Uıat – sabyr, aqyl – sana, ashý – namys, ar – rýh!
* * *
Ultsyz adam bolmaıdy.
* * *
Qazaq aıtpaıdy – aıtsa qaıtpaıdy.
* * *
Qazaqtyń qaıraty qaıraqtaı qatty, qaısarlyǵy bolattaı berik bolǵanymen, júregi mamyqtaı jumsaq halyq.
* * *
Qazaqtyń keńdigi dalasymen, peıili aspanymen ólshenetin ult.
* * *
Madaq Allaǵa, táýbe adamǵa laıyq.
* * *
Qanaǵat – qaryn ólshemi.
* * *
О́mir – Allanyń syıy!
* * *
Han tabylady, qan tabylmaıdy.
* * *
Dosyńdy tabalaǵannan dushpanyń muqalmaıdy.
* * *
Azamat adasarynda aýyldasymen alysady.
* * *
О́sken erdi ónegesiz eldesi shalady.
* * *
Birligi joq shańyraqtyń shamy erte sónedi.
* * *
Az ulttyń armany kóp.
* * *
Túzý kisiniń kóleńkesi qısyq túspeıdi.
* * *
Dos kóńilin júdetip uıyqtap, tátti tús kórem dep dámelenbe.
* * *
О́tirik ashylǵanda shyndyq bıikteıdi.
* * *
Jaman týǵan baýyr – dushpannyń eń zory.
* * *
Elge kelgenińde eńkeıip júr.
* * *
Aýylyńda tórge ozba.
* * *
Bosaǵadan bıik taý joq.
* * *
Uıalas qasqyr syrtta tistesse de ininde tabysady.
* * *
О́zińe senbeseń táýekel etpe, táýekel ettiń eken – muratyńa jetýge tyrys.
* * *
Maqsatty adam eskeksiz qaıyqqa minse de arǵy betke ótedi.
* * *
Baqytqa senbe – keledi, ketedi demde.
* * *
Áýleki ákimniń júrgen jeri bazar, halqynyń kórgeni azar, sonda dertti kim jazar?
* * *
Qazaq – esti halyq, tekti jurt, kıeli el!
* * *
Ininiń úıi – innen tar, qyzdyń úıi – qynnan tar.
* * *
Erin kútken áıel mańaıyna syıly.
* * *
Ata – jol, áke – súrleý, bala – iz.
* * *
Otbasy – týystyqtan, týystyq – atadan, atalyq – rýdan, rýlyq – tekten, tek – ulttan turady.
* * *
Qazaq dalasynyń tabıǵaty da úshem qazaq sııaqty sýly, nýly, shóldi aımaq bolyp úshke bólinedi.
* * *
Qaıyrshy bolǵyń kelse basybaıly jerińdi sat, kirme atanǵyń kelse atajurtyńnan kósh.
* * *
Qazaqtyń jany – betke ustar ary.
* * *
Uıat – qazaqtyń bir aty.
* * *
Qazaq – ımanyn joldasym deıtin halyq.
* * *
Ulttyq tárbıe – ulttyq rýhtyń negizi.
* * *
Ulttyq dástúr – qazaqy salt-sananyń qalyby.
* * *
Til – ulttyń, halyqtyń, memlekettiń altyn dińgegi.
* * *
Kindigiń kesilgen jerdi kıe tut!
* * *
Dostyń túıregeni jaýdyń oǵynan qatty.
* * *
Abaılamaı sóıleseń sóz de ý.
* * *
Jer qadirin atajurttan uzaǵan adam, aýyl qadirin jat elge kóshken kisi biledi.
* * *
Halqyn ardaqtaǵan adam asqaq.
* * *
Shyn perzent – ultynyń quly.
* * *
Oıly adam adassa qııamet qaıymda da jol tabady.
* * *
Kóringendi kisi deme.
* * *
Sańyraý serik bolyp jarytpaıdy.
* * *
Qyzdyń qazynasy – ustaǵan ary!
* * *
Adam balasy búgin kisi – erteń topyraq.
* * *
Adam ómiri – Allanyń syıy.
* * *
Tóbesi kók tiregen jannyń da jerge túsetin kúni keledi.
* * *
Ultyńdy jamandap, ul boldym deme.
* * *
Alty alash el – alasa el emes.
* * *
Elshi men emshiniń tilegi bir.
* * *
Kelin bop túsken bosaǵada bosanǵan áıel abyroıly, áke shańyraǵynda dúnıege kelgen bala baqytty, óz ajalymen babalary jatqan zıratqa jerlengen adamda arman joq.
* * *
Kúmis synbaıdy, shyny synady.
* * *
Qazaq ózin emes, ózgeni óbekteıdi, syrtty kútedi, basqany basyna shyǵarady.
* * *
Qazaqtyń úlesi qazaqpen aralasqan jurttyń bárinde de bar.
* * *
Ult ulaǵatymen ulyqty.
* * *
El azarda ósekti kúıtteıdi.
* * *
Eki jaqsy qaǵyssa jamanǵa jem.
* * *
Táýelsizdikke umtylǵan ult talabyn tejeý ádiletsizdiktiń eń qatal túri.
