Parlament • 15 Qańtar, 2021

Mańyzdy qadam boldy

41 ret kórsetildi

Prezıdentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev búgingi qos palatanyń birlesken otyrysynda óte mańyzdy baıandama jasady dep esepteımiz. Eń negizgisi – bizdiń tıimdi memleket jáne ádiletti qoǵam qurý saıasatynyń jalǵasatyndyǵyn basyp aıtty. Bul óte mańyzdy másele. 

Sondyqtan da jalpy basqarý júıesin reformalaý, sot júıesin reformalaýǵa qatysty máselelerdiń jalǵasatyndyǵyn, sonymen birge ásirese jergilikti ózin-ózi basqarýdy odan ári damytý máseleleri – óte mańyzdy dep óz basym esepteıdi. Shynynda da jergilikti jerlerdegi basqarý júıesi, sonyń ishinde  qoǵamdyq basqarý júıeleri, qoǵamdyq keńester, sonyń ishinde ákimshilik júıesiniń ózin de qaıta qaraıtyn ýaqyt keldi. Halyqqa tıimdi organdar, tıimdi qoǵamdyq keńester jumys jasaýy kerek, ol birinshi másele.

Ekinshi másele, mynaý aýmaqtardy damytýǵa qatysty óte bir mańyzdy nárseler aıtyldy. Meniń oıymsha, aýmaqtardyń barlyǵynyń teńgerimdi damýy jáne soǵan laıyqty qarjynyń bólýi, aýmaqtardyń jol qurylysy, ınfraqurylymy birdeı damý qajet ekendigi óte oryndy aıtyldy dep esepteımin. Sebebi qazirgi ýaqytta bizdiń óńirlerde mysal úshin jol máselesiniń ózi ártúrli damyǵan, bir jerde jol jaqsy, bir jerde jol tipti de óte nashar, bir jerde aýyzsýmen qamtamasyz etilgen, ekinshi jerde aýyzsý tipti joq, gazdandyrý máseleleri boıynsha da solaı. Ásirese aýmaqtyq, óńirlik jerlerde, ásirese aýyl-aımaqtarda osy halyqqa qajetti negizgi áleýmettik ınfraqurylymnyń damýyn bir deńgeıde, bir dárejede damytý máselesi óte bir úlken problemaǵa aınalyp otyrǵandyǵy ras. Prezıdenttiń búgingi sózinde aıtylǵan máselelerdi biz tolyq qoldaımyz. Onyń baıandamasyndaǵy taǵy bir mańyzdy másele 3500-den astam aýyldyq eldi mekender qaıta jańǵyrtylatyn boldy degen áńgime aıtyldy. Bul óte oryndy nárse, bul qazirgi bar aýyldy mekenderdiń kóp bóligi. Eger aýyldyq eldi mekender qaıtadan jańǵyrtylatyn bolsa, biz aýyldardy saqtap qalamyz. Soǵan laıyqty áleýmettik ınfraqurylym bolady. О́ndiristik ınfraqurylymdy damytý da mańyzdy, sebebi óndiris bolmaı, halyq turmaıdy aýylda. Qansha mektepterdi, qansha aýyrýhanalardy rettep, jóndep qoıǵan kúnniń ózinde de myna jumys óndirisi ınfraqurylymdaryn da damytý óte mańyzdy másele. Sondyqtan óndiris damýy úshin, aýyl damýy úshin, sol aýyldyń ishindegi, odan keıin aýyldardy baılanystyratyn, aýyldy aýdan ortalyǵymen baılanystyratyn joldardy qaıta retteý, qaıta jóndeý, jańadan máseleleri óti bir qajetti nárse bolyp otyrǵan ýaqyt. Prezıdent osy baǵytta jumystyń júrgiziletinin jańadan qurylatyn Úkimetke tapsyratyndyǵyn aıtty.

Saıası reformalarǵa keletin bolsaq, saıası reformalardyń birinshi kezeńi júrgizildi. Ekinshi kezeńi ári qaraı jalǵasatyndyǵy týraly aıtyldy. Onyń eń úlkeni - myna aýyl ákimderiniń saılaný máselesi. Aýyl ákimderiniń saılanýy bizdiń bılik júıesindegi demokratııalyq úrdistiń qaıta jańǵyrýynyń bir kórinisi bolady dep esepteımin. Aýyl ákimderin saılaý, artynan aýdan ákimderin saılaýǵa kóshý máselesi óte oryndy aıtylǵan nárse dep esepteımin.

Taǵy bir aıtylatyn másele, saılaýdan keıingi qorytyndyǵa baılanysty. Shynynda da biraz partııalar ótti, birazy óte almaı qaldy, kóptegen jumystar atqaryldy, kóptegen usynystar aıtyldy, jaqsy saılaý aldy baǵdarlamalar qabyldandy, myqty azamattar kandıdat bolyp tirkeldi. О́kinishke oraı, Parlamentke ótpeı qalǵan partııalardyń ishindegi sol baǵdarlamaǵa engizilgen  mańyzdy saıası, ekonomıkalyq, áleýmettik reformalarǵa qatysty usynystardyń bárin eskerý kerektigin, kelesi saılaýda Parlamentke ótý paıyzynyń deńgeıin 7%-dan 5%-ǵa deıin tómendetý máselesin mańyzdy dep esepteımin.  Shynynda da partııalarǵa Parlamentke ótýge múmkindikti ulǵaıtady. Iаǵnı partııalar arasynda úlken básekelestik paıda bolady, bıylǵy saılaý da sony kórsetti. Sondyqtan Prezıdentimizdiń baıandamasyndaǵy aıtylǵan máseleler bizdiń elimizdi damytýǵa jolyndaǵy, memleketimizdi demokratııalandyrý jolyndaǵy, halqymyzdyń turmys-tirshiligin arttyrý jolyndaǵy óte mańyzdy jasalǵan qadam boldy dep esepteımin. 

 

Álı BEKTAEV,

Parlament Senatynyń depýtaty

Sońǵy jańalyqtar

Teńge qymbattaıdy

Qarjy • Búgin, 17:30

Qazaqstanda 480 adam koronavırýstan aıyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:55

«Barys» utylyp qaldy

Sport • 06 Naýryz, 2021

Almatynyń ortasyndaǵy kóshe opyrylyp qaldy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Taraz qalasynda 135 otbasy baspanaly boldy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Jansaı Smaǵulov júldege talasady

Sport • 06 Naýryz, 2021

Eldos Smetov kúmis aldy

Sport • 06 Naýryz, 2021

Oraldyq magıstranttar qazaq ádebıetin oqıdy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

«Qaırat» – qola júldeger

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Teńiz kenishinde 5 avtobýs otqa orandy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Uqsas jańalyqtar