Syrdaǵy sybaılastyq synǵa alyndy

Keshe Parlament Senatynyń depýtaty, «Nur Otan» HDP janyndaǵy Jemqorlyqpen kúres jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq keńestiń tóraǵasy Oralbaı Ábdikárimovtiń tóraǵalyǵymen atalǵan keńestiń kezekti otyrysy bolyp ótti. Onda partııanyń jemqorlyqpen kúres boıynsha baǵdarlamasynyń Qyzylorda oblysynda iske asyrylý barysy talqyǵa tústi. Qoǵamdyq keńes tóraǵasy ózgelerge sóz bermes buryn Qyzylorda oblysy­nyń jetistikterine qysqasha toqtaldy. Qyzylorda oblysynyń ákimi Bolatbek Qýandyqov óz kezeginde óńirde Qazaq­stan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2009 jyldyń 22 sáýirindegi Jarlyǵyna sáı­kes jemqorlyqqa qarsy kúres jónindegi qoldanystaǵy oblystyq is-sharalar jos­pa­ryna ózgerister engizilgendigin alǵa tartty. Ákim oblysta sybaılas jem­qor­lyq­pen kúres júrgizbeı otyrǵan birinshi basshylar jaýapkershiligin qaraý kúsheı­til­gendiginen de habardar etti. Onyń só­zi­nen jergilikti ózin ózi basqarý baǵy­tyn­da osy jyldan bastap Syrdarııa aýda­nyndaǵy eki aýyldyq okrýgke tá­jirı­be retinde 15 bıýdjettik baǵdarlama boıynsha tıisti qarajat qarasty­ryl­ǵa­ny belgili boldy. Osylaısha aýyl ákim­deriniń eldiń máselelerin derbes sheshýlerine jáne turǵyndardyń aýyl ákim­deri­niń jumysyn baqylaýyna múmkindik tý­ǵyzylýy tıis. Sondaı-aq Bolatbek Baıan­uly apta saıyn ózi prokýratýra, ulttyq qaýipsizdik, qarjy polısııasy, ishki ister organdary basshylarymen kezdesýdi tá­jirıbege engizgendigin de nazarǵa saldy. Oblys ákimi, sonymen qatar, jemqor­lyq quqyq buzýshylyqtar áli de kezdesetindigin jasyrmady. Onyń basym bóligi memlekettik satyp alý, turǵyn úı jáne jer berý tóńireginde qalyptasqan. «Bul jemqorlyq kórinisteriniń jolyn kesý úshin toqsan saıyn barlyq memlekettik uıymdardyń mamandary men esepshileri úshin memlekettik satyp alý boıynsha quqyqtyq oqýlar uıymdastyrylýda», dedi ákim. Odan basqa ashyqtyqty qamtamasyz etý maqsatynda konkýrstyq komıssııa quramdaryna más­lı­hat depýtattary, úkimettik emes uıym­dar ókilderi jáne ózgeler engizilip keledi. Respýblıka boıynsha baǵa suranys­ta­ry tásili arqyly ótken elektrondy memlekettik satyp alýdyń nátıjesinde 465 mıllıon teńge únemdeýge qol jetkizilgen. 2010 jyly osyndaı únemdelgen qarajat 233 mıllıon teńge bolǵan. Kelesi jyldan bastap konkýrstardy tolyq elektrondy satyp alý túrine aýystyrý kózdelýde. О́tken jyly nesıe ar­qyly satylatyn turǵyn úı bólý ba­rysynda sybaılas jemqorlyqqa jol ber­gen Qyzylorda qalasy ákiminiń oryn­basary men turǵyn úıdi bólý memlekettik kásiporyn dırektory tártiptik jazaǵa tartyldy. О́tken jyly 2002 jyl­ǵy ótinish bildirgen azamattarǵa berilýi tıis jer ýchaskelerin kezeksiz basqa tulǵalarǵa zańsyz bólip, sybaılas jem­qorlyqqa jol bergeni úshin Qyzylorda qalalyq jer qatynastary bóliminiń bas­tyǵy laýazymynan bosatyldy. Búgingi tańda 40 myń adam jer kezeginde tur. Bul máseleni sheshý úshin 1300 gektardan