Qazaqstan tıtany álemdik rynokqa qadam basty

ÚKIMET «Egemen Qazaqstannyń» aptalyq qosymshasy Kendi Altaıdaǵy shoqtyǵy bıik «О́skemen tıtan-magnıı kombınaty» AQ álemdik rynokqa qaraı qadam basty. О́skemende «POSÝK Tıtanıým» dep atalatyn Qazaqstan-Koreı birlesken kásipornynyń jańa zaýytyn salýdy qolǵa alyp otyrǵan «О́skemen tıtan-magnıı kombınaty» AQ pen ońtústikkoreıalyq «ROSSO» kompanııasy elektrondy-sáýleli ádispen tıtan quımasyn óndiretin jańa óndiris ornynyń qurylysy bastalǵandyǵyn resmı túrde jarııalap, qurylystyń irgetasyn qalady. Bul alyp kásiporyn 2013 jyly paıdalanýǵa berilmek. Bolashaqqa joldama alǵan jańa jobanyń tu­saýkeser rásimine oblys ákimi Berdibek Sapar­baev, Qazaqstandaǵy Koreıa Respýblıka­sy­nyń konsýly Han Song Djın, Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi óner­kásip komıte­tiniń tóraǵasy Amanııaz Erjanov, «О́TMK» AQ dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Sılvan Geler, «О́TMK» AQ prezıdenti Baǵdat Shaıahmetov jáne «ROSSO», «POSÝK Tıtanıým» JShS basshylary qatysty. Zaýyt qurylysynyń bastalǵandyǵyn málim etip, saltanatty jıyndy ashqan «О́TMK» AQ prezıdenti Baǵdat Shaıahmetov Qazaqstan ekono­mıkasynyń damýyna erekshe serpin beretin bul aıtýly shara kombınattyń el Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnap otyrǵan ózindik tartýy ekendigin jetkizdi. Tıtan-magnıı kombınaty ujymy men olardyń koreıalyq seriktesterin mańyzdy óndiris nysany qurylysynyń bastalýymen quttyqtap, sáttilik tilegen oblys basshysy Berdibek Saparbaev: – О́skemen tıtan-magnıı kombınaty – dúnıe júzindegi osy saladaǵy eń iri metallýrgııalyq ónerkásip orny. Elimizdiń tıtan óndirisi qana­tyn keńge jaıyp, kombınat Fransııa, Koreıa elderimen birlesken kásiporyndar quryp, ekono­mıkalyq-qarjylyq daǵdarystarǵa qaramastan órkendep, damý ústinde. Kombınat ónim kólemin ulǵaıta otyryp, jumysshylaryn qysqartýǵa jol bergen joq. Byltyr ǵana biz osynda jylyna 11 myń tonna ónim óndiretin qýaty bar tıtan quımalary men qorytpalaryn shyǵaratyn jańa óndiristiń ashylǵanyna kýá boldyq. Ol zaýytty iske qosýǵa 12 mıllıardtan astam teńge jumsaldy. Sol jańa óndiristiń ashylýy arqasynda bul kásiporynǵa 300 adam jumysqa ornalasyp, ótken on aıdyń ishinde ónim kólemi eki esege ósip, jumysshylardyń eńbekaqysy qazir 150 myń teńgege deıin jetip otyr, – dep irgetasy qalanyp otyrǵan jańa zaýytty belgilengen merzimde, kedergisiz salyp bitirýge oblys ákimdigi tarapynan, Úkimet tarapynan da jan-jaqty qoldaý kórsetiletinin jetkizdi. Sóz alǵan Qazaqstandaǵy Koreıa elshiliginiń konsýly Han Song Djın, «О́TMK» AQ dırektorlar keńesiniń tóraǵasy. Sılvan Geler, sheteldik kásiporyn basshy­la­ry Qazaqstan men Koreıa eliniń strategııalyq seriktestiginiń, yntymaqtastyǵynyń aıǵaǵyn­daı bul birikken qadamnyń nátıjeli ári tabysty bolaryna senimderin bildirdi. Elimizdiń Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi ónerkásip komıtetiniń tóraǵasy A.Erjanovtyń saltanatty jıynda aıtqanyn­daı, búgingi kúni memlekettik údemeli ındýs­trııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasyna taý-ken metallýrgııa ónerkásibi salasy boıynsha engizilip otyrǵan 61 jobanyń 30-y júzege asy­rylypty. Jańa tehnologııalardy engizip, ónim­niń