«Qazaqstanda jasalǵan» brendiniń úlesi artady
Soltústiktegi kórshi naryǵyna qazaqstandyq taýar óndirýshilerdi shyǵarý boıynsha jumysty Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi, Qazaqstannyń Reseı Federasııasyndaǵy saýda ókildigi jáne QazTrade saýda saıasatyn damytý ortalyǵy júzege asyryp keledi. Salalyq mınıstrliktiń aqparatyna sáıkes, osy baǵytta «Pıaterochka», «Perekrestok» jáne «Karýsel» syndy brendterdiń jelilik dúkenderiniń portfeline ıe Reseıdegi iri azyq-túlik bólshek saýda kompanııasy – X5 Retail Group-pen belsendi jumys júrgizilýde. Sondaı-aq bul kompanııanyń qaramaǵyna «Vprok.ru Perekrıostok», 5Post jáne «Okolo» sekildi sıfrly platformalar men logıstıkalyq qyzmeti jolǵa qoıylǵan 45 úılestirýshi ortalyq kiredi. X5 Group-tyń saýda jelileri men úılestirý ortalyqtary Reseıdegi 7 federaldy okrýgtiń aýmaǵynda ornalasqan.
Saýda jáne ıntegrasııa vıse-mınıstri Qaırat Tórebaevtyń aıtýynsha, elimizde otandyq óndirýshilerdi syrtqy naryqtarǵa ilgeriletýge baılanysty aýqymdy jumys qolǵa alyndy. Atap aıtqanda, kásiporyndardy sheteldik iri saýda jelilerine, onyń ishinde reseılik naryqqa shyǵarýǵa da úlken mán berilýde.
H5 Retail Group federaldy jelisiniń ókilderi Qazaqstannan ónimderdi jetkizýge qatysty uzaqmerzimdi jumysqa múddeli ekenin, sondaı-aq osy baǵytta saraptamalyq aqparat pen taýardy tasymaldaýǵa baılanysty tájirıbemen almasýǵa daıyn ekenin jetkizdi. Buǵan qosa qazaqstandyq óndirýshilerge jetkizilim kestesin jeńildetý maqsatynda elimizde sapany baqylaýǵa arnalǵan qabyldaý júıesin retteý usynyldy.
Jaýapty vedomstvonyń málimetine súıensek, qazir Reseıdiń jetekshi rıteılimen Green Land Alatau, Ecoinvest, Agro Impex, Eurasian EcoProduct, Ecoculture Fileds, «NAK», «Alma Treıd», «Frýt Treıd», Greenhouse Kazakhstan, Greenhouse Qaztomat jáne MCC Trade syndy jemis pen kókónis óndiretin kompanııalar, sol sekildi shyryn jasaıtyn Dala Fruit, toqyma óndirisin jolǵa qoıǵan AZALA jáne et ónimderin shyǵaratyn Kazmyaso kompanııasy baılanys ornatyp, ónimdi jetkizý boıynsha kelissózder júrgizýde. Tutastaı alǵanda, keler jyly teriskeıdegi kórshiles el naryǵyna taýar tasymaly 500 mln rýblden asady dep boljanyp otyr.
Sonymen qatar birqatar kezdesý uıymdastyrylyp, onda saýda jelileri men qazaqstandyq eksporttaýshylardyń kókeıkesti máseleleri qaraldy. Aıtalyq, X5 Retail Group elimizdiń Saýda mınıstrligi jáne Qazaqstannyń Reseıdegi Saýda ókildigimen birlesip, jemis pen kókónis, toqyma ónimderi, balalar taǵamy, bakaleıa taýarlary (birinshi qajettiliktegi qurǵaq azyq-túlik taýarlary, jartylaı fabrıkattar men konserviler, sondaı-aq keıbir negizgi sharýashylyq taýarlary) jáne sýsyndardyń eksportyna baılanysty jumysty pysyqtaýǵa nıetti ekenderin bildirdi.