* * *
Uly ákesin, ákesi ulyn bilmeı ósken jetimdiktiń eń zory.
* * *
Inili-aǵanyń daýlasqany bútindikke syn.
* * *
Jaýdyń bastysyn baǵyndyryp, tizelisin búktirgen er elin de el etedi.
* * *
Jeti atany, jeti jurt pen jeti qazynany bilgen jigittiń sońynan ergen jurt jutamaıdy.
* * *
Árkim tóbeńde oınaqtasa basym qalaı taqyr boldy dep tańyrqama!
* * *
О́zińniń emes, ultyńnyń esesi ketse naly!
* * *
Jaqsy eldiń ótkeni de úlgi.
* * *
О́z ultyńdy ózgege tanystyrýdan uıalma!
* * *
Tilińdi bil, tarıhyńdy bil, salt-dástúrińdi áspette!
* * *
Elden balalyq ketpese esti jurt bop eseıý qıyn.
* * *
El eseımese etek jıylmaıdy.
* * *
Balalyqqa jaraǵan bala atalyqqa da jaraıdy.
* * *
Jyly sóz ishki muzdy da eritedi.
* * *
Mal baǵa bilgen qazaq jan da baǵa biledi.
* * *
Qazaq aqylsyzdyǵynan azbaǵan, boıynda rýh, jiger, namystyń joqtyǵynan azǵan.
* * *
Jamanshylyqqa ilikken kisini tereńge batyrmaıtyn kúsh – boıyndaǵy erik-jigeri.
* * *
Kópti jónge salatyn sezim – aqyl!
* * *
Synǵan butaq – otyn.
* * *
Jurtyńa pana bola almasań, balasy bop sońynan er.
* * *
Jurt jumysy jumyla jumylǵanda jyljıdy.
* * *
Ulttyń tili ketse, halyqtyń quny ketedi.
* * *
Jarysqa túspegen halyq namysty bilmeıdi.
* * *
Qýanyshy men qaıǵysy ot basynan aspaıtyn shańyraqta ulttyq rýh qalyptaspaıdy.
* * *
Rýhsyz halyq – shoǵy joq ot.
* * *
О́liden qaryz qaıtpaıdy.
* * *
Alashtyń atyn alash shyǵarady.
* * *
Qazaq janyn ary úshin qııatyn halyq.
* * *
Tozar eldiń janjaly óz ishinde.
* * *
Qara qazaq – korrýpsııany bilmeıtin taza qazaq.
* * *
Ár qazaq – dara, bir ózi – bir buqara!
* * *
Qazaqqa qazaqtyń ǵana jany ashıdy.
* * *
Qazaq qazaq qalpynda qazaqsha qadirli.
* * *
Qazaq qazaqqa qysastyq qylsa qyrsyzdyǵy.
* * *
Jaqsy bolsa jattyń da jattyǵy joq.
* * *
Sezim adamzatqa ortaq!
* * *
Shet el ózińe pana bolǵanmen janǵa saıa bolmaıdy.
* * *
Syrt jerdi meken etkenniń óz óksigi ózinde.
* * *
Alash balasynan ata suraspa!
* * *
Irge qymtalmasa sańylaý kóp.
* * *
Aspan qandaı bıik, adam qalaı alasa – jer men kókteı aıyrma!
* * *
Tarazy – ólshem. Táýbe – qanaǵat!
* * *
О́mirdiń bári buıryq, taǵdyr.
* * *
Tárbıe besikten, kıe shańyraqtan.
* * *
Baq ushqalaq, taq taıǵanaq.
* * *
Aq pen qara kún men túndeı.
* * *
Juldyz – qol jetpes jaryq.
* * *
Aı – sulýlyq sımvoly.
* * *
Kún – jaryq dúnıeniń nury.
* * *
Jat túńilsin deseń týǵanyńdy tý tut.
* * *
Barda syılas, joqta qoldas.
* * *
Adam jeke turǵanynda jalǵyz, kóppen jurt, uıqysynda el, el qalpynda halyq, halyq bolǵanda memleket!
* * *
Bútin buzylmaıdy.
* * *
Aýzyń ala bolsa, bótennen taıaqty qalaı jedim deme.
* * *
Araz aǵaıyn arashaǵa kelmeıdi.
* * *
Súıgenińe sýyma!
* * *
Jaryńdy jamandama.
* * *
Senim men sezim egiz.
* * *
Erli-zaıypty jup – dombyranyń qos shegi, qos qulaq, bir tıek, toǵyz pernesi.
* * *
Isker basshynyń qosshysy kóp.
* * *
Balańa berer basty enshiń – tárbıe. Ekinshi enshiń – oqý. Shańyraǵyńdy ustap qalar ulyńa sodan keıin ósıet eteriń – ultyńnyń tili, dini, dili. Qalǵanyn balań peshenesinen kórer, Allaǵa jaǵymdy perzent bolsa bylaıǵy yryzdyq-nesibesin Táńiri beredi.
* * *
Abaı: “Ǵylymdy izdep, dúnıeni kózdep, eki jaqqa úńildim”, – deıdi. Tálim sóz!
