Júzdesýler júgi salmaqty

Ortaq múdde – oryndy baılanystar bastaýy Qazaqstan Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵy qarsańynda Germanııa ta­rabyna taǵy da bir ret rıza­shy­ly­ǵymyzdy bildiremiz. Germanııa al­ǵa­shqylardyń biri bolyp bizdiń elimizdiń táýelsizdigin tanyǵan edi. Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Tóraǵasy Oral Muhamedjanov Germanııa Federatıvtik Respýblıkasy Býndes­ta­gy­nyń Prezıdenti Norbert Lammertpen kezdesýin osyndaı jyly lebizben bastady. Qos el parlamentteri jetek­shi­leriniń kezdesýi Bern qalasynda Parlamentaralyq Odaq Assam­bleıa­synyń 125-shi otyrysy sheń­be­rinde ótken bolatyn. Májilis Tór­aǵasy Qazaqstan Germanııany Eýropadaǵy saıası jáne eko­no­mı­kalyq áriptesi dep sanaıtynyn, barlyq salada jáne barlyq deń­geıde yntymaqtastyq baılanysty damytýǵa yntaly ekenin jetkizdi. О́tken jyly arnaıy saparmen GFR Federaldyq kansleri Angela Mer­keldiń Qazaqstanǵa eki márte kelgeni belgili. Oral Muhamedjanov Qazaqstan taraby Angela Merkel­diń 11 jyldan keıin ótken EQYU Sammıtine qatysqanyna rıza ekenin jetkizdi. Astana Deklarasııasy EQYU-nyń bedeli arta túsýine jáne qoǵamdaǵy qaýipsizdiktiń ny­ǵaıýyna qyzmet etedi. Kezdesýde bıyl Qazaqstannyń Islam Yntymaqtastyǵy Uıymyna (IYU) jetekshilik etý mindetin óz qolyna alǵany týraly sóz boldy. Osy turǵyda bizdiń memleketimiz ha­lyqaralyq jáne aımaqtyq qaýip­siz­dikti nyǵaıtýǵa, Islam ále­mi men Ba­tys arasyndaǵy ún­qa­ty­sýdy ońtaı­lan­dyrýǵa basty nazar aýdaryp otyr. Jýyrda ǵana Astanada ótken «Iаd­ro­lyq qarýsyz álem úshin» halyq­ara­lyq forýmynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Na­zarbaev álem jurtshylyǵyn bedeldi de qýatty Jahandyq antı­ıadro­lyq qozǵalys qurýǵa shaqyr­dy. Jáne ony ǵalamsharymyzdyń barlyq qurly­ǵyn­da uıymdastyrý­ǵa kirisý kerektigin aıtty. Forým qo­rytyndysynda qabyldanǵan Iаd­rolyq qarýsyz álem jónindegi Astana Deklarasııasy ıadrolyq qarý­syz­daný jáne taratpaý úderisinde barlyq halyqaralyq qoǵamdas­tyq­tyń kúsh-qýatyn biriktirýge shaqy­ryp otyr. Májilis Tóraǵasy Lammerttiń ótken jyly qazan aıynda Qazaq­stan­ǵa kelgen saparynan keıin parlamentaralyq baılanystyń arta túskenin aıtty. Qazaqstan parlamentshileri Býndestagtaǵy «Germanııa – Ortalyq Azııa» parlamenttik tobynyń múshelerimen jıi kezdesýler ótkizip júr. Kelesi jyly qazaqstandyq depýtattardyń Berlınge saparmen baratyny josparlanýda. Kezdesý barysynda saıası túsinikterdiń arqasynda eki el­diń ekonomıkalyq baılanysy óris­teı túskeni atap ótildi. 2010 jyl­dyń qorytyndysynda Germanııa saýda aınalymy boıynsha Qazaq eliniń aldyńǵy qatardaǵy (6-oryn) senimdi áriptesi bolyp tabyldy. О́tken jyly eki el arasyndaǵy taýar aınalymy aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 22 paıyzǵa ósti. Qa­zaqstan Germanııanyń aldyńǵy qatarly ınnovasııasy men jańa teh­nologııalaryna qyzyǵýshylyq ta­nytýda jáne eki jaqty saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq yn­ty­maqtastyqtyń damýyna yntaly bolyp otyr. Mádenıet pen gýmanı­tar­lyq saladaǵy yntymaqtastyq ta qarqyndy damyp keledi. 