«Áıtse de, aqpan men naýryzda saýda byltyrǵy deńgeıden asyp tústi. Qańtarda, sáýirde jáne mamyrda kórsetkishter byltyrǵy deńgeıden tómen bolyp shyqty. Maýsymda jańa avtomobılderdiń saýdasy byltyrǵy deńgeıge jetti. Elektrondy quramdastardyń tapshylyǵy, jahandyq ınflıasııa, Shyǵys Eýropadaǵy geosaıası turaqsyzdyq pen logıstıkalyq tizbektiń buzylýy álemdik avtomobıl naryǵyn áli de qyspaqqa alyp jatyr. Qazaqstan naryǵyndaǵy jaǵdaıǵa Reseı Federasııasynan avtomobılder men mashına jıyntyqtaryn jetkizýdiń kúrt qysqarýy úlken áser etti», delingen ortalyqtyń sholýynda.
Osyndaı jaǵdaılardan 6 aıdyń qorytyndysy boıynsha jańa tehnıkanyń jıyntyq saýdasy 7,7 paıyzǵa tómendegeni baıqaldy. Degenmen buǵan deıin aıtylǵandaı, jekelegen aılarda saýda byltyrǵy deńgeıden asyp túsken. Sonymen birge Qazaqstanda jersindirilgen avtomobılderdiń naryqtaǵy úlesi 80 paıyzǵa deıin ósip otyr.
Jalpy alǵanda, álemdik naryqta 6 aıdyń qorytyndysy boıynsha saýdanyń 8,5 paıyzǵa tómendegeni baıqaldy. Barlyǵyn qosqanda jyl basynan beri álemde 38 mln 468 myń avtomobıl satylǵan.
Qazaqstandyq satyp alýshylardyń suranysyndaǵy bes brendtiń qatarynda Hyundai, Chevrolet, Kia, Lada, Toyota avtomobılderi bar. Naryqtaǵy úzdik bestiktiń quramy ótken jylmen salystyrǵanda ózgergen joq. Desek te Toyota-nyń saýdasy 35,6 paıyzǵa tómendedi. Ol Sankt-Peterbýrgten Camry men RAV4 modelderin jetkizýdiń toqtaýymen baılanysty bolyp otyr.
2022 jyldyń alǵashqy 6 aıyndaǵy úzdik bestiktegi markalardyń úlesi elimizdegi jańa avtomobılderge jalpy suranystyń 78,5 paıyzyn qurady. Byltyr bul kórsetkish 73,8 paıyzdy quraǵan bolatyn.
Alǵashqy jartyjyldyqtyń qorytyndysy boıynsha otandyq kásiporyndar 51 565 birlik tehnıka shyǵardy. О́ndiristiń ósimi byltyrǵy dál osyndaı kezeńmen salystyrǵanda 30 paıyzdy qurady. Mashına jasaý salasynda avtomobıl óndirisiniń úlesi 37,5 paıyzǵa teń boldy. О́ndirisi 9,4 paıyzǵa qysqarǵan júk avtomobılderinen ózge tehnıkalardyń barlyq túri boıynsha shyǵarý kóleminde ósim bar. Kedendik-tarıftik kedergilerdiń jeńildetilgenine qaramastan kóliktiń bul sanatynda ımport ta tómendedi. Qazaqstannyń avtomobıl naryǵynyń jaǵdaıyna aıtarlyqtaı áser etetin elimizdiń kórshilerindegi óndiristiń dınamıkasyndaǵy ózgeristerdi atap ótken jón. Reseıde 2022 jyldyń alty aıynda 281 myń jeńil avtomobıl shyǵarylǵan, bul byltyrǵy sáıkes kezeńdegi kórsetkishten 61,8 paıyzǵa tómen.
Buǵan qosa, jalpy alǵanda, 2022 jáne 2023 jyldarǵa álemdik avtomobıl óndirisiniń bazalyq boljamy 2,6 mln-ǵa, sáıkesinshe 81,6 mln-ǵa jáne 88,5 mln-ǵa deıin tómendetilgen.
1 shildedegi jaǵdaı boıynsha Qazaqstanda 3 907 214 jeńil avtomobıl tirkelgen. Osy kórsetkish boıynsha eseptik kezeńde 1,65 paıyzǵa ósim baıqaldy. 2021 jyldyń 1 shildesinde tirkelgen avtomobılder parkinde 3 843 826 birlik avtomobıl boldy.
Halyqtyń jeńil avtomobıldermen qamtamasyz etilý parametrleri boıynsha respýblıkanyń ár 1 myń turǵynynyń jekemenshiginde eseptik kezeńde 180 birlik avtomobıl bary anyqtaldy. О́ńirler boıynsha avtomobıldendirýdiń eń joǵary deńgeıi Almaty oblysynda tirkeldi – 1 myń turǵynǵa 231 avtomobıl, eń tómeni Túrkistan oblysynda – 1 myń turǵynǵa 76 avtomobıl.
2022 jyly avtomobıl naryǵy áli de jahandyq tapshylyq qyspaǵynda otyr. Ol bizdiń elimizde Reseı Federasııasynan avtomobılder men mashına jıyntyqtaryn jetkizýdiń qysqarýyna alyp keldi. Ortalyqtyń qazaqstandyq naryqtaǵy iri oıynshylar arasynda júrgizgen sarapshylyq saýaldamasy ekinshi jartyjyldyqtyń nátıjeleleri naryqtyń qatysýshylarynyń beıindiligimen jáne valıýta naryǵyndaǵy jaǵdaıǵa qaraı aıqyndalatynyn kórsetken.
«Kópshiligi sońyn kútip otyr. Bizdiń klıentterimiz de kútýde, múmkin rýbl arzandar, onda baǵa da qalpyna keletin bolady. Biz tek jaǵdaıǵa ıkemdele alamyz. Klıentter de ıkemdeledi, bireýler júrilgen kólikterdi tańdaıdy, shuǵyl kólik satyp alǵysy keletinder bizden alady. Saýda toqtap qaldy dep aıtýǵa kelmeıdi. Saýda júrip jatyr, biraq ol óte baıaý júrýde», dep habarlady «Vıraj» kompanııalar toby.
Allur kompanııalar tobynyń habarlaýynsha, álemdegi saıası-ekonomıkalyq ahýalǵa qaramastan, naryq saýdanyń qalpyna kelgenin kórsetip otyr. Brendter áli de logıstıkalyq úderisterdi retteý ústinde, ekinshi jartyjyldyqta jańa avtomobılder óndirilip, jetkiziledi dep kútýdemiz, deıdi olar.
«Birinshi jartyjyldyqqa qaraǵanda ekinshi jartyjyldyq áldeqaıda tabysty bolady. Oǵan dıstrıbıýtorlardyń qabyldap jatqan qarsy sharalary kómektesedi. О́te optımıstik josparymyz bar», deıdi «Terra Motors» kompanııalar tobynyń ókilderi.
«Barlyq qıyndyqqa qaramastan, 2022 jyly Hyundai Trans Kazakhstan zaýyty tolyq qýatyna kóship, avtomobıl óndirisin odan ári arttyryp, modelder qataryn keńeıtip jatyr. «Astana Motors» quramyndaǵy keıbir dıstrıbıýtorlarymyz jańa logıstıkalyq baǵdarlardy qarastyrýda, óıtkeni jekelegen avtomobıl brendteri Reseı Federasııasy arqyly tranzıtpen avtomobıl tasymaldaýdy doǵardy. Osyǵan baılanysty Qazaqstanǵa avtomobıl jetkizýde qıyndyqtar týyndap otyr», deıdi «Astana Motors» ókilderi.
Avtonaryqty taldaý jáne monıtorıngileý ortalyǵynyń aldyn ala baǵalaýy boıynsha saýdadaǵy qazirgi dınamıka saqtalyp, logıstıka jumysy retteletin bolsa, naryq byltyrǵy deńgeıge taǵy 10 paıyz ósim kórsetetin bolady. Al boljamnyń oryndalý yqtımaldyǵy eldegi makroekonomıkalyq jaǵdaıǵa jáne quramdastar men tehnıkany turaqty jetkizilýine baılanysty bolmaq.