* * *
Qudaıdyń qudiretine kúdiktenbe.
* * *
О́rkendegen el deńgeıi kósegesi kógergen jurttyń ilim-bilim dárejesimen ólshenedi.
* * *
Úlgisiz jurt bop ketpesek qaısy – qoǵamda jezókshelik beleń aldy.
* * *
Keıde kóz aldyńa eldi alyp, jerdi alyp, apshyny qýyryp kele jatqan aıdaharlar elesteıdi. Solardyń isip-keýip, kezergen túr-beınesin kórgende esińe birde Reseıdiń mýltfılmderindegi jyn-periler, keıde Qytaıdyń qaraqurym qaptaǵan noıandary túsedi.
* * *
Áke – arqa, aǵa – jaǵa, ini – tirek, urpaq – bolashaqqa salǵan jol.
* * *
Atańnan qalǵan aryq bolsa, egin egerge toǵan tart.
* * *
Jarlyny jebe.
* * *
Saǵy synǵandy syrttama.
* * *
Basyna is túsken paqyrǵa qol ber.
* * *
Elim degenniń sońyna er.
* * *
Jat jerde de esińde eliń bolsyn!
* * *
Bolǵandy kúndeme, ozǵandy tabalama, jetkendi jasytpa!
* * *
Eńbekpen kelgen baılyq sińimdi, aq-adal tapqan mal juǵymdy.
* * *
О́zi óskendi ósekteme!
* * *
Qazaqtyń ańǵaly, sarttyń deldaly kóp.
* * *
Has arýdyń da baltyryna shybyn qonady.
* * *
Rýza, namaz, zeket, haj – qaryz, qaryzdy óteý paryz.
* * *
Fánı – bul dúnıe, baqı – o dúnıe.
* * *
Quran, taspıyq, sálde, jaınamaz – taza ustar kıeń.
* * *
Quran – Alla sózi!
* * *
“Oıbaı” – shaıtannyń bir aty.
* * *
Túrik – turandyǵymen týys, qazaqtan enshi alǵan ini.
* * *
Qazaq pen qyrǵyzdyń botasy birge bozdaǵan el, qazan asqanda ottary qatar mazdaǵan jurt, tóskeıde maly, tósekte basy qosylǵan aǵaıyn!
* * *
Qazaq – alaýyz, orys – biraýyz.
* * *
Basyma baqyt qondy dep aspandama – tómende jer bar, bıikpin dep maqtanba – qasyńda taý bar.
* * *
Senimiń aldanǵannan sekem al!
* * *
Haqtyń isin umytpaıtyn áıel ahırettik jar bolýǵa da jaraıdy.
* * *
О́sıet sózdi óler aldynda emes, óne boıy aıt.
* * *
Ult namysyn qorǵaý urpaq isi, ata dańqyn áspetteý perzent paryzy, áke atyn óshirmeý uldyń mindeti.
* * *
Jaryńdy jasqamaı jumsa, ymmen uǵyndyr, tilińmen súı!
* * *
Úıińniń jylylyǵy tońbasyńa jaqsy, áıelińniń jaqsylyǵy ózińe jaqsy.
* * *
Jasqanshaq áıeldiń qoly qysqa.
* * *
Eri bedelin kótermese, áıeldiń baǵy ashylmaıdy.
* * *
Áıelge ursyp aqyl úırete almaısyń.
* * *
Kúndiz ursysyp, túnde tabysqannan mahabbat eki bolmaıdy.
* * *
Sanany ýaqyt oıatady, dástúrdi halyq jasaıdy.
* * *
Qyltıǵan qyz – erıtin tuz.
* * *
Úıdegi jaman ul – aýladaǵy buralqy qul.
* * *
Ár qalaǵa úı sal.
* * *
Qyz – óris, ul – qonys.
* * *
Jiliktiń maılysy, sózdiń saılysy jaqsy.
* * *
Qazaqtyń qazaqty kúndegeni – kúnshildigi, qazaqtyń qazaqty demegeni – birshildigi.
* * *
Jer – mura. Muradan aırylý – kúná.
* * *
О́zbek halqynda úsh tálim bar. Biri kásip kórse, maıda-shúıde demeıdi, bel sheshe kirisedi; ekinshisi – ózbek ózbekke or qazbaıdy, basqaǵa ustap bermeıdi, túbi birgeni túrtpeıdi, aýyz birligi kúshti; úshinshisi – jerge jaqyn, bar yryzdyq-nesibesin tuqshyńdap júrip jerden tabady, óngen ónimin sata alady, saýdany kásip kóredi.
* * *
Tájik tájikelesip tabysady.
* * *
Oryspen qonystas bolsań esepshi bol!
* * *
Basqa jurtqa turmysqa shyǵýǵa bel baılaǵan qyz aldymen óz tilin umytady.
* * *
Jikshil qoǵam – úziletin jip.
* * *
Qazaq – tekti halyq, kıeli el, tutas ult. Sóıte tura qazaqqa kerek nárse kóp. Sonyń eń bastysy – ulttyq ósim. Negizgi halyq óz jerinde basym bolmaıynsha qazaqtyń baǵy ashylmaıdy.
