórinýi múmkin. Degenmen adamnyń qyzyǵýshylyǵy men súıispenshiligi oıǵa kelmegen tilderdi de úırenýge jeteleıdi.
17 Qańtar, 2018
Sheshim qabyldaýdan sharshadyńyz ba? Mańyzdy men mańyzy joqty, qaýyrttyq pen jaıbasarlyqty, negizgi men qosalqy nárseni ajyrata almaı basyńyz qatty ma? Álbette, ómir test suraqtarynyń jaýaby emes, bir durys jaýapty tańdaı almaısyz. Sondyqtan sheshim qabyldaýdyń jyldamdyǵy men sapasy saı kelýi de, kelmeýi de múmkin.
23 Qarasha, 2017
X, Y jáne Z nemese urpaqtar sabaqtastyǵy
Dúnıe júziniń keıbir elderinde onlaın bilim alý jaqsy jolǵa qoıylyp, jetkilikti deńgeıde damyp jatsa, basqa elderde bastaýy da jasalmaǵan. Biraq qaı eldi alsańyz da úlkenderge qaraǵanda, jastar ózgeriske beıim, jańany tez qabyldaýǵa daıyn bolatynyn kórip júrmiz.
01 Qarasha, 2017
«Bilim sheksiz be, álde bilimniń shegi bar ma?» degen suraqqa jaýap izdep júrip, Oksford ýnıversıtetiniń professory, matematık Markýs dıý Sotoıdyń «Biz neni bile almaımyz: bilim shegine saıahat» («What we cannot know») atty kitabyn satyp aldym. Professor bul kitabynda nólden bastap jetige deıingi mejeni belgileıdi. Nólinshi mejeni «Belgili, biraq belgisiz» álde «Belgili, biraq beımálim» degen durysyraq pa? Biz biletin nárseden bastap eshqashan bile almaıtynǵa, al odan sheksizdikke deıingini tuspaldaıdy. Biz neni bilmeımiz jáne neni bile almaımyz?
19 Qazan, 2017
Almatyda sońǵy jeti jyl boıy qyrkúıek aıynda erekshe daıyndyqpen ótkiziletin konferensııa bıyl 24 qyrkúıekte ótedi. Ony biletinderden góri, bilmeıtinder kóbirek sııaqty.
01 Qyrkúıek, 2017
Qazirgi zamanda dúnıe esigin ashqan ár sábı jetistikke jetemin, tanymal bolamyn dep keletin tárizdi. Oǵan bar jaǵdaı jasalǵan: buqaralyq aqparat quraldary, teledıdar, ınternet jelisi, toqtaýsyz júrip jatqan jarnama. Jetistikke jetý, tanymal bolýdyń qyr-syry nede? Neden bastaý kerek, qandaı jolmen júrý kerek, josparyń anyq pa, qandaı kitaptardy oqısyń, kimmen dos bolasyń, aınalańda kim bar, osy jáne budan da basqa sansyz suraq aldyńda turary anyq jáne onyń bári adamǵa áser etpeı qoımaıdy, árıne.
31 Shilde, 2017
Jasandy ıntellektini qoldaıtyndar da, qoldamaıtyndar da kóp. Sońǵy kezderi osy taqyrypqa baılanysty kitaptar men túrli materıaldardy oqı júrip, jasandy ıntellektini qoldamaıtyndar qataryn taǵy bir adamǵa kóbeıtken sııaqtymyn.
21 Shilde, 2017
Klaı-faı janry nemese ádebıettegi tabıǵat apattary
Birer apta buryn AQSh prezıdenti Donald Tramptyń qorshaǵan ortany qorǵaýǵa qatysty Parıj kelisiminen shyǵamyn degen edi. 2015 jyldyń jeltoqsan aıynda 194 memleket qol qoıǵan Parıj kelisimi – ǵalamdyq jylyný prosesin tejeýge arnalǵan áreketter jospary. Taraptar ózderine klımattyń ózgerýine ıkemdelý, tehnıkamen qaıta jasaqtaný, aýaǵa zalaldy zattardyń shyǵarylýyn azaıtý boıynsha sharalar qabyldaýǵa mindettemeler alǵan bolatyn. AQSh atalǵan kelisimnen bas tartyp otyr. Bir qýanyshtysy, shyǵamyn degen sátte shyǵa salýǵa bolmaıdy, bul rásim tórt jylǵa sozylady eken. Osy jaǵdaı esime klaı-faı janryndaǵy ádebıetti túsirdi.
23 Maýsym, 2017
Siz tańdaǵan mamandyǵyńyz boıynsha jumys isteısiz be? Birde qurbym «Jaqsy kóretin jumysymdy áli tappadym, tipti maǵan qandaı mamandyq laıyq ekenin de bilmeımin», dedi. Ol ýnıversıtet bitirip, shet elde magıstratýra támamdap kelgen, aǵylshyn tilinde erkin sóıleıtin, óz jumysyna tııanaqty, jaýapty, kásibı deńgeıi joǵary maman bolatyn.
02 Maýsym, 2017
Sońǵy kezderi kitap dúkenderiniń sórelerinen «ıntellektýaldy bestseller» degen serııamen shyǵatyn kitaptardy kórip júrmin. Naqty anyqtamasy bolmasa da, ınternet álemi bul serııaǵa ózinshe anyqtama berýge tyrysady, ıaǵnı bul serııadaǵy kitaptar ermek, kóńil kóterý úshin oqylatyn shyǵarmalar emes, oılandyratyn, pikirtalas týdyratyn shyǵarmalar túri.
15 Mamyr, 2017
Balańyzǵa kitap oqyp beresiz be?
Kitap oqý da talqylaýdan túspeıtin, qaıta-qaıta kóterile beretin máselelerdiń biri. Máselen, balany kishkentaıynan kitap oqýǵa, oqyǵandy tyńdaýǵa úıretý máselesi qaı deńgeıde ekenin qarastyryp kóreıik. Búldirshinge kitap oqyp, ertegi aıtyp berýdi júıeli túrde júrgizip júrgen ata-ana bar ma?
17 Sáýir, 2017
Til máselesi qaı kezde de mańyzdy máselelerdiń biri bolǵan. Balalardyń qalaı sóıleıtininen bastap, oılaý, til mádenıeti, jańa tilderdi úırený men úıretý máselesi de nazardan tys qalmaǵan. Biraq onymen tikeleı aınalysýshylardan basqalar til úıretý máselesine kelgende kóbinese óz tájirıbesinen nemese bireýdiń aıtqanynan ári asa almaıdy.
03 Sáýir, 2017
