Injenerlik ortalyqtyń jańashyl bastamalary

Qazirgi joǵary tehnologııalar zamanynda ekonomıkanyń qaı sa­lasy bolmasyn kúnnen-kúnge jetilip, básekege shydaý úshin jańa ınnovasııalyq úrdisterdi engizýi qajet. Ásirese, ekonomıkanyń basty qaıraty – munaı salasyn el ıgiligine tolyq jaratý jo­lynda tıimdi qadamdar men stra­tegııalyq jobalardy júzege asy­rýmen qatar, jańa tehnologııa­lardy engizý jumystarynyń at­qarylýy asa mańyzdy. «Qazmunaıgaz» Barlaý О́ndi­rý» AQ bul oraıda aýqymdy is atqaryp, shıraq qımyldaýda. Olaı deıtinimiz, osydan 3 jyl buryn, 2008 jyly Aqtaý qa­lasynda «Qazmunaıgaz» Barlaý О́ndirý» AQ-tyń qurylymdyq bólimshesi retinde Injenerlik or­talyq qurylǵan edi. Bul orta­lyqtyń negizgi qyzmeti – ón­diristik aktıvterdiń tıimdiligin arttyrý. Ortalyq munaı óndirý salasyndaǵy aqparattyq qam­tamasyz etýdiń sapasyn arttyrý, munaıdy jer qoınaýynan alý koeffısıentin kóbeıtý, uńǵyma­lardyń qurylysy men olardy tolyq jóndeýden ótkizý jumys­ta­r­ynyń sapasyn arttyrý jáne eńbek resýrstaryn basqarýdy jetildirý sııaqty birneshe baǵytta jumys isteıdi. Bul ortalyqta kompanııanyń barlyq nysandarynan alynǵan aq­parat shoǵyrlanyp, munaı ón­di­rýde atqarylyp jatqan barlyq sharalardyń obektıvti aqparat­tyq kelbeti qalyptasady dese de bolady. Bul ortalyq birinshiden, munaıdy barlaý, zertteý jáne geologııalyq-tehnıkalyq jumys­tar sııaqty uńǵymalar týraly barlyq aqparatty júıelendirýge kómektesedi. Mundaı óndiristik júıeli aqparat «Qazmunaıgaz» Bar­laý О́ndirý» AQ-tyń munaı óńdeýshi óndiris oshaqtarynan bastap ortalyq apparatqa deıingi barlyq deńgeıdegi bólimshelerine aqparat bir mezgilde qoljetimdi bolyp, sheshimder men is-áreket­terdiń basshylyq tarapynan tez qabyldanýyn qamtamasyz etedi. Ekinshiden, bul ortalyq úsh qyr­ly model jasaý arqyly al­ǵashqy eksplýatasııalyq uńǵyma­lar­dy tıimdi josparlaýǵa, jańa ken ornyn jobalaýǵa, munaı óndirýdiń koeffısıentin arttyrý tehnologııalaryn durys tańdaýǵa múmkindik beredi. Aıtalyq, geo­logııalyq-gıdrodınamıkalyq úlgi­ler qoldanylǵan birqatar munaı kenishterinde óndiristik kórsetkish­ter jaqsarǵan. Osy ortalyqtyń zertteý aqparaty negizinde kó­mirsýtekterdiń qosymsha qorlary anyqtalyp jatady. Sonyń ar­qasynda, máselen, О́zen ken or­nynyń munaı qory buryn belgilengen kólemnen 40%-ǵa artqan­dyǵy baıqalyp otyr. Úshinshiden, Injenerlik orta­lyq­tyń arqasynda uńǵymalar qu­rylysynyń sapasy men tıimdiligi artady. Uńǵymalardyń qurylys­tyq jumystarynyń merzimi bu­rynǵyǵa qaraǵanda áldeqaıda qys­qaryp otyr. Injenerlik ortalyqta eńbek kú­shin basqarý isiniń sapasyn jaq­sartý maqsatynda óndiristik fılıaldar úshin normatıvtik eńbek qu­jattaryn daıarlaý jumystary at­qarylady. Ol úshin eńbek úderis­teri zerttelip, belgili bir jumys­tyń qansha ýaqyt isteletinin ól­sheıtin hronometraj júrgiziledi. Sonymen qatar, eńbekti uıymdas­tyrýda qandaı da bir kemshilikter baıqalsa, ortalyq eńbek qorlaryn tıimdi paıdalaný jáne ońtaılan­dy­rýǵa baılanysty usynystar jasaıdy. Aıta ketý kerek, «Qazmunaı­gaz» Barlaý О́ndirý» AQ-tyń 2008 jyly Aqtaý qalasynda qurylǵan Injenerlik ortalyq – munaı ón­dirisiniń rentabeldiligi men mu­naı-barlaý jumysyn uıymdasty­rýdy jetildirýge, óndiristik emes shyǵyndardy azaıtýǵa, eńbek qo­ryn tıimdi paı­dalanýǵa, óndiris barysyndaǵy aq­pa­rattyń júıeli­li­gin arttyrý maq­satynda aýqym­dy jumystar atqa­ryp kele jatqan Qazaqstandaǵy birden-bir málimet­ter ortalyǵy. Osy­laısha ǵylymı-praktıkalyq máli­metterdi eńbek ónimdiligin art­tyrýǵa jaratqan munaı salasynda budan basqa ortalyq joq. Ár kompanııa qaı salada bolma­syn óziniń tapsyrmasyn osyndaı ınnovasııalyq úderisine engizý arqyly jetildirip otyrsa, el eko­nomıkasyna óz úlesin qosary sózsiz. Bir ǵana munaı kompa­nııasynyń osyndaı jumystaryn toǵystyratyn osy mańyzdy orta­lyqtyń jumysyn aıta otyryp, qazirgi ındýstrııalyq-ınnovasııa­lyq baǵdarlama aıasynda atqaryla­tyn sharalardyń bir qyryn ǵana kórsetip otyrmyz. Tehnıka men tehnologııa zamanynda báselestik osy úrdistermen ólshense kerek. Osy oraıda, «Qazmunaıgaz» Barlaý О́ndirý» AQ-tyń Injenerlik ortalyǵy ózge kompanııalarǵa úlgi bolyp otyr dep aıtýǵa bolady. Prezıdenttiń jyl saıynǵy ha­lyqqa Joldaýynda jańa tehno­logııalardy engizý jáne paıdalaný, ınnovasııalyq úderisterdi óndiris salasyna endirý qajettigi aıty­lyp keledi. Osy tapsyrmany basshylyq­qa alǵan «Qazmunaıgaz» Barlaý О́ndirý» AQ-tyń Injenerlik orta­ly­ǵy arqyly munaıdy ıgerý sala­synyń damýyna súbeli úlesin qosyp otyr. Ábdirahman QYDYRBEK.