2010 jyly Germanııanyń Qazaqstandaǵy jyly tabysty ótip, taraptardyń saıası, ekonomıkalyq jáne mádenı baılanystary órken jaıýyna yq­pal etti. Qazaqstandaǵy ulty nemis azamattar men Germanııada turatyn burynǵy qazaqstandyqtar men et­nostyq qazaqtar eki eldiń ara­syndaǵy baılanysty jalǵastyryp otyr deýge tolyq negiz bar. Májilis Tóraǵasy Germanııa ja­ǵyna 2010 jyly Gýmbold atyn­daǵy Berlın ýnıversıtetinde «Qazaqstan jáne qazaq tili» dáris­ha­nasynyń ashylýyna rızashyly­ǵy­n bildirdi. Bul – alys shet elde jasalǵan qazaqstandyq tuńǵysh joba. 2009 jylǵy mamyrda Berlın qalasynda «Bolashaq» baǵdarla­ma­synyń ókildigi ashylǵan bolatyn. Sodan beri Germanııada «Bolashaq» baǵdarlamasynyń stýdent-stıpen­dıattary kóbeıip keledi. Kezdesý qorytyndysynda taraptar yntymaqtastyqtyń kók­jıe­gin ke­ńeıte beretindikterine senim bildirdi.   Únqatysý arqaýy – yntymaqtastyq Eki jaqty ózara baılanys­tyń qarqyndy damýy nátıje­sin­­de bizdiń yntymaq­ta­s­ty­ǵy­myz jo­ǵa­ry deńgeıde jalǵasyn tabaty­ny­na senimdimiz. Qa­zaq­stan Res­pýb­lıkasy Parlamenti Máji­li­siniń Tóraǵasy Oral Mu­ha­med­ja­nov Shveısarııa Kon­fede­ra­sııa­sy Parlamenti Ult­tyq Ke­ńe­siniń Prezıdenti Jan-Rene Jermanemen kezdesýinde osylaı dep málimdedi. Májilis Tóraǵasy áriptesin Bern qalasynda Qazaqstan depýtattary Parlamentaralyq Odaq Assam­bleıa­synyń 125-shi otyrysyn ta­bysty ótkizýimen quttyqtady. Kezdesý barysynda beıbitshilikti ny­ǵaı­týda ıadrolyq qarýsyzdaný jáne taratpaý úderisindegi Qazaqstan­nyń bastamasy erekshe oryn ala­ty­ny aıtyldy. Májilis Tóraǵasy jýyrda Astanada ótken «Iаdrolyq qarýsyz álem úshin» halyqaralyq forýmynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev álem jurt­shy­lyǵyn bedeldi de qýatty Ja­handyq antııadrolyq qozǵalys qu­rý­ǵa shaqyrǵanyn málimdedi. Jáne Elbasy ondaı qozǵalysty ǵalam­sha­rymyzdyń barlyq qurlyǵynda uıymdastyrýǵa kirisý kerektigin aıtty. Forým qorytyndysynda qa­byl­danǵan Iаdrolyq qarýsyz álem jónindegi Astana Dekla­ra­sııasy ıadrolyq qarýsyzdaný jáne taratpaý úderisinde barlyq halyq­aralyq qoǵamdastyqtyń kúsh-qýa­tyn biriktirýge shaqyryp otyr. Oral Muhamedjanov óz sózinde Qazaqstan taraby Kalmı-Reıdiń 11 jyldan keıin ótken EQYU Sammıtine qatysqanyna rıza ekenin atap ótti. Astana Deklarasııasy EQYU-nyń bedeli arta túsýine jáne qoǵamdaǵy qaýipsizdiktiń ny­ǵaıýyna qyzmet etedi. Kezdesýde Májilis Tóraǵasy bıyl Qazaqstannyń Islam Yntymaq­tas­ty­ǵy Uıymyna (IYU) jetekshilik etýdegi elimizdiń ustanǵan basym baǵyttaryn jetkizdi. Atap aıt­qan­da, Afrıka elderine gýmanıtarlyq kómek kórsetý – basymdyq berilgen mindetterdiń biri. Qazirgi tańda ashtyqqa ushyrap jatqan Afrıka elderine azyq-túlik, gýmanıtarlyq jáne ekonomıkalyq kómek kórsetý úshin Qazaqstan 350 mln. AQSh dol­larynan astam qarajattyń jı­na­lýyn uıymdastyrdy. Kedeı elderge ekonomıkalyq jáne gýmanı­tar­lyq kómek kórsetýde Shveı­sa­rııa­nyń halyqaralyq bedeli men tá­jirıbesi bar. Osy oraıda Máji­lis Tóraǵasy Shveısarııa Qazaq­stan­nyń ekonomıkalyq jáne gýma­nı­tarlyq máselelerdi halyq­ara­lyq ınstıtýttar men uıymdar ar­qyly sheshýge baǵyttalǵan basta­ma­syna qoldaý bildiretinine senimdi ekenin aıtty. Eki eldiń qarym-qatynasyn art­tyrýda parlamentaralyq ynty­maq­tastyqtyń róli zor ekeni, Qa­zaqstan depýtattaryn Shveısarııa parlamentarızminiń tájirıbesi qy­zyq­tyratyny sóz boldy. Sondyq­tan depýtattyq toptardyń ózara baı­lanys ornatýy mańyzdy bol­maq. Májilis Tóraǵasy Shveısarııa Konfederasııasy Parlamenti Ult­tyq Keńesiniń Prezıdentine bıyl jeltoqsan aıynda Qazaqstan Táýel­sizdiginiń 20 jyldyǵyna oraı Astana qalasynda saltanatty shara ótetinin habarlaı kelip, Shveısa­rııa­nyń parlamenttik delegasııa­syn Astanaǵa dostyq saparmen kelýge shaqyrdy.   