* * *
Jaqsynyń dańqy alysqa estiledi.
* * *
Jaryq dúnıeniń qyzyǵyn adam eki sátte biledi: biri – bas bostandyǵynan aırylyp, qarańǵy qapasqa qamalǵanda, ekinshisi – aýyryp, baltyry syzdap, naýqasy janyna batqanda.
* * *
Jomart adamnyń joly bolady.
* * *
Ashý – pyshaq, aqyl – qynap.
* * *
Tirisinde adamdy adam demegendi de ólgeninde kórine adam qoıady.
* * *
Dúnıeni adam buzbaıdy, Qudaı bolǵysy keletin keýde buzady.
* * *
Jolaýshynyń joldasy – jol.
* * *
Ǵumyr – darııa, ómir – ózen, taǵdyr – jazmysh.
* * *
Jol ústindegi kisiniń jany jaratqannyń qolynda.
* * *
Ersige erip elikpe, jónsizdi kórip jelikpe.
* * *
Qazaqtyń qazynasyn qymqyrǵandy qorǵama.
* * *
О́ńeshtiń quly eldiń uly emes.
* * *
Azǵan elden, zııankes kisiden bez.
* * *
El baılyǵyn shashyp, abyroı jınaǵan myrzalyq emes – aıdalaǵa tókken sý.
* * *
Tek otyrǵandy tepkileme.
* * *
Kóringenniń aýzyna qarap sóılegennen sheshen shyqpaıdy.
* * *
Elden jınaýdy úırengen, berýdi bilmeıdi.
* * *
Qazaqtyń kedeıi kekirt, baıy shalqaq.
* * *
Bastyny baǵyndyryp, tizelini búktiretin – sóz!
* * *
Halyq tarıhyn júıeli hattaǵan halyq baqytty. Qaı halyqta da juqa tarıh joq. Tarıh ǵasyrlar tobynyń búkpesiz qorytylǵan shynaıy shejiresi.
* * *
О́zin tanyǵan ózgeni de tanıdy.
* * *
Halyqtyń sáni – aıtatyn áni.
* * *
Otbasyna túsken qaıǵydan jurt basyna túsken qaıǵy zor.
* * *
Burynǵy zaman ultshyldardy izdep taýyp, aradan alastaıtyn; búgingi qaýym ultsyzdardy kórse qýanyp, arqadan qaǵyp, tórge shyǵarady.
* * *
Úıine qonaq túspese qazaqtyń qarny ashady.
* * *
Ákeden týǵan balanyń rýy bolary haq, gáp eseıgende ultynyń uly bola aldy ma – sony aıt!
* * *
Buryn bireýden qaryz alýdy ersi kóretin qazaq búginde bireýden qaryz almasa uıyqtaı almaıtyn kúıge jetti.
* * *
Dosyńnan alystaǵyń kelse qaryz sura.
* * *
Nesıe kirgeninde jaqsy, shyǵarynda jaman.
* * *
Adaldyń aqshasyn aram túsinde jumsaıdy.
* * *
Daýly bolǵyń kelse kórshińe qaryz ber.
* * *
Jylpostyń sózi tátti, dini qatty.
* * *
Qanaǵatshyldyń qarny toq, táýbesine kele alatynnyń ýaıymy joq.
* * *
Atqan tańǵa qýan.
* * *
Tabıǵatqa tilińdi tıgizbe.
* * *
Bıiktikti aspanǵa qarap, tutastyqty jerge qarap ólshe.
* * *
Aýa – tynys, jer – besik.
* * *
Qazaq qazaq isine qazaq bop kiriskende ǵana qazaq isi ońǵa basady.
* * *
Ár qazaq qazaq táýelsizdigin saqtaýǵa jáne qorǵaýǵa mindetti ári qasıetti borysh sanaǵanda ult múddesi túgel bolady.
* * *
Qazaq qor halyq emes – zor halyq.
* * *
Jaqsydan sóz shyǵady jan sekildi, tamyrdan atqylaǵan qan sekildi.
* * *
Ury esigińdi kórse, qoımańnyń qulpyn ózgert.
* * *
Janyńdy jaldasań da áıelińdi kisi esiginde kúń qylma.
* * *
Sóz de bir myltyq: qadap aıtsań oq bop tıedi, qalt aıtsań aıdalaǵa ketedi.
* * *
Jazyqsyz jala jabý kúnániń eń zory.
* * *
Qazaq qazaqty izdese qut,
Qazaq qazaqty joǵaltsa jut.
* * *
Kisiniń kisiligi kisiliginde.
* * *
Áıeldiń júregi – erkektiń tiregi.
* * *
Qurandy osy kúni qarı oqymaıdy, qara oqıdy.
* * *
Aǵa býyn ótken zamanda medrese men meshitterdi qulatyp qıratty, jańa býyn bul zamanda medrese men meshitter salyp ornatty.
* * *
Úreılengennen úrkektik jaman.
* * *
Zalym da meshitke barady.
* * *
Tańdaǵan kásibiń – taǵdyr jazǵan syı!
