Keńeske Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrikmenstan jáne О́zbekstan memleketiniń aýyl sharýashylyǵy mınıstrleri, sondaı-aq BUU, Dúnıejúzilik bank, Eýropalyq qaıta qurý jáne damý banki, Eýrazııalyq, Azııa jáne Islam damý banki, aýyl sharýashylyǵyn damytýdyń halyqaralyq qorynyń ókilderi qatysty.
Kezdesýdiń maqsaty – Ortalyq Azııadaǵy FAO uıymyna múshe memleketterde sıfrlyq aýyl sharýashylyǵyn damytý strategııalaryn ázirleý men iske asyrýǵa qoıylatyn talaptardy biryńǵaı júıege keltirý. Sonymen qatar, qatysýshylar ozyq tájirıbelermen almasyp, qysqa merzimdi ınnovasııalyq sıfrlyq tehnologııalardy iske asyrý salasyndaǵy aımaqishilik yntymaqtastyqtyń áleýetin anyqtady.
О́z sózinde QR AShM basshysy Saparhan Omarov Qazaqstannyń sıfrlandyrý, onyń ishinde aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy memlekettik saıasaty týraly, AShM-iniń AО́K-ke jańa tehnologııalardy engizý boıynsha ustanymy, sondaı-aq aýyldyq jerlerde sátti iske asyrylǵan IT-jobalar týraly aıtyp berdi.
«Sıfrlyq ınnovasııalarda dáldik, avtomattandyrý jáne basqarý sııaqty jańa múmkindikterdiń arqasynda ekonomıkalyq ósimniń úlken áleýeti bar. Sondyqtan Qazaqstandaǵy sıfrlandyrý ulttyq ekonomıkany ártaraptandyrýdyń, ony shıkizattyq baǵdardan servıstik-ındýstrıaldy modeline qaıta baǵdarlaýdyń negizgi joly retinde qarastyrylady. QR AShM fermerge arnalǵan sıfrlandyrýdy engizý jáne onyń qyzmetin jeńildetý baǵytynda belsendilik tanytýda», - dedi S.Omarov.
Búginde QR AShM memlekettik basqarý, retteý jáne memlekettik qyzmet úderisterin barynsha avtomattandyrýda. Sondaı-aq, mınıstrlik «naqty aýyl sharýashylyǵyn» jáne elimizdiń barlyq óńirlerinde «sıfrlyq fermalar» jobasyn engizýde.
«Qazaqstandyq fermer qazirgi zamanǵy tehnologııa negizinde oılaýǵa jáne onymen birge jumys isteýge umtylady. AShM jańa jabdyqtardy engizýdi, smart-júıelerdi satyp alýdy, basqarýshylyqta IT-sheshimderdi paıdalanýdy usynady jáne oǵan yntalandyrady. Mal sharýashylyǵynda smart-júıelerdi paıdalaný sút pen tóldeýdiń kórsetkishin 20%-ǵa arttyrýǵa múmkindik berdi, ósimdik sharýashylyǵynda pılottyq nysandardaǵy engizilgen jańa tehnologııalardyń arqasynda 30%-ǵa deıin ónim alyndy. Sáıkesinshe, fermerlerdiń shyǵyndary 20%-ǵa qysqardy», - dep tolyqtyrdy mınıstr.
Saparhan Omarov: aýyl sharýashylyǵy sýbsıdııalarynyń barlyq 16 baǵyty boıynsha prosesterdi avtomattandyrý, astyqty onlaın-satýdyń platformasy, egis egý merzimderin usyný fýnksııasy bar Qazgıdromet ortalyǵynyń qosymshasy, topyraqtaǵy ónimdi ylǵal qorlary týraly aqparattandyrý, jerdi qashyqtyqtan zondtaý júıesin iske qosý jáne t. b. iske asyrylǵan iri jobalardy atap ótti.
Búginde QR AShM azyq-túlik jáne azyq-túlik qaýipsizdigin, ónimniń eksporty/ımportynyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etetin aýyl sharýashylyǵy ónimderin qadaǵalaý júıesi, sondaı-aq naryqty kontrafaktilik taýarlardan qorǵaıtyn AО́K ónimderin tańbalaý júıesin engizýge daıyn tur. Taıaýda agroónimniń elektrondyq saýda alańyn iske qosý josparlanýda. Bul júıe josyqsyz deldaldardyń sanyn qysqartýǵa, tikeleı satý kólemin 20%-ǵa deıin arttyrýǵa septigin tıgizedi.
Sondaı-aq, QR AShM fermerlerdiń sıfrlyq jabdyqtardy, zamanaýı aýyl sharýashylyǵy tehnologııasyn satyp alýyna sýbsıdııa engizdi, adamı kapıtaldy damytý, fermerlerdiń sıfrlyq saýattylyǵyn arttyrý jáne AО́K salasyndaǵy «sıfrlyq» pánder boıynsha mamandardy oqytý uıymdastyryldy.
«AО́K-de memlekettik basqarýdy sıfrlandyrýdyń aǵymdaǵy deńgeıi – bizge aýyl sharýashylyǵyna sıfrlyq tehnologııalardy engizýdi oń baǵalaýǵa múmkindik beredi. Bul rette, Qazaqstan atalmysh proseske halyqaralyq deńgeıde úlken tabystarǵa jetken úzdik kompanııalardy tartýǵa ashyq. Bul ózara tıimdi tájirıbe almasýǵa yqpalyn tıgizedi. Sondyqtan aýyl sharýashylyǵyn sıfrlandyrý salasyndaǵy ishki óńirlik yntymaqtastyqtyń strategııalyq baǵyttaryn aıqyndaýdyń mańyzy zor», - dedi Saparhan Omarov.
