Baǵa qalaı sharyqtaǵan?

Bizdiń elimizde, jasyratyny joq, jylma jyl kóktemgi egis jáne kúzgi oraq naýqany qarsańynda janar-ja­ǵarmaı «jyry» qosa bastalady. Iаǵnı, túrli suıyq otyn quny sha­ryq­tap shyǵa keledi ne bolmasa janar-jaǵar­maı múlde qurıdy. Bir ǵajaby, onyń ne sebepten ekenin jurttyń bári biledi. Biraq eshkim de jaýapqa tar­tyl­maıtyn. Áıteýir buǵan Úkimet ara­la­syp baryp, jaǵdaıdy ýshyq­tyr­maı basatyn. Shydamnyń da shegi bar degendeı, kózge kórinip turǵan kemshilikti joımasa jaǵdaıdyń tipten as­qy­na­tynyn sezgen bılik naqty sha­ra­ǵa kósh­ti. Atap aıtqanda, «QR báse­ke­les­tikti qorǵaý agenttiginiń Astana qala­sy, Aqmola, Qaraǵandy oblysta­ry boıynsha aımaqaralyq ınspek­sııa­sy» memlekettik mekemesi bir isti sotqa jol­dady. Sol arqyly sot, ıaǵnı Qazaq­stan Respýblıkasynyń ákimshi­lik qu­qyq buzýshylyqtar týraly ko­dekstiń 147-baby, 2-bólimimen qoz­ǵal­ǵan ákim­shilik isti qaraý barys­yn­da janar-jaǵarmaıdy satýmen aına­lysqan birneshe zańdy tulǵa ókilderiniń ózara sóz baılasyp, onyń qunyn negizsiz jo­ǵ­arylatqandyǵyn anyqtady, deıdi Jo­ǵarǵy Sottyń resmı ókili. Tek kólik júrgizýshilerin ǵana emes, jalpy jurtshylyqty qyzy­q­tyr­ǵan is Qaraǵandy qalasynyń ma­mandandyrylǵan ákimshilik sotynda qaraldy. Atalǵan is materıaldaryna saı, «Star Oil 2030» JShS, jeke kásipker E., jeke kásipker B. 2011 jyldyń maýsym-shilde aılarynda óz­deriniń janar-jaǵarmaıdy satý stan­salarynda dızel otyny, AI-80, AI-92, AI-93 sııaqty kópshilik tuty­natyn benzın túrleriniń baǵasyn óz betterinshe joǵarylatqan eken. Dál osy kezeńde benzın quny elimizdiń barlyq derlik aımaqtarynda kóte­rilip, keıin Úkimettiń tikeleı arala­sýy­men áýpirimdep rettelgen bola­tyn. Tekserý barysynda joǵaryda atalǵan kezeńde suıyq otyn óndirýshi zaýyttar, ony jetkizýshi kompanııalar janar-jaǵarmaı baǵasyn kóterme­gen­digi anyqtaldy. Bir sózben aıtqan­da, memlekettik organdar respýblıka aýmaǵynda benzın qunynyń ósýine tosqaýyl qoıyp, onyń tapshylyǵy sekildi ýshyǵyp turǵan jaǵdaıdy qalypqa keltirip jatqanda, joǵaryda atalǵan zańdy tulǵalar «etekten tar­typ» ıaǵnı osy kúrdeli kezeńdi paı­da­lanyp, tez arada artyq tabys tabýǵa áreket jasaǵan. Al jaǵdaıdy qadaǵa­lap otyrǵan básekelestikti qorǵaý organdary mundaı quqyq buzýshy­lyq­qa barǵan kásipkerlerge qatysty shara qoldanyp, aqyr aıaǵynda isti sotqa jetkizdi. Sóıtip «ózim qoja, ózim bı» dep artyq tabys tabýdy maqsat qylǵan zańdy tulǵalar Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń ákimshilik quqyq buzýshy­lyq týraly kodekstiń 147-baby, 2-bó­limi boıynsha sot qaýlysymen kináli dep tanylyp, onyń ishinde «Star Oil 2030» JShS 1 mıllıon 754 myń teńge, jeke kásipker «Bılak» 226 myń 800 teńge jáne jeke kásipker «Ermakov» 226 myń 800 teńge kóleminde aıyppul tóleıtin boldy. Sonymen qatar olardyń joǵaryda atalǵan kezeńdegi tapqan tabysynan 563 133 teńge memleket paıdasyna tárkilendi, deıdi resmı ókil. Osylaısha qarapaıym tutyný­shy­nyń arqasynda qosymsha paıda ta­ba­myn degen tulǵalar jaýapkershilikke tartyldy. Oǵan qosa qazirgi kúni ja­nar-jaǵarmaıdy satýmen aınaly­sa­tyn taǵy da birneshe zańdy tulǵaǵa qatysty osy sııaqty ákimshilik ister qaralý ústinde. Aleksandr TASBOLATOV.