* * *
Áldiniń áli álsizge ǵana jetse áldi áldi emes.
* * *
Basyńda baǵyń barda alys ta, jaqyn da syılaıdy, basyńnan baǵyń taıǵanda tóbeńde qul da, qutan da oınaıdy.
* * *
Aýylyn toryǵan ury – aýyldyń jaýy.
* * *
О́zdiginen ultsyzdanyp, tilinen, dininen, dilinen bezgen – tiri ólik.
* * *
Uıtqyǵan quıyn tóbege qater.
* * *
Irge ashyqta úı jylymas.
* * *
Taýdy jel jyǵyp qulata almas.
* * *
Taza zatqa da shań qonady.
* * *
Rahymshylyqty da ımandy adam jasaıdy.
* * *
Is – oıdyń jemisi.
* * *
Uıqy – tynys, tynyǵý – demalys.
* * *
Aqyldy Alla qosady.
* * *
Sózdi de aýyzǵa Qudaı salady.
* * *
Qaraǵa kelgen ajal tóreni de tabady.
* * *
Tóbege shyǵar aldynda tómenge túser baspaldaǵyńdy saıla.
* * *
Adam adam ekenin umytpaǵanda ǵana adam!
* * *
Qudańdy qudaıyńdaı syıla, biraq qudańdy qudaıdyń aldyna qoıma!
* * *
Jalǵanda er – az, ez – kóp; tulpar – sırek, jaby – mol.
* * *
Qazaqtar nege aıtqan: shal-mal, kempir-sampyr, jigit-migit, qyz-myz, – dep? Bir kem dúnıe. Osy kúni: shaldar az, maldar kóp; kempirler az, sampyrlar mol; jigit az, migit jetedi; qyz az, myz kóp...
* * *
Adam darynsyz bolsa da qarynsyz bolmaıdy.
* * *
Tóseginen kúlip turǵan áıel súıkimdi.
* * *
Ashynǵanǵa aqyl aıtpa.
* * *
Tekti túnegen tósek taza.
* * *
Qudaı qoryǵan qorǵandy quıyn qulatpaıdy.
* * *
Júırikti jat tanıdy, tulpardy syrt kóz kóredi.
* * *
Dosynan alshaqtaǵan dos – úıirinen úrikken jylqy.
* * *
Aıdyń amanynda adasqan dos tar jerde qolyn sozady dep dámelenbe.
* * *
Elden shetteme, jurttan qashpa, halyqtan bólektenbe!
Uıat – sabyr, aqyl – sana, ashý – namys, ar – rýh!
* * *
Ultsyz adam bolmaıdy.
* * *
Qazaq aıtpaıdy – aıtsa qaıtpaıdy.
* * *
Qazaqtyń qaıraty qaıraqtaı qatty, qaısarlyǵy bolattaı berik bolǵanymen, júregi mamyqtaı jumsaq halyq.
* * *
Qazaqtyń keńdigi dalasymen, peıili aspanymen ólshenetin ult.
* * *
Madaq Allaǵa, táýbe adamǵa laıyq.
* * *
Qanaǵat – qaryn ólshemi.
* * *
О́mir – Allanyń syıy!
* * *
Han tabylady, qan tabylmaıdy.
* * *
Dosyńdy tabalaǵannan dushpanyń muqalmaıdy.
* * *
Azamat adasarynda aýyldasymen alysady.
* * *
О́sken erdi ónegesiz eldesi shalady.
* * *
Birligi joq shańyraqtyń shamy erte sónedi.
* * *
Az ulttyń armany kóp.
* * *
Túzý kisiniń kóleńkesi qısyq túspeıdi.
* * *
Dos kóńilin júdetip uıyqtap, tátti tús kórem dep dámelenbe.
* * *
О́tirik ashylǵanda shyndyq bıikteıdi.
* * *
Jaman týǵan baýyr – dushpannyń eń zory.
* * *
Elge kelgenińde eńkeıip júr.
* * *
Aýylyńda tórge ozba.
* * *
Bosaǵadan bıik taý joq.
* * *
Uıalas qasqyr syrtta tistesse de ininde tabysady.
* * *
О́zińe senbeseń táýekel etpe, táýekel ettiń eken – muratyńa jetýge tyrys.
* * *
Maqsatty adam eskeksiz qaıyqqa minse de arǵy betke ótedi.
* * *
Baqytqa senbe – keledi, ketedi demde.
* * *
Áýleki ákimniń júrgen jeri bazar, halqynyń kórgeni azar, sonda dertti kim jazar?
* * *
Qazaq – esti halyq, tekti jurt, kıeli el!
* * *
Ininiń úıi – innen tar, qyzdyń úıi – qynnan tar.
* * *
Erin kútken áıel mańaıyna syıly.
* * *
Ata – jol, áke – súrleý, bala – iz.
* * *
Otbasy – týystyqtan, týystyq – atadan, atalyq – rýdan, rýlyq – tekten, tek – ulttan turady.
* * *
Qazaq dalasynyń tabıǵaty da úshem qazaq sııaqty sýly, nýly, shóldi aımaq bolyp úshke bólinedi.