astam jer belgilenip, oǵan aýyz sý men elektr jelisi tartylýda, dedi B.Qýandyqov. Qyzylorda oblysynda jemqorlyq­pen kúres boıynsha partııa baǵdarlama­sy­nyń oryndalýyna taldaý júrgizý úshin quramyna Memlekettik qyzmet isteri jónindegi agenttiktiń, Qarjy ba­qy­laý komıtetiniń, Bas prokýratýranyń jáne Qarjy polısııasynyń ókilderi kiretin Saraptama komıssııasynyń basshy­sy, Senat depýtaty Qýanysh Aıtahanov ta birqatar faktilerge nazar aýdartty. Onyń sózinen belgili bolǵanyndaı, Qy­zyl­orda oblysynda birneshe jyldan beri jemqorlyqtyń joǵary deńgeıi saq­ta­lyp keledi. Máselen, byltyr 74 jem­qor­lyq qylmystar tirkelse, 2009 jyly bul kórsetkish 50 bolatyn. Osylaısha jemqorlyq qylmys deńgeıi 48 paıyzǵa ósip otyrǵandyǵy atap kórsetildi. Tek bıyl 8 aıdyń ishinde jemqorlyqtyń 57 faktisi anyqtalǵan. Komıssııa basshysynyń sózinen taǵy málim bolǵanyndaı, ákimdikter men olar­dyń qurylymdyq bólimderiniń qyzmet­ker­leri arasynda jemqorlyq keńinen etek alǵan. Jemqorlyq sıpattaǵy qyl­mystyń 46 paıyzy solardyń úlesinde. Tarqatyp aıtqanda, olar ruqsat berý prosedýralaryn júrgizýde qııanatqa bar­ǵan, turǵyn úı boıynsha para berýge ıter­melep, memleket múlkin talan-ta­rajǵa salǵan. Memlekettik bıýdjetti paı­­dalaný barysyndaǵy júıeli uıym­das­tyrý-ákimshilik kemshilikterge jol berip, jemqorlyq áreketterge qolaıly jaǵdaılar jasaǵan. Oblystyq qarjy baqylaý organdary 2010 jyly 9 337,9 mıllıon teńge kóleminde zań buzýshylyqtardy anyqtasa, sonyń 7 110,4 mıllıony keri qaıtarylypty. Sondaı-aq 2010 jyly memlekettik organdardyń 1631 zańsyz aktisi jaryq kórgen. Al 2011 jyldyń 6 aıynda 1304 zańsyz akt ózgertilip, burynǵysynyń kúshi joıylyp otyr. Otyrys barysynda Qyzylorda ob­lysynan túsirilgen eki beınefılm kórsetildi. Onyń aldyńǵysy temir jol ústinen salynǵan kópirge qatysty. Atalǵan nysan qurylysyna 1 mıllıard 530 mıllıon 940 myńnan astam teńge jumsalǵan. Onda da onyń 530 mıllıon teńgesine qatysty suraq týyndaǵan. Al bitken kópirdiń tarlyǵy sonsha avtobýs pen júk máshınesiniń kópirge syımaı qalyp, ábigerge túsip jatqan kórinisi eshkimdi beıjaı qaldyrmady. Kópirdiń ús­tin­degi jaǵdaı osyndaı bolǵanda, astyn­daǵylar ne kúıde dersiz. Bul jerde de turǵyndardyń jaǵdaıy eskerilmepti. Kóptegen otbasylar basqa jaqqa kóshi­ril­megendikten, ústerine kólik qulap kete me degen qaýip te joq emes kórinedi. Ekinshi beınefılmde de kóptegen kemshilikter ashyp kórsetildi. Osy rette Ekonomıkalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres agenttigi (qar­jy polısııasy) tóraǵasynyń orynba­sa­ry Andreı Lýkın oblysta oryn alǵan bir­qatar sybaılastyq faktilerin tizip ótti. Jemqorlyqpen kúres jónindegi res­pýblıkalyq qoǵamdyq keńes otyry­syn­da osylaısha kóptegen keleńsizdikterdiń oryn alǵandyǵy jan-jaqty dáıektelip berildi. Otyrys sońynda óńirdegi jem­qor­lyqpen kúrestiń tıimdiligin arttyrý jáne ony barynsha azaıtý jóninde usynystar qabyldandy. Asqar TURAPBAIULY.