Keshe Elbasy Nursultan Nazarbaev Astananyń «Kórme» ortalyǵynda bolyp, EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi kesheni men onyń sımvoly bolatyn nyshanǵa jarııalanǵan konkýrsqa túsken eskız-jobalarmen tanysty.


Konkýrs ústimizdegi jyldyń 18 aqpanynda jarııalanyp, 18 shildede eskız-jobalardy qabyldaý aıaqtalǵan bolatyn. Oǵan álemniń aıtýly arhıtektorlary arasynan 20 eldiń 50 sáýletshisi óz jumystaryn usynǵan eken. Atap óter bolsaq, onda Qazaqstannan basqa AQSh, Avstrııa, Avstralııa, Germanııa, Japonııa, Ispanııa, Italııa, Kanada, Qytaı, Nıderlandy, Koreıa, Norvegııa, Reseı, Portýgalııa, Ulybrıtanııa, Túrkııa, Týnıs, Ýkraına jáne Fransııa elderiniń arhıtektorlary baq synaýda. Olardyń arasynda Astana qalasyn jobalaýdan sátti tájirıbe jınaqtaǵan Manfredı Nıkolletı («Qazaqstan» kınokonserttik zaly), Sembol kompanııasy («Han Shatyr» OSO) jáne basqalar bar. Sonymen qatar, burynǵy EKSPO kórmeleriniń keshenderin jobalaýǵa qatysqan Stefano Boerı (Mılan EKSPO-2015), Nana Ernandes-Getashvılı (Saragosa EKSPO-2008), GMP International SP sáýlet kompanııasy (San Paolo EKSPO-2020), Zaha Hadıd (Saragosa EKSPO-2008 kórmesiniń kópiri) jáne taǵy basqalary bar.
«Astana EKSPO-2017» Ulttyq kompanııasy» AQ basqarma tóraǵasy Talǵat Ermegııaevtiń aıtýyna qaraǵanda, nobaılyq jobalardyń sany 48. Qazir halyqaralyq tehnıkalyq keńes sarap júrgizip jatyr, olar qyrkúıek aıyna deıin 10 jobany tańdap alatyn bolady. Bular bizdiń «Bolashaqtyń energııasy» taqyrybynyń talabyna saı bolýǵa tıisti. Qazaqstandyq talap: nysannyń syrtqy beınesiniń sulýlyǵy ǵana emes, elektr qýatynyń saqtalýy, únemdiligi, balamalylyǵy sııaqty ınjenerlik-tehnıkalyq jumystardyń artyqshylyǵyna mán berilý bolatyn, deı kelip tóraǵa tehnıkalyq keńestiń quramyn da atap berdi. Onyń tóraǵasy belgili ekonomıst, AQSh-tyń ekonomıkalyq úrdisterdi zertteý qorynyń prezıdenti Djeremı Rıfkın eken. Odan basqa Fraýngofer ınstıtýtynyń professory Eıke Veber (Eicke R. Weber), DNV KEMA kompanııasynyń keńesshisi Marsel Volkerts (Marcel Volkerts), EFACEC kompanııasynyń ókili Nýno Delgado (Nuno Delgado), ISQ bóliminiń kommersııalyq keńesshisi Marıo Agıam (Mario Aguiam), FAIA, LEED AP fırmasynan Tomas Kervın (Thomas Kerwin), AIA, LEED kompanııasynan Doktor Denıs Patrık O’ Mellı (Denis Patrick O’Malley) múshe bolyp engizilipti. Qazaqstandyqtar arasynan Tehnıkalyq keńestiń quramyna Máskeýdegi Halyqaralyq sáýlet akademııasynyń professory, «Astana arhıtektýrnaıa sımfonııa stepı» kitabynyń avtory Amanjol Chekanaev, «Astanagorproekt» JShS dırektory, «Dýman» oıyn-saýyq ortalyǵy men «Qazaqstan» kınokonserttik zalynyń avtory Álıasqar Kenjetaev, Halyqaralyq sáýlet akademııasynyń professory Saǵyndyq Janbolatov, Astana qalasynyń bas sáýletshisi Vıtalıı Sıleskıı, «Astana EKSPO-2017» UQ» AQ sáýlet jáne dızaın departamentiniń dırektory Qanat Muqashev, «Astana EKSPO-2017» UQ» AQ Basqarma tóraǵasynyń qurylys jónindegi keńesshisi Qanaǵat Tilemisov jáne BA, MArch jobalarynyń avtory, «Astana EKSPO-2017» UQ» AQ Bas sáýletshisi Aıdar Marat engizilipti. Jeńgen jobanyń ıesi 150 myń AQSh dollaryna teń júldeni qanjyǵasyna bókteretin bolady.
Barlyq jobanyń ásem bezendirilgen nobaılary Elbasy Nursultan Nazarbaev bastaǵan el basshylaryna tanystyryldy. Olardy asyqpaı aralap shyqqan Memleket basshysy shaǵyn otyrys ótkizip, eń úzdik jobanyń tańdalýyn tıisti basshylardan talap etti.
– Álemniń kóptegen memleketteri arasynan bizdiń elimiz kórmeni ótkizý quqyǵyn jeńip aldy. Keshen Astanadaǵy jáne búkil Qazaqstandaǵy aýqymdy nysandardyń birine aınalady. Osyǵan baılanysty túrli jobalardy qarastyrý kerek. Biz konkýrsqa qatysqan qazaqstandyq jáne sheteldik barlyq arhıtektorlarǵa, úzdik jobalardy tańdap alatyn komıssııa múshelerine alǵys aıtamyz. Kórme ótkennen keıin qurylystardy, sonyń ishinde turǵyn úılerdi, qyzmet keńselerin, saýda ǵımarattaryn, ǵylymı zerthanalardy paıdalanýdy qamtamasyz etý qajet, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti tańdaý qorytyndysynyń mańyzdylyǵyna toqtaldy. – Bizdiń kórmeniń taqyryby árbir qurylysta energııanyń balamaly kózderin paıdalaný, jylýmen jáne sýmen derbes qamtamasyz etý múmkindigin qarastyratyn «jasyl ekonomıkamen» tyǵyz baılanysty, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Sonymen qatar, Meml eket basshysy «Jasyl oram» jobasynyń tujyrymdamasymen jáne jobalyq úlgisimen tanysty. Alańy 100 gektardaı bolatyn «Jasyl oram» aýmaǵynda ákimshilik-iskerlik ortalyq, turǵyn úıler aýdany, saıabaqtar men mádenıet nysandaryn ornalastyrý josparlanýda. Osy oraıda búkil qurylysta energııa tıimdiligi salasyndaǵy jańa ázirlemeler qoldanylatyn bolady.
Otyrys qorytyndysynda Elbasy bir aı ishinde konkýrs nátıjesin shyǵarý jáne EKSPO-2017 kórme kesheni úshin negiz bola alatyn eskız-ıdeıany anyqtaý jóninde birqatar naqty tapsyrmalar berdi.
Al búginnen bastap 16 tamyzǵa deıin «Kórme» ortalyǵy astanalyqtar men shahar qonaqtaryna esigin aıqara ashyp, EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórme kesheni men onyń sımvoly bolýǵa laıyqty nysannyń usynylǵan jobalaryn tamashalaýǵa shaqyrady.
Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan».
-----------------------------------------
Sýretterdi túsirgender
S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.