* * *
Qaıyrshy bolǵyń kelse basybaıly jerińdi sat, kirme atanǵyń kelse atajurtyńnan kósh.
* * *
Qazaqtyń jany – betke ustar ary.
* * *
Uıat – qazaqtyń bir aty.
* * *
Qazaq – ımanyn joldasym deıtin halyq.
* * *
Ulttyq tárbıe – ulttyq rýhtyń negizi.
* * *
Ulttyq dástúr – qazaqy salt-sananyń qalyby.
* * *
Til – ulttyń, halyqtyń, memlekettiń altyn dińgegi.
* * *
Kindigiń kesilgen jerdi kıe tut!
* * *
Dostyń túıregeni jaýdyń oǵynan qatty.
* * *
Abaılamaı sóıleseń sóz de ý.
* * *
Jer qadirin atajurttan uzaǵan adam, aýyl qadirin jat elge kóshken kisi biledi.
* * *
Halqyn ardaqtaǵan adam asqaq.
* * *
Shyn perzent – ultynyń quly.
* * *
Oıly adam adassa qııamet qaıymda da jol tabady.
* * *
Kóringendi kisi deme.
* * *
Sańyraý serik bolyp jarytpaıdy.
* * *
Qyzdyń qazynasy – ustaǵan ary!
* * *
Adam balasy búgin kisi – erteń topyraq.
* * *
Adam ómiri – Allanyń syıy.
* * *
Tóbesi kók tiregen jannyń da jerge túsetin kúni keledi.
* * *
Ultyńdy jamandap, ul boldym deme.
* * *
Alty alash el – alasa el emes.
* * *
Elshi men emshiniń tilegi bir.
* * *
Kelin bop túsken bosaǵada bosanǵan áıel abyroıly, áke shańyraǵynda dúnıege kelgen bala baqytty, óz ajalymen babalary jatqan zıratqa jerlengen adamda arman joq.
* * *
Kúmis synbaıdy, shyny synady.
* * *
Qazaq ózin emes, ózgeni óbekteıdi, syrtty kútedi, basqany basyna shyǵarady.
* * *
Qazaqtyń úlesi qazaqpen aralasqan jurttyń bárinde de bar.
* * *
Ult ulaǵatymen ulyqty.
* * *
El azarda ósekti kúıtteıdi.
* * *
Eki jaqsy qaǵyssa jamanǵa jem.
* * *
Táýelsizdikke umtylǵan ult talabyn tejeý ádiletsizdiktiń eń qatal túri.
* * *
Uly ákesin, ákesi ulyn bilmeı ósken jetimdiktiń eń zory.
* * *
Inili-aǵanyń daýlasqany bútindikke syn.
* * *
Jaýdyń bastysyn baǵyndyryp, tizelisin búktirgen er elin de el etedi.
* * *
Jeti atany, jeti jurt pen jeti qazynany bilgen jigittiń sońynan ergen jurt jutamaıdy.
* * *
Árkim tóbeńde oınaqtasa basym qalaı taqyr boldy dep tańyrqama!
* * *
О́zińniń emes, ultyńnyń esesi ketse naly!
* * *
Jaqsy eldiń ótkeni de úlgi.
* * *
О́z ultyńdy ózgege tanystyrýdan uıalma!
* * *
Tilińdi bil, tarıhyńdy bil, salt-dástúrińdi áspette!
* * *
Elden balalyq ketpese esti jurt bop eseıý qıyn.
* * *
El eseımese etek jıylmaıdy.
* * *
Balalyqqa jaraǵan bala atalyqqa da jaraıdy.
* * *
Jyly sóz ishki muzdy da eritedi.
* * *
Mal baǵa bilgen qazaq jan da baǵa biledi.
* * *
Qazaq aqylsyzdyǵynan azbaǵan, boıynda rýh, jiger, namystyń joqtyǵynan azǵan.
* * *
Jamanshylyqqa ilikken kisini tereńge batyrmaıtyn kúsh – boıyndaǵy erik-jigeri.
* * *
Kópti jónge salatyn sezim – aqyl!
* * *
Synǵan butaq – otyn.
* * *
Jurtyńa pana bola almasań, balasy bop sońynan er.
* * *
Jurt jumysy jumyla jumylǵanda jyljıdy.
* * *
Ulttyń tili ketse, halyqtyń quny ketedi.
* * *
Jarysqa túspegen halyq namysty bilmeıdi.
* * *
Qýanyshy men qaıǵysy ot basynan aspaıtyn shańyraqta ulttyq rýh qalyptaspaıdy.
* * *
Rýhsyz halyq – shoǵy joq ot.
* * *
О́liden qaryz qaıtpaıdy.
* * *
Alashtyń atyn alash shyǵarady.
* * *
Qazaq janyn ary úshin qııatyn halyq.
* * *
Tozar eldiń janjaly óz ishinde.
* * *
Qara qazaq – korrýpsııany bilmeıtin taza qazaq.
* * *
Ár qazaq – dara, bir ózi – bir buqara!
* * *
Qazaqqa qazaqtyń ǵana jany ashıdy.