Naryqty zertteýge qulyqsyz
Budan bólek, otandyq taýarlardy Reseıdiń basqa da iri saýda jelilerinde, naqty aıtqanda «Magnıt», «Lenta», «Dıksı», «Ashan», «Monetka», «Marııa RA», «Bahetle», «Svetofor», sondaı-aq marketpleıster arqyly ilgeriletýge qatysty jumystar jalǵasyp jatyr. Osy oraıda taýar óndirýshilerge arnalǵan konferensııalar, vebınarlar men oqytý semınarlarynyń mańyzy zor ekenin aıta ketken oryndy. Nege deseńiz, Reseı naryǵynyń óz erejeleri bar. Sondyqtan da Qazaqstannyń eksporttaýshylary odan tys qalmaý úshin belgilengen tártipti ustanýy tıis. Quzyrly organ ókilderiniń aıtýynsha, keıbir eksporttaýshylar bul erejelerdi (saýda jelilerine kirý sharttary, básekege qabiletti baǵa jáne taǵy da basqa máselelerdi) bıznesti júrgizýdegi kedergi retinde qabyldaıdy. Máselen, Qazaqstandyq eksporttaýshylar óz taýarlary úshin 100% kólemde aldyn ala tólem alǵysy keledi. Jetkizý qyzmetin usynbaı ónimdi qoımadan alyp ketýge talap qoıady. Odan qaldy, básekelesteri qandaı taýar satyp jatqanyn zerttemeı, ónimniń naryqtyq qunyna taldaý júrgizbeıdi dedi jaýapty vedomstvodaǵylar. О́nimniń qaptamasy satyp alýshylardyń talaptaryna saı kelmeıtin nemese múldem qaptamasyz jóneltiletin jaǵdaılar da tirkelipti. Sol sekildi reseılik tutynýshylar arasynda tanymaldylyqty arttyratyn jarnamalyq aksııalarǵa qatysýǵa qulyqsyzdyq tanytyp jatady.
Jyldyq suranysty óteı almaıdy
Biraq eń basty problema – Reseı naryǵyna kirýge múmkindik alǵan qazaqstandyq óndirýshiler federaldy saýda jelileriniń jyldyq suranysyn óteýge qaýqarsyz.
«Qazaqstannyń taýar óndirýshileri tabysty jumys isteý úshin marketıngti qolǵa alyp, reseılik saýda jelileri qandaı sanatta jumys isteıtinin anyqtaý qajet. Bul dıskaýnter, ortasha deńgeı nemese premıým deńgeı bolýy múmkin. О́ıtkeni reseılik saýda jelileri óz tutynýshylarynyń qajettilikterine qaraı súıenedi. Sondaı-aq ónimdi jumystyń kepili básekege qabiletti baǵa qoıa bilýde jatyr nemese óz brendińniń tanymaldylyǵyn arttyryp, reseılik tutynýshynyń suranysyna saı ónim shyǵarýdy jolǵa qoıý kerek», dedi Qazaqstannyń Reseı federasııasyndaǵy saýda ókildiginiń mamandary.
Otandyq eksporttaýshylardyń keıbiri reseılik kontragentterdiń qyzmetin teksermeıdi. Al munyń saldary qarajattyń joǵalýyna ákelip soǵady. Osyǵan baılanysty salalyq mınıstrlik elimizdiń Reseıdegi saýda ókildigimen birlesip, qazaqstandyq kompanııalar úshin oqytý semınarlaryn ótkizip keledi.
«Álbette, federaldy rıteılmen jumys isteýdegi qatań talap qyzmet kórsetý deńgeıin, sondaı-aq taýardyń jetkizilý ýaqyty men sapasyn tártipke keltirip, bıznes-prosesterdi qaıta qurý qajettiligine ákeledi. Birden búkil jelige kirýdiń qajeti joq. Taýar naryǵynyń geografııasyn birtindep, aldymen shekaralas óńirlerden bastap keıin ortalyq fılıaldarǵa aýysqan tıimdi», dedi Saýda ókildiginiń mamandary.
Saýda mınıstrliginiń aqparatyna sáıkes Reseıde jumys isteıtin iri rıteılermen (H5 Retail Group, «Magnıt», «Lenta», «Dıksı», «Marııa RA» jáne taǵy basqalarymen) qazaqstandyq taýarlardy bólshek saýda jelilerine jetkizýge qatysty turaqty negizde kelissózder júrgizilip keledi. Sonyń nátıjesinde, búginde kórshiles eldiń saýda sórelerinde «Araltuz», «Raımbek Bottlers», «Dáýlet beket», «Baıan Sulý», «Aqorda kapıtal», «DEP», «Sultan», AgroFood Kazakhstan, Trade Apple jáne Ecoculture Fields sekildi óndirýshilerdiń ónimin kórýge bolady.
Sóz oraıy kelgende aıta keteıik, Qazaqstannyń Reseıdegi saýda ókildigi syrtqy ekonomıkalyq qyzmettiń qatysýshylaryna qarjylaı emes qoldaýdy kórsetetin memlekettik organ sanalady. Onyń ulttyq kompanııalar men qoǵamdyq uıymdardan aıyrmashylyǵy, qoıylǵan mindetterdi Reseıdiń memlekettik organdarynyń, sondaı-aq eń iri qoǵamdyq jáne bıznes qaýymdastyqtarynyń deńgeıinde aqysyz negizde sheshýge qaýqarly.