qosymsha qunyn kóterýge múmkindik bergen sol jobalar sátti júzege asyp, oryndalyp jatqan metallýrgııa ónerkásipteriniń biri – О́skemen tıtan-magnıı kombınaty. Komıtet tór­aǵasy údemeli ındýstrııalyq damý baǵdarla­masyn júzege asyrý barysynda ındýstrııa­landyrý sharalary júrgizilip jatqan kásip­oryn­darǵa memleket tarapynan túrli qoldaýlar kórsetilýde ekendigin, onyń ishinde О́skemen tıtan-magnıı kombınatyna shıkizatty óńdep, tıtan keýegin shyǵarýǵa qajetti qospalardy shetelden ákelýde kedendik jeńildikter jasalyp jatqandyǵyn aıtyp, birlesken kásiporynnyń kedergisiz salynyp, onyń eki jaqqa da tıimdi jumys isteýine de mol múmkindikter týǵyzy­latynyn atap ótti. Birlesken jańa óndiristiń sheteldik quryl­taı­shysy bolyp otyrǵan «ROSSO» kompanııasy – qurysh ón­dirýmen aına­lysatyn álem­degi ekinshi iri kompanııa. Ońtústik Koreıa men ózge de elderden birneshe enshiles kásiporyndaryn ashyp otyrǵan bul kompanııa Koreıadaǵy eki birdeı metallýrgııalyq zaýyttyń ıesi eken. Osyndaı kompanııamen birige otyryp, ótken jyly qurylǵan «POSÝK Tıtanıým» birlesken kásiporny tıtan qalbyrlary men qubyrlaryn jasap shyǵaratyn tıtan quımalaryn óndirýmen aınalyspaq. 50 mıllıon AQSh dollary turatyn ınnovasııalyq joba 2013 jyldyń aıaǵynda júzege asyrylmaq. О́ndiris ornynda jylyna 5 myń tonna tıtan quımalary shyǵarylmaq. Zaýytty salatyn bas merdiger «Pýmıang Konstrakshn Kazahstan» degen kompanııa kórinedi. Byltyr «О́TMK» AQ-ta  ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda tıtan quımalary men qorytpalaryn óndiretin jańa óndiris orny ashylǵan bolatyn. Kombınat ónerkásiptegi osy jetistigi úshin respýblıkalyq «Altyn sapa» konkýrsynyń arnaıy syılyǵy­men marapattaldy. Shıkizatty ıgerip, ony túbegeıli óńdep, tıtan óniminiń birneshe túrin óndirip kele jatqan tıtan-magnıı kombınaty qazirgi kúni áýe-ǵaryshtyq ónerkásibin tıtan keýegimen qamtamasyz etip, álemdik rynoktaǵy eń iri óndirýshige aınalyp otyr. Osy jyldyń qyrkúıek aıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Fransııa eline resmı  saparmen barǵan kezinde «О́TMK» AQ pen sol eldegi «Ober ı Dıýval» kompanııasynyń Lez Ansız qalasyndaǵy joǵary tehnologııalar negizinde tıtan ónimderin óndiretin «ÝKAD» birlesken kásipornyn iske qosýǵa qatysqan bolatyn. Tıtan quımalary men qorytpalary óndirisin ıgerip, suranysqa qajetti ónim óndirýge jol ashqan birlesken kásiporyn quryp, basynan aıaǵyna deıingi birtutas óndiris tizbegin qolyna ustaǵan О́skemen tıtan-magnıı kombınaty endi álemdik rynokta erkin básekege túse alatyndaı jaǵdaıǵa jetti. Tıtan óniminiń taǵy bir túri – tıtan quımasyn shyǵarý kombınat ónimderine degen suranysty odan ári ulǵaıtyp, qoldanys aıasyn keńeıtpek. Jańa zaýyttan shyǵarylatyn jańa ónimder sý joly kólikterine, munaı, gaz, hımııa salasyna paıdalanylmaq. Tıtan qorytpalary, tıtan quımalarynyń túr-túrin shyǵaryp, ol ónimderdi ári qaraı álemdik jetekshi kompanııalarmen birlese qaıta óńdep, qubyrlar men qalbyrlarǵa aınaldyrý  Qazaqstanda osydan birneshe jyl buryn jobalanyp, iske asyrylyp kele jatqan tıtan-magnıı ónerkásibin damytýdyń eń sońǵy, aıaqtaýshy satysy bolmaq. Sonymen Qazaqstan tıtanynyń álemdik rynoktan nyq oryn alatyn kezeńi bastaldy. Ońdasyn ELÝBAI.