Jaqsy áıel – yrysyń...

Ibrahım paıǵambardyń uly Ysmaıyl alysta júrip úılenipti. Bul habardy estigen ákesi bir kúni ulyn izdep keledi. Kelse, úıinde uly joq, jas kelin beıtanys aqsaqaldy esik aldynan qarsy alady. Biraq ol úıine kelip turǵan óziniń qaıyn atasy ekenin bilmeıdi. Ystyq kúnde shól qysyp, ábden beınet kórgen qarııaǵa kelini «Joldan sharshap keldińiz ǵoı, úıge kirip sháı ishińiz» dep ıshara-izet bildirmeıdi. Kóńiline kirbiń uıalaǵan paıǵambar odan turmys jaǵdaılarynyń qandaı ekendigin suraıdy. Kelinshek «joqtan» ózgeni aýzyna almaıdy. Syrt kózge syr bildirmeı, únsiz tyńdaǵan qarııa attanarynda: «Kúıeýi­ńe aıt, úıdiń bosaǵasyn aýystyrsyn, sonda ǵana turmysy túzeledi», - dep kete barady. Sóz astaryn túsinbegen áıel kúıeýine kórgen-bil­gen jaıdyń birin qaldyrmaı baıandap beredi. Ys­maıyl kelip ketken óz ákesi ekenin, onyń kelinine kóńili tolmaı, renjip qaıtqanyn ishteı túsinedi. Úıdiń bosaǵasyn aýystyr degeni áıelińdi aýystyr degeni ekenin á, degennen uǵa qoıady. Arada jylǵa jýyq ýaqyt ótedi. Ibrahım paıǵambar ulyn taǵy da izdep keledi. Balasy taǵy da úıinde bolmaı shyǵady. Bul joly álgi aqsaqaldy beıtanys kelinshek kútip alady. Kóregendilik tanytyp, óz ákesindeı qurmet kórsetip, syılaıdy. Jol soǵyp, qaljyrap kelgen qarııany tórine shyǵaryp, dám-tuzyn ortaǵa salady. Turmys-tirshiligi jaıly qoıylǵan suraǵyna kóp oılanbastan: «Qudaıǵa shúkir, Allanyń buıyrtqany bolyp jatyr»,- dep jaýap beredi. Kúıeýiniń qandaı adam ekenin suraǵanda, onyń ımandy, eńbekqor, adal azamat ekenin aıtyp, rızalyǵyn bildiredi. Mynadaı jaýapqa jany jadyraǵan Ibrahım paıǵambar at­ta­naryn­da: «Kúıeýińe sálem aıt, úıdiń bosaǵasyn berik ustasyn»,- dep júrip ketedi. Dinı ádebıetterde jıi aıtylatyn bul ańyz-áńgimeniń ǵasyrlar ótse de, máni men mańyzdylyǵy joıylǵan emes. Jaqsy jar tańdaý máselesi búgingi qazaq qoǵamynda da ózekti máselege aınalǵan. Statıstıkada jyl saıyn otbasyn qurǵan qazaq jas­tary­nyń 15-16 paıyzy ajyrasyp ketetini aıtylady. Bul álemdik kórsetkish boıynsha tym kóp sanalady. Ádep, ıba, tyıym degen ulttyq tárbıege tán uǵymdardy alys-jaqyn she­tel­diń azǵyndatqysh fılmderiniń arsyz tárbıesi almas­ty­ryp, otbasylyq jaýapkershilik degen uǵym oıynshyqqa aınaldy. Otaý qurǵandardyń AQSh-ta – 43, Ulybrıtanııada – 42, Reseıde – 41 paıyzy ajyrasyp ketetinin, al eń «ajyrasqysh» qa­la­lar qataryna Nıý-Iork (51%) pen Máskeý (49%) jataty­nyn eskersek, bizdiń kimderge qarap kósh túzep otyr­ǵany­myzdy birden uǵasyz. Mamandar bul jeńil júris pen jar tańdaýdaǵy nem­quraılylyqtyń nátıjesi degendi aıtyp otyr. Búgingi ata-ana janbaǵys, baılyq qýýmen álek. Mahabbat - júıkeni jaýlap alatyn aýrý ekenin, al osy «kesel» meńdep, esi ketip turǵan sátte úılengenderdiń 40 paıyzy alǵashqy úsh-tórt aı ishinde, 30 paıyzy bir jyldan soń ajyrasyp, úsh jylǵa taıaǵanda, solardyń 30 paıyzǵa jeter-jetpesi ǵana otbasyn saqtap qalatynyn aıtady. Psıhologtardyń pikirine sensek, eń kemi eki-úsh jyl bir-birin jete tanyp baryp, aq nekesin qıǵyzǵan otaý ıeleriniń 80 paıyzy shańyraǵyn shaıqaltpaı ustap qala alady. Raýshan TÁÝIRHANQYZY, jýrnalıst.