Japonııa – Qazaqstannyń senimdi seriktesi Qazaqstan Respýblıkasy Par­lamenti Májilisiniń Tóraǵasy Oral Muhamedjanov Japonııa Parlamenti О́kilder palata­sy­nyń spıkeri Takahıro Iokomıchımen kezdesti. Májilis Tóraǵasy: «Japonııa – Qazaqstannyń senimdi áriptesi. Qa­zaqstan Memleketi basshysynyń 2008 jylǵy maýsym aıynda Ja­po­nııaǵa resmı saparmen barǵan kezinde qabyldanǵan Birlesken má­lim­demege sáıkes eki eldiń ara­syn­daǵy strategııalyq áriptestiktiń jan-jaqty damýyna yntalymyz», dedi. Qazaqstan men Japonııanyń halqy ıadrolyq jarylystardyń zardabyn shekti. Osy taqyrypta sóz órbigende Oral Muhamedjanov: «2011 jylǵy 21 qyrkúıekte Nıý-Iorkte ótken BUU Bas Assam­bleıa­synyń 66-shy sessııasynda Qazaq­stan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Iаdrosyz álemniń jalpyǵa or­taq deklarasııasyn jasaýdy usyn­dy. Jáne osy kezeńde atom qa­rýy­na is júzinde ıe memleketterge óz­deriniń óktem nıetterinen bas tar­typ, búkilálemdik shartqa qosylýy týraly álemdik qoǵamdastyqtyń ujymdyq úndeýin qabyldaýǵa sha­qyrdy», dedi. Májilis Tóraǵasy jýyrda ǵana Astanada ótken «Iаdrolyq qarýsyz álem úshin» ha­lyqaralyq forýmyna Japonııa parlamentshileriniń qatysqany úshin rızashylyǵyn jetkizdi. «Iаdrolyq qarýsyz álem úshin» halyqaralyq forýmynda Qazaq­stan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev álem jurtshylyǵyn bedeldi de qýatty Jahandyq antııadrolyq qoz­ǵalys qurýǵa shaqyrdy jáne ony ǵalamsharymyzdyń barlyq qur­lyǵynda uıymdastyrýǵa kirisý kerektigin málimdedi. Forým qory­tyndysynda qabyldanǵan Iаdro­lyq qarýsyz álem jónindegi Astana Deklarasııasy ıadrolyq qarý­syz­daný jáne taratpaý úderisinde barlyq halyqaralyq qoǵamdastyq­tyń kúsh-qýatyn biriktirýge shaqy­ryp otyr. Birqatar máseleler tóńireginde pikir almasa kelip, taraptar kezdesý sońynda keleshektegi yntymaq­tastyqtyń odan ári damýyna yntaly ekendikterin bildirdi.   Uıymdastyrý usynymdary jarııalandy Eýrazııalyq ekonomıkalyq qo­ǵamdastyq (EýrAzEQ) Par­la­mentaralyq Assambleıasynyń Is basyndaǵy Tóraǵasy – Qazaq­stan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Tóraǵasy Oral Mu­hamedjanov EýrAzEQ PAA-nyń jaýapty hatshysy Petr Zverevti qabyldady. Oral Muhamedjanov atalǵan uıymnyń bıýro jáne turaqty komıssııalary otyrystarynyń kún tártibi jobalaryn qalyptastyrý týraly, sondaı-aq Parlamentara­lyq Assambleıa Hatshylyǵy men parlamentaralyq yntymaqtas­tyq­tyń qyzmetin uıymdastyrý jó­nin­de usynymdaryn aıtty. EýrAzEQ 2000 jyly 10 qazanda qurylǵan, búgingi tańda Qazaqstan, Belarýs, Qyrǵyzstan, Reseı Federasııasy, Tájikstan osy uıymnyń múshesi bolyp tabylady. PAA quramyna EýrAzEQ-qa múshe memleketterdiń parlamentterinen 106 depýtat engen. Oral Muhamedjanov EýrAzEQ PAA-nyń Tóraǵasy bolyp 2011 jylǵy 14 mamyrda saılandy. EýrAzEQ-tyń Parlamentaralyq As­sambleıasy Sankt-Peterbýrg qa­la­synda ornalasqan. Saıyn ESMAǴIULY,  arnaıy «Egemen Qazaqstan» úshin – Bernnen.