Akademık Jabaıhan Ábdildınniń maqalasy «Voprosy fılosofıı» jýrnalynda jaryq kórdi
Álem-jálem álemde qıly-qıly kezeńniń qıynshylyqtaryna boı aldyrmaı, oqyrmanynyń kózaıymyna aınalyp kele jatqan biregeı basylymdar joq emes. Bar. Biraq kóp te emes.
Akademık Jabaıhan Ábdildınniń maqalasy «Voprosy fılosofıı» jýrnalynda jaryq kórdi
Álem-jálem álemde qıly-qıly kezeńniń qıynshylyqtaryna boı aldyrmaı, oqyrmanynyń kózaıymyna aınalyp kele jatqan biregeı basylymdar joq emes. Bar. Biraq kóp te emes. 1947 jyldan beri Máskeýden aı saıyn úzilissiz shyǵyp kele jatqan «Voprosy fılosofıı» jýrnaly sol sanaýlylardyń sanatynda. E.Agasıı (Italııa), An Sınıan (Qytaı), Iý.Habermas (Germanııa), R.Harre (Anglııa), V.Lektorskıı (Reseı) syndy ataqty fılosof-ǵalymdar shoǵyrlanǵan halyqaralyq redaksııalyq keńesiniń quramynan-aq osy ǵylymı- teorııalyq jýrnaldyń bedeliniń asa joǵary ekenin ańǵarýǵa bolady. Búgin biz bul jýrnalǵa tekten-tek nazar aýdaryp otyrǵan joqpyz. Basylymnyń ústimizdegi jylǵy 5-sany bizdiń otandasymyz Qazaqstan Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi, álemdik deńgeıdegi fılosof Jabaıhan Múbárákuly Ábdildınniń «Zamanaýı ǵylymı-teorııalyq tanymnyń logıkasy» dep atalatyn kólemdi maqalasymen ashylǵanyn oqyrmanǵa jetkizsek deımiz.
Ǵumyr boıǵy izdenisteriniń qorytyndysy deýge de bolatyn bul eńbeginde avtor óziniń kóp jyldyq zertteýlerine súıene otyryp, osy zamanǵy ǵylymı tanymnyń dıalektıkasy men logıkasyna qatysty oı-tujyrymdaryn ortaǵa salady, zamanaýı ǵylymnyń damýyndaǵy úlken serpilisterdiń ǵylymı-teorııalyq tanym logıkasynyń ózgerýine tikeleı baılanysty ekenin dáleldeıdi. «Jabaıhan Múbárákuly – Qazaqstan fılosofııasyn damytýda aıryqsha ról atqarǵan tulǵa. Onyń eńbekteri reseılikterge de jaqsy tanys. Ol – dıalektıka salasyndaǵy asa iri mamandardyń biri, fılosofııa teorııasynyń mańyzdy problemalaryn zertteýge arnalǵan ǵajaıyp eńbekterdiń avtory. Onyń jetekshiligimen dıalektıkalyq logıka jáne dıalektıka tarıhy týraly kóptomdyq irgeli eńbekter jaryq kórdi. Dıalektıkalyq logıkanyń qazaqstandyq mektebiniń qalyptasýy men órleýi onyń esimimen tyǵyz baılanysty» dep jazylǵan redaksııa atynan berilgen maqalanyń ańdatpasynda.
Jýrnaldyń osy sanynda, sondaı-aq, J.M.Ábdildınniń ústimizdegi jyly jaryq kórgen shyǵarmalar jınaǵynyń on tomdyǵy týraly maqala da jarııalanǵan. Maqala avtory G. Lobastov J.Ábdildınniń esimi Qazaqstannan tysqary jerlerde de jaqsy málim ekenin, onyń tańdamaly eńbekteriniń tanymnyń dıalektıkalyq ádisterin negizdeýge baǵyttalǵanyn, Búkilálemdik fılosofııalyq kongresterge turaqty qatysyp kele jatqan ǵalymnyń álemdik fılosofııanyń jáne áleýmettik-saıası shyndyqtyń jaǵdaıy men problemalaryn taldaýǵa arnalǵan baıandamalary men maqalalarynyń asa qundylyǵyn atap kórsetedi.
Bizdiń elimizdiń básekege qabiletti damyǵan memleketterdiń qataryna qosylýdy murat tutyp, sol jolda aıanbaı ter tógip jatqany ámbe jurtqa aıan. Bul – bos sóz, jalań uran emes, naqty múmkindikterge negizdelgen tereń mazmundy uly maqsat. Onyń oryndalatynyna senesiń. О́ıtkeni, ulttyń básekege qabiletti ekenin aıshyqtap, qazaqtyń atyn shyǵaryp júrgen ul-qyzdary az emes. «Voprosy fılosofıı» jýrnalyndaǵy álem oıshyldarynyń arasynan óz ornyn oıyp alǵan ataqty ǵalym J.M.Ábdildın týraly maqalalardy da oqı otyryp, Qazaq eliniń, qazaq ǵylymynyń qaryshtap damyp kele jatqanyna taǵy bir kóz jetkizesiń.
Jarasbaı SÚLEIMENOV,
«Egemen Qazaqstan».
