Halyq senimi qanattandyrǵan

Táýelsizdikpen birge qanatyn qa­taıtqan, búkil bir ujymnyń erteńge degen kózqarasyn qalyptastyrýǵa eńbegi men qajyr-qaıratyn jum­sa­ǵan azamattar qatary barshylyq. Naryq ákelgen ózgeristerge oraı sonaý jyldary irgesi berik ujym­dardyń basyna da qıyndyq kelgeni belgili. Isine myǵym, halqyna qam­qor jandar sol kezdiń ózinde tutas ujymdy saqtap, baryn uqyptaýǵa tyrysty. Solardyń qatarynda Ala­kól aýdanyndaǵy «Toqjaılaý» ón­diristik kooperatıvi bar edi. Tynym­syz tirlikpen birdi eki etip, ujym­daǵylardy qınaltpaǵan kooperatıv tóraǵasy Alekseı Iаkovlevıch Babı­chev ol kezderdi bylaısha eske túsiredi. – Ol qıyn ýaqyt edi. Qoldaǵy tehnıka eski, qarjy tapshy. Biraq, egistik jerimiz, malymyz bar bolatyn. Oǵan qosa ýaqyttyń talabymen ón­dir­gen ónimimizdi qaıta óńdep, halyq­tyń ıgi­ligine jaratý qajet boldy. Mal­dyń birazyn satyp, qýatty dıirmen ornattyq. Un  shyǵardyq. As atasy – nanǵa degen suranystyń óskendiginen kórshiles aýdan turǵyndary bıdaıyn jetkizip, tartqyzyp jatty. Osylaı­sha biz tabys taptyq. Sol sátte qoldaǵy sary maıdy Barnaýyl, Pavlodar qalalaryna apardyq. Qosalqy bólshekterge aıyrbastadyq. Bardyń baǵasyn bilýge úırendik. Birte-birte el ekonomıkasy kóterildi, memleket tarapynan kómek kele bastady. Búgin de «Toqjaılaý» kooperatıvi egini de, maly da jetkilikti irgeli sharýashy­lyq. Jaıqalǵan egini men tórt tú­ligin qatar ósirip, jyldyń qaı maý­sy­mynda bolmasyn eseli eńbek­terimen tanylǵan. Bıyldyń ózinde 4,5 myń gektarǵa bıdaı, 150 gektarǵa júgeri, 500 gektarǵa jońyshqa egip, ony tókpeı-shashpaı jınaǵan. Mashına-traktor sheberhanasynda 32 doń­ǵalaqty, 13 shynjyr tabandy traktorlar, 12 kombaın, 25 avtomashı­nanyń jartysyna jýyǵy jańa. Aıta keterligi, mehanızatorlar men júrgizýshiler qatary jastardan jasaqtalǵan. Jyl saıyn jastardy osy mamandyqtarǵa oqytyp, biliktilikterin arttyrýǵa den qoıylǵan. Kooperatıv esebinen tehnıkalyq ma­man­dyq ıeleri ǵana emes, mal dári­geri, agronom, taǵy basqa maman­dardy oqytý qolǵa alynsa, joǵary oqý ornyn bitirgennen keıin olar aýylǵa oralyp, jumysqa  kirisedi. Mamandar baspanamen qamtylady. Kásip­odaq uıymynyń sheshimimen ujym músheleri «Saryaǵash», «Ke­rim­aǵash», «Kóktem» taǵy basqa emdeý-saýyq­tyrý oryndaryna tegin joldamamen jiberiledi. Eńbek ozat­taryna on úshinshi eńbekaqy tóleý, syıaqy berý máselesi sheshilgen. Kooperatıv jyl saıyn óz músheleri men eńbek ardagerlerine 700 tonna astyqty, maly­na shópti tegin úlestiredi. Mektep ujymyna da qarjylaı kómek qol­daryn sozady. Jumysshylarǵa qys­qy kómir alý úshin jeńildik ja­salady. Qazaqtyń salt-dástúrin,  tilin biletin Alekseı Iаkovlevıch qanaǵat­shyl basshy. Sodan bolar ujymnyń tabysy shalqyp, jumysy jandan­ǵany. Ol ǵalymdarmen baılanys ornatyp, bıdaıdyń «Kazahstanskaıa 4», arpanyń «Agro» joǵary sortty tuqymdaryn ósirip, ony da tabys kózine aınaldyryp otyr. Arpany ózge óńirlerdegi syra zaýyttaryna saýdalasa, sortty tuqymdy kórshiles aýdandardaǵy sharýashylyqtar tap­sy­ryspen alady. Kooperatıvte 25 myń qoı, 850 bas iri qara, 800 jylqy óz tól esebinen ósirilip, ónimdiligi artqan. Qoı men sıyr qoldan uryqtandyrylady. Ujymdaǵy 300 saýyn sıyrdyń sútin Taldyqorǵandaǵy zaýyttar jaqsy baǵaǵa alady. Jylqy malyn asyl­dan­dyrý baǵytynda da jaqsy ju­mystar jalǵasýda. Máselen, Qambar atanyń «Naıman» jylqysyna qy­zyǵýshylyq basym. О́tken jyly osy túlikten 6 mln. teńge taza paıda túsipti. Al, kooperatıv byltyr ónim óndirýden 241 mln. teńgeden astam paıdaǵa qol jetkizgen. Iá, atyna irgeli isteri saı ujym­daǵy birlik pen bereke osyǵan negiz bolǵandaı. Kúmisjan BAIJAN. Almaty oblysy.