* * *
Qazaq qazaq qalpynda qazaqsha qadirli.
* * *
Qazaq qazaqqa qysastyq qylsa qyrsyzdyǵy.
* * *
Jaqsy bolsa jattyń da jattyǵy joq.
* * *
Sezim adamzatqa ortaq!
* * *
Shet el ózińe pana bolǵanmen janǵa saıa bolmaıdy.
* * *
Syrt jerdi meken etkenniń óz óksigi ózinde.
* * *
Alash balasynan ata suraspa!
* * *
Irge qymtalmasa sańylaý kóp.
* * *
Aspan qandaı bıik, adam qalaı alasa – jer men kókteı aıyrma!
* * *
Tarazy – ólshem. Táýbe – qanaǵat!
* * *
О́mirdiń bári buıryq, taǵdyr.
* * *
Tárbıe besikten, kıe shańyraqtan.
* * *
Baq ushqalaq, taq taıǵanaq.
* * *
Aq pen qara kún men túndeı.
* * *
Juldyz – qol jetpes jaryq.
* * *
Aı – sulýlyq sımvoly.
* * *
Kún – jaryq dúnıeniń nury.
* * *
Jat túńilsin deseń týǵanyńdy tý tut.
* * *
Barda syılas, joqta qoldas.
* * *
Adam jeke turǵanynda jalǵyz, kóppen jurt, uıqysynda el, el qalpynda halyq, halyq bolǵanda memleket!
* * *
Bútin buzylmaıdy.
* * *
Aýzyń ala bolsa, bótennen taıaqty qalaı jedim deme.
* * *
Araz aǵaıyn arashaǵa kelmeıdi.
* * *
Súıgenińe sýyma!
* * *
Jaryńdy jamandama.
* * *
Senim men sezim egiz.
* * *
Erli-zaıypty jup – dombyranyń qos shegi, qos qulaq, bir tıek, toǵyz pernesi.
* * *
Isker basshynyń qosshysy kóp.
* * *
Balańa berer basty enshiń – tárbıe. Ekinshi enshiń – oqý. Shańyraǵyńdy ustap qalar ulyńa sodan keıin ósıet eteriń – ultyńnyń tili, dini, dili. Qalǵanyn balań peshenesinen kórer, Allaǵa jaǵymdy perzent bolsa bylaıǵy yryzdyq-nesibesin Táńiri beredi.
* * *
Abaı: “Ǵylymdy izdep, dúnıeni kózdep, eki jaqqa úńildim”, – deıdi. Tálim sóz!
* * *
Qudaıdyń qudiretine kúdiktenbe.
* * *
О́rkendegen el deńgeıi kósegesi kógergen jurttyń ilim-bilim dárejesimen ólshenedi.
* * *
Úlgisiz jurt bop ketpesek qaısy – qoǵamda jezókshelik beleń aldy.
* * *
Keıde kóz aldyńa eldi alyp, jerdi alyp, apshyny qýyryp kele jatqan aıdaharlar elesteıdi. Solardyń isip-keýip, kezergen túr-beınesin kórgende esińe birde Reseıdiń mýltfılmderindegi jyn-periler, keıde Qytaıdyń qaraqurym qaptaǵan noıandary túsedi.
* * *
Áke – arqa, aǵa – jaǵa, ini – tirek, urpaq – bolashaqqa salǵan jol.
* * *
Atańnan qalǵan aryq bolsa, egin egerge toǵan tart.
* * *
Jarlyny jebe.
* * *
Saǵy synǵandy syrttama.
* * *
Basyna is túsken paqyrǵa qol ber.
* * *
Elim degenniń sońyna er.
* * *
Jat jerde de esińde eliń bolsyn!
* * *
Bolǵandy kúndeme, ozǵandy tabalama, jetkendi jasytpa!
* * *
Eńbekpen kelgen baılyq sińimdi, aq-adal tapqan mal juǵymdy.
* * *
О́zi óskendi ósekteme!
* * *
Qazaqtyń ańǵaly, sarttyń deldaly kóp.
* * *
Has arýdyń da baltyryna shybyn qonady.
* * *
Rýza, namaz, zeket, haj – qaryz, qaryzdy óteý paryz.
* * *
Fánı – bul dúnıe, baqı – o dúnıe.
* * *
Quran, taspıyq, sálde, jaınamaz – taza ustar kıeń.
* * *
Quran – Alla sózi!
* * *
“Oıbaı” – shaıtannyń bir aty.
* * *
Túrik – turandyǵymen týys, qazaqtan enshi alǵan ini.
* * *
Qazaq pen qyrǵyzdyń botasy birge bozdaǵan el, qazan asqanda ottary qatar mazdaǵan jurt, tóskeıde maly, tósekte basy qosylǵan aǵaıyn!
* * *
Qazaq – alaýyz, orys – biraýyz.
* * *
Basyma baqyt qondy dep aspandama – tómende jer bar, bıikpin dep maqtanba – qasyńda taý bar.
* * *
Senimiń aldanǵannan sekem al!
* * *
Haqtyń isin umytpaıtyn áıel ahırettik jar bolýǵa da jaraıdy.
* * *
О́sıet sózdi óler aldynda emes, óne boıy aıt.
* * *
Ult namysyn qorǵaý urpaq isi, ata dańqyn áspetteý perzent paryzy, áke atyn óshirmeý uldyń mindeti.
* * *
Jaryńdy jasqamaı jumsa, ymmen uǵyndyr, tilińmen súı!
* * *
Úıińniń jylylyǵy tońbasyńa jaqsy, áıelińniń jaqsylyǵy ózińe jaqsy.
* * *
Jasqanshaq áıeldiń qoly qysqa.
* * *
Eri bedelin kótermese, áıeldiń baǵy ashylmaıdy.
* * *
Áıelge ursyp aqyl úırete almaısyń.
* * *
Kúndiz ursysyp, túnde tabysqannan mahabbat eki bolmaıdy.
* * *
Sanany ýaqyt oıatady, dástúrdi halyq jasaıdy.
* * *
Qyltıǵan qyz – erıtin tuz.
* * *
Úıdegi jaman ul – aýladaǵy buralqy qul.
* * *
Ár qalaǵa úı sal.
* * *
Qyz – óris, ul – qonys.
* * *
Jiliktiń maılysy, sózdiń saılysy jaqsy.
* * *
Qazaqtyń qazaqty kúndegeni – kúnshildigi, qazaqtyń qazaqty demegeni – birshildigi.
* * *
Jer – mura. Muradan aırylý – kúná.
* * *
О́zbek halqynda úsh tálim bar. Biri kásip kórse, maıda-shúıde demeıdi, bel sheshe kirisedi; ekinshisi – ózbek ózbekke or qazbaıdy, basqaǵa ustap bermeıdi, túbi birgeni túrtpeıdi, aýyz birligi kúshti; úshinshisi – jerge jaqyn, bar yryzdyq-nesibesin tuqshyńdap júrip jerden tabady, óngen ónimin sata alady, saýdany kásip kóredi.
* * *
Tájik tájikelesip tabysady.
* * *
Oryspen qonystas bolsań esepshi bol!
* * *
Basqa jurtqa turmysqa shyǵýǵa bel baılaǵan qyz aldymen óz tilin umytady.
* * *
Jikshil qoǵam – úziletin jip.
* * *
Qazaq – tekti halyq, kıeli el, tutas ult. Sóıte tura qazaqqa kerek nárse kóp. Sonyń eń bastysy – ulttyq ósim. Negizgi halyq óz jerinde basym bolmaıynsha qazaqtyń baǵy ashylmaıdy.
* * *
Jaqsynyń dańqy alysqa estiledi.
* * *
Jaryq dúnıeniń qyzyǵyn adam eki sátte biledi: biri – bas bostandyǵynan aırylyp, qarańǵy qapasqa qamalǵanda, ekinshisi – aýyryp, baltyry syzdap, naýqasy janyna batqanda.
* * *
Jomart adamnyń joly bolady.
* * *
Ashý – pyshaq, aqyl – qynap.
* * *
Tirisinde adamdy adam demegendi de ólgeninde kórine adam qoıady.
* * *
Dúnıeni adam buzbaıdy, Qudaı bolǵysy keletin keýde buzady.
* * *
Jolaýshynyń joldasy – jol.
* * *
Ǵumyr – darııa, ómir – ózen, taǵdyr – jazmysh.
* * *
Jol ústindegi kisiniń jany jaratqannyń qolynda.
* * *
Ersige erip elikpe, jónsizdi kórip jelikpe.
* * *
Qazaqtyń qazynasyn qymqyrǵandy qorǵama.
* * *
О́ńeshtiń quly eldiń uly emes.
* * *
Azǵan elden, zııankes kisiden bez.
* * *
El baılyǵyn shashyp, abyroı jınaǵan myrzalyq emes – aıdalaǵa tókken sý.
* * *
Tek otyrǵandy tepkileme.
* * *
Kóringenniń aýzyna qarap sóılegennen sheshen shyqpaıdy.
* * *
Elden jınaýdy úırengen, berýdi bilmeıdi.
* * *
Qazaqtyń kedeıi kekirt, baıy shalqaq.
* * *
Bastyny baǵyndyryp, tizelini búktiretin – sóz!
* * *
Halyq tarıhyn júıeli hattaǵan halyq baqytty. Qaı halyqta da juqa tarıh joq. Tarıh ǵasyrlar tobynyń búkpesiz qorytylǵan shynaıy shejiresi.
* * *
О́zin tanyǵan ózgeni de tanıdy.
* * *
Halyqtyń sáni – aıtatyn áni.
* * *
Otbasyna túsken qaıǵydan jurt basyna túsken qaıǵy zor.
* * *
Burynǵy zaman ultshyldardy izdep taýyp, aradan alastaıtyn; búgingi qaýym ultsyzdardy kórse qýanyp, arqadan qaǵyp, tórge shyǵarady.
* * *
Úıine qonaq túspese qazaqtyń qarny ashady.
* * *
Ákeden týǵan balanyń rýy bolary haq, gáp eseıgