“Elektrondy úkimetti” iske qosatyn mezgil jetti

Keshe Baılanys jáne aqparat mınıstrliginde Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń tóraǵalyǵy­men Úkimettiń kóshpeli otyrysy bo­lyp ótti. Onda elimizdiń aqpa­rat­tyq-kommýnıkasııalyq tehno­lo­gııalardy damytýdyń 2010-2014 jyldarǵa arnalǵan salalyq baǵdarlamasy qabyldandy. Aldymen Baılanys jáne aqparat mınıstri Asqar Juma­ǵa­lıev “Elektrondy úkimet” joba­synyń búgingi sıpattamasyn tolyq túrde baıandap shyqty. Mınıstrdiń aıtýynsha, memleket “Elektrondy úkimet” jobasyn 2005 jyldan beri damytyp keledi. Osy ýaqyt ara­lyǵynda jobaǵa quıylǵan qar­jy­nyń bas-aıaǵy 44 mlrd.teńgeni qu­raıdy. Sondaı-aq osy kezeń ishinde júıeni quraıtyn barlyq jeke tulǵalardyń, zańdy tulǵalar men jyljymaıtyn mú­lik­tiń adres­tik tirkeýi týraly má­li­metter jı­na­ǵy tolyqtaı quryl­dy. Ol júıe­niń ınfraqurylymy qurylǵandy­ǵyn bildiredi. “Elek­trondy úki­mettiń” jańartylǵan portaldary men “e-lısenzııalaý”, tólem shlıýzi, serverlik ortalyq­tar tý­raly aıtyp ótken Asqar Ju­ma­ǵalıev onyń erekshelikte­ri­ne de toqtaldy. Jańartylǵan por­taldar negizinen el azamat­ta­ry­na kórse­tiletin elektrondy qyzmet túrle­rine negizdelgen. Son­daı-aq elek­trondy sandyq qol qoıýdy jasaý men alý júıesi odan ári jetil­diri­lip, ońaıla­tyl­ǵan. 2012 jylǵa deıin mundaı ESQQ elimizdiń 850 myń tur­ǵy­nynda bolady dep josparlanyp otyr. Bul elimizdegi ekonomı­ka­lyq turǵydaǵy belsendi halyqtyń 11 paıyzyn quraıdy. Sondaı-aq Baılanys jáne aqparat mınıstri búgingi kúni memlekettik organ­dar­da oryn alyp otyrǵan qaı­talama qaǵazdardan arylýǵa ýaqyt jet­kendigin aıtty. О́ıtkeni elek­trondy túrde jiberilgen kóp­te­gen materıaldar qaıtadan qaǵazǵa ba­sy­lyp ýaqyt jáne qarjy alaty­nyn eskertti. Al birtindep tolyq­taı elektrondy júıege kóshýge, qa­ǵazbastylyqtan arylýǵa tehnı­kalyq múmkindikter rettelgen. Tek bul úshin arnaıy zań qabyldanýy qajet, dedi ol. Turǵyn halyqtyń qol­danyp júrgen “Elektrondy úkimet” qyzmetterine monıtorıng júrgizý barysynda eń kóp qolda­nylatyn, eń qajetti degen túrle­rin anyqtadyq. Nátıjesinde qyz­met túrleriniń kóp emes ekendigin es­kere otyryp, ony 709-ǵa deıin ul­ǵaıtý kerektigin aıtqym keledi. “Elektrondy úkimet” portalynda qol­danýshylarǵa memlekettik or­gan­dardyń 59 elektrondy qyzmeti usynylady. Onyń ishinde eń qa­jettileri lısenzııa alý men sheshim­der eken. Atap aıtsaq, Ádilet, Qarjy, Eńbek jáne halyqty áleý­mettik qorǵaý mınıstrlikteri men Salyq komıtetiniń e-qyzmetteri bolyp otyr. Aldaǵy ýaqytta biz lısenzııa berýshiler sanyn 20-ǵa deıin kóbeıtpekpiz, dedi mınıstr. Premer-Mınıstr baıandamany tyńdap bolǵannan soń biraz máse­lelerge toqtap, “Elektrondy úki­mettiń” odan ári damýyna baı­la­nysty birqatar tapsyrmalar berdi. Kárim Másimov “Elektrondy úki­metti” taldaý barysynda keıbir jańa nárselerdi engizýge toqtala ketti. Atap aıtsaq, mınıstrlikter men agenttikterdiń basshylaryna Úkimet basshysynyń tapsyrmasyn shuǵyl túrde alyp otyrýǵa múm­kin­dik beretin poshtalardy paıda­la­ný­dy tapsyrdy. Premer-Mınıstr­diń aıtýynsha, BlackBerry arqyly qupııa emes elektrondy poshta­lar­dy qoldaný “Elektrondy úkimetti” ózimizden bastaýǵa múmkindik bermek. Baılanys jáne aqparat mınıstrligine “Qazaqtelekom” kompanııasymen, sondaı-aq Pre­mer-Mınıstr Keńsesimen birlese otyryp tapsyrmany oryndaýǵa bir apta ýaqyt berildi. Úkimet basshysy aqparattandyrý úderisin aldymen ózderinen bastamasa, is ornynan jyljymaıtyndyǵyn atap ótti. Budan soń salalyq baǵdarlama­ny tanystyrý úshin sóz alǵan Baıla­nys jáne aqparat mınıstri Asqar Jumaǵalıev taıaý bolashaqta, ıaǵnı 2015 jyly Qazaqstan aýmaǵynyń 95%-y sandyq habarlardy qabyl­daý múmkindigine ıe bolatyndyǵyn jetkizdi. Salalyq baǵdarlamanyń negizgi maqsaty aqparattyq qoǵamǵa jáne ınnovasııalyq ekonomıkaǵa kóshý, sondaı-aq AKT-nyń báseke­ge qabiletti eksportqa baǵyttalǵan ulttyq sektoryn qalyptastyrý bo­lyp tabylady. 7 baǵyttan turatyn sa­lalyq baǵdarlama Úkimet múshe­lerine tanystyrylǵan soń, “ashy teri alyndy”. Bulaı deýimizdiń mánisi Premer-Mınıstrdiń baǵ­darlamany kemshiliksiz dep aıta almaımyn, kóptegen tolyqtyrýlar qajet deýinde jatyr. Oǵan qosa baǵ­darlamaǵa Asqar Jumaǵalıevtiń áriptesteri de kóbirek shuqshıdy. Úkimet basshysy kóshpeli otyrysqa deıingi ótkizilip júrgen keńesterde elimizdegi aqparattyq salany da­my­tý máselesin talqylap júrgendik­terin eske saldy. Kárim Másimovtiń pikirinshe, bul “Elektrondy úki­metti” damytýmen tikeleı baıla­nys­ty. Osy oraıda Premer-Mı­nıstr Qazaqstandaǵy LTI júıesin, keń jolaqty ınternetti damytý boıynsha usynystaryn jetkizdi. “Biz planshetti kompıýterlerdi, sondaı-aq uıaly telefondardyń jańa túrlerin el azamattary úshin qalaı qoljetimdi ete alamyz, olar­dy elektrondy úkimetke qalaı qosa alamyz? Osyny zertteý qajet. О́ıt­keni, men shetelderden kelip-ketetin keıbir áriptesterim plan­shetti kompıýter nemese qandaı da bir uıaly telefon arqyly óz Úkimetin basqarýdy shetelderde de jalǵastyryp jatatynyna kýá bo­lyp júrmin. Bolashaqta osy jaı­yn­da oılaný kerek jáne tıisti usy­nystardy eskere otyryp “e-úki­metti” damytý baǵdarlamasyna túze­týler engizý qajet”, dedi Úkimet bas­shysy. Iá, “Elektrondy úkimet­ti” júzege asyrýda alǵa jyljýshy­lyq bar, tipti óte úlken. Degenmen, ony múlde kináratsyz dep aıtýǵa erterek, áli kóp nárseler atqa­rylýy qajet. Bastysy, keń jolaq­ty ınternet barsha úshin de qol­je­timdi bolýy tıis, uıaly baılanys­tyń damýynyń 4 satysy LTI teh­nologııasynyń tez arada damýyna basty nazar aýdarylýy qajet. Úkimettiń kóshpeli otyrysynda ózge de memlekettik organdar óz salalary boıynsha júrgizip jatqan “Elektrondy úkimet” jetistikterine toqtaldy. Mysaly, Qarjy mı­nıstri Bolat Jámishev elektrondy memlekettik satyp alý portalynda 70 myńnan astam qatysýshy tir­kelgendigin aıtty, sondaı-aq onyń 46 myńy ónimdi jetkizip berýshiler eken. Veb-portalǵa aptasyna 300 myńdaı adam kiredi eken, keıde kúnine 30 myń adam kiredi. Jyldyq josparly memlekettik tapsy­rystyń 18 myńdaıy elektrondy formatta jarııalanyp, memlekettik satyp alýdyń qorytyndysyn bildiretin 900 myń sheshim shyqqan. B.Jámishev elektrondy memleket­tik satyp alý bıylǵy jyly baǵa usynystary ádisimen júzege asy­rylatyndyǵyn aıtyp ótti, al kon­kýrstyq ádispen ótkiziletin mem­le­kettik satyp alýdyń qanatqaqtysy ótkizilýde. Osyǵan deıin 1 mlrd. 400 mln. teńgege 90 konkýrs ót­kizilgen. Sondaı-aq “Memlekettik satyp alý týraly” Zańǵa ózgerister engizý týraly jańa joba daıyn­dal­ǵan. Muny aldaǵy jyldan bastap bar­­lyq memlekettik organdar qol­da­natyn bolady. Qarjy mınıstri satyp alýdyń aýksıondy ádisin engizý týraly másele qaralyp jatqandyǵyn, 2011 jyldan bastap ony qanatqaqty rejimde engizý josparlanyp otyrǵandyǵyn habar­lady. Al Eńbek jáne halyqty áleý­­mettik qorǵaý mınıstri Gúl­shara Ábdiqalyqova 2012 jyldan bastap bala týýǵa baılanysty be­riletin járdemaqynyń elektrondy qyzmetin usynbaq ekendikterin jetkizdi. Sondaı-aq ózderiniń elek­trondy portal arqyly azamattardy zeınetaqymen qamtamasyz etýdiń 12 qyzmeti bar ekendigin, biraq ol týraly kóbi bile bermeıtindigin eskertti. Bolashaqta biz osy baǵytta túsinikteme jumystaryn júrgizetin bolamyz, dedi ol. Keıbir áleýmettik salalardy aqparattyq júıemen qamtamasyz etý tek úzik-úzik túrde kórsetilgendikten júıelilik joq. Osy máseleni sheshý maqsatymen biz ótken jyldan bastap áleýmettik eńbek salasynda biryńǵaı aqparat­tyq júıe qurýdy bastadyq. Bul baǵdarlama “Elektrondy úkimetke” biriktirilip otyr. Elimizde aqparat­tandyrý jumystary júrgizilgen sońǵy 11 jyl ishinde 4 mlrd. teńgedeı qarjy jumsalǵan eken. Osy qarjy arqyly áleýmettik qamsyzdandyrý baǵdarlamalaryn tıimdi basqarý qamtamasyz etildi, dedi sóz aıaǵynda Gúlshara Naýshaqyzy. Al Ishki ister mınıstri Serik Baımaǵanbetov osy jyldyń aıaǵyna deıin birqatar jańa aqparattyq qyzmetterdi en­gizýdi aıaqtaýdy josparlap otyrǵan­dyqtaryn jetkizdi. Oǵan qosa, MAI-diń ákimshilik aıyppuldaryn tóleýdi “Elektrondy úkimettiń” tó­lem shlıýzi arqyly júzege asyrýǵa bolatyn jańa elektrondy qyzmet engizilgendigin aıtty. Kóshpeli otyrys sońynda Úki­met basshysy “Elektrondy úkimet­ke” jaýapkershilikti 3 mınıstrlik­ke júk­tedi. Baılanys jáne aqparat mı­nıstrligi jobanyń tehnıkalyq sala­syna jaýap berse, Ekonomıka­lyq damý jáne saýda mınıstrligi bıznes úderisterine jaýapty. Al munyń bárin úılestirip, oryndaý Qarjy mınıstrligine tapsyryldy. Atalmysh memlekettik organdar 1 apta ýaqyt ishinde otyrysta qabyl­dan­ǵan jáne talqylanǵan máse­le­lerdi eskere otyryp jobany to­lyqtyrmaq. Venera TÚGELBAI.