Keshe Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev apatty jaǵdaıǵa baılanysty Úkimetke dereý arnaıy komıssııa qurýdy tapsyrdy. Premer-Mınıstrdiń orynbasary Roman Sklıar bastaǵan komıssııa aldaǵy ýaqytta apattyń sebebin anyqtaýǵa tıis. Aldyn ala derekterge súıensek, sebep – kabeldiń qysqa tuıyqtalýynan eken. Komıssııa muqııat zertteý júrgizip, kinálilerdi anyqtap, qajet bolǵan jaǵdaıda isti quqyq qorǵaý organdaryna ótkizbek.
Sonymen qatar Prezıdent Úkimet pen Nur-Sultan qalasynyń ákimdiginen aldaǵy ýaqytta mundaı jaǵdaılarǵa jol bermeý úshin shuǵyl sharalar qabyldaýdy talap etti.
Apat saldary joıyldy
Prezıdenttiń synynan keıin Ishki ister mınıstrligi oqıǵaǵa baılanysty qylmystyq is qozǵady.
– Birqatar memlekettik nysanda, turǵyn úılerde jaryq sónip qalǵan bolatyn. Tótenshe jaǵdaılar komıteti men elorda ákimdiginiń jedel sharalary barysynda aqaýlar joıyldy. Apat jaǵdaıy boıynsha Nur-Sultan qalasynyń Polısııa departamenti Qylmystyq kodekstiń 292-baby boıynsha sotqa deıingi tergeý amaldaryn bastady. Sotqa deıingi tergeý amaldaryn jedel tergeý toby qolyna aldy. Is Ishki ister mınıstriniń baqylaýynda,– dedi mınıstrliktiń Tergeý departamentiniń bastyǵy Sanjar Ádilov.
Nur-Sultan qalasynyń Otyn-energetıkalyq kesheni jáne kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasy da apat saldary tolyǵymen joıylǵanyn aıtyp aqpar berdi. Basqarma bastyǵy Ernat Bázil:
– 10 qarasha kúni saǵat 03:50-de 101 qyzmetine habarlama kelip tústi. Aldyn ala málimet boıynsha, Syǵanaq kóshesi, 12-úıdegi 5 metr elektr kabeli janyp jatqany anyqtaldy. Oqıǵaǵa baılanysty arnaıy shtab qurylyp, apatty joıý jumystary júrgizildi, – dedi.
Onyń aıtýynsha, qazir qaladaǵy barlyq nysanǵa jaryq berildi. Kabel jelisiniń zaqymdanýyna baılanysty órt shyqqan. Eń birinshi «Kerýen» saýda úıinde jaryq sóndi. Sodan keıin basqa ǵımarattar da avtomattardan ajyratyla bastady. Jarty saǵattyń ishinde qosalqy stansalardy óshirdik. 60-70 metrdeı kabel órtendi.
Aqmeshit pen Syǵanaq kósheleriniń boıynda kabel janyp ketti. О́rttiń shyǵýyna ne sebep bolǵany jaqyn arada komıssııa sheshimimen anyqtalady. Osy jaǵdaıdyń saldaryn joıýǵa 15 adamnan turatyn apattyq qalpyna keltirý brıgadasy men 8 tehnıka jumyldyrylyp, úzdiksiz jumys istedi. Qazirgi tańda barlyq nysandar iske qosyldy. Tek «Moskva» saýda úıi men Ulttyq kitaphana ǵımaratyna jaryq qosý jumystary jalǵasyp jatyr, – dep málimdedi E.Bázil.
Apat saldarynan jaryqtan ajyrap qalǵan nysandardyń qatarynda Aqorda, Parlament Senaty men Májilisi, Mınıstrlikter úıi, Úkimet úıi, Joǵarǵy Sot jáne birneshe turǵyn úı men saýda-oıyn-saýyq ortalyǵy bar. Tıisti mekemeler habarlaǵandaı, barlyǵy derlik qaıtadan jaryqqa qosyldy.
«Mańyzdy nysandar, eki kabel eki qatarda bolǵan. Ekeýi bir-birine táýeldi. Bireýi órtengen kezde ekinshisin de sharpyǵan. Qazir ekinshi elektr kózin iske qosýdy qarastyryp jatyrmyz. Injenerlik júıesi óte kúrdeli. Jobalyq-smetalyq jumystardy bastaıtyn bolamyz. Úlken órt boldy. О́rttiń aýmaǵy 60-70 metr, ıaǵnı 60-70 metrlik 40 kabel janyp ketti. О́shirý úshin ústine tóselgen plıtany alyp tastap áreket etýge týra keldi. Tıisti komıssııa jumysqa búgin ǵana kiristi. Onyń sheshimin resmı túrde jarııalaıtyn bolamyz. «О́rt neden shyqty?» degen suraqqa komıssııa jaýap beredi, – dedi E.Bázil.
E.Bázildiń aıtýynsha, túnde bastalǵan órttiń tań ata ǵana aýyzdyqtalýynyń sebebi – kommýnaldy mekeme qyzmetkerleri órtti sóndirý úshin asfaltty ashyp, 6 metrlik plıtalardy alyp tastaýǵa týra kelgen. Osynyń bári ýaqyt alyp, órtti tez arada aýyzdyqtaý qıynǵa tústi.
Kásipkerlerdiń shyǵynyn kim óteıdi?
E.Bázildiń aıtýynsha, komıssııa jaýaby shyqpaı jatyp apatqa kimniń kináli ekenin aıtý qıyn. Turǵyndar men sol jerde jumys isteıtin kásipkerler sekildi ákimdik te – zardap shegýshi.
Bir aıta keterligi, LRT salý úshin Syǵanaq kóshesindegi kabel eki jyl buryn basqa jerge kóshirilgen eken. Iаǵnı, jańa jelini salýǵa tapsyrys bergen – LRT, bas merdiger – «Qulager» JShS. Osy kompanııa atalǵan aýmaqta 17-18 kabel ornatyp, jelige birqatar ózgeris jasaǵan. Munyń barlyǵy aldyn ala málimetter. Naqty jaýap komıssııa qorytyndysynda aıtylýǵa tıis.
Basqarma basshysy aıtqandaı, ákimdiktiń ózi zardap shegýshi bolyp otyr. Al jaryqsyz qalǵan qarapaıym halyq pen sol jerde jumys isteıtin kásipkerler shyǵyndy kimnen óndirip alady degenge keler bolsaq, ákimdik janyndaǵy kommýnaldyq mekeme ókili olarǵa táýelsiz komıssııa quryp, sotqa júginýge keńes berdi. Al jaryqtyń óship qalǵan kezinde iske qosylǵan energııa taratýshy kompanııalardyń rezervtik dızel generatory úshin turǵyndar qosymsha tólem jasaýǵa mindetti emes.
Qazir qala ákiminiń tapsyrmasymen osyndaı oqıǵa taǵy qaıtalanbaýy úshin rezervtik kabelderdi parallel tósemeı, bólek stansa arqyly tartý jaǵy qarastyrylyp jatyr. Árıne munyń bári qurylys-montaj jumystaryna ózgerister engizýdi talap etedi jáne ýaqyt alady. Sonymen qatar qalanyń keı kósheleri de tarlyq qylýy yqtımal. Degenmen, quziretti organdar atalǵan tapsyrmany oryndaý jaǵyn pysyqtap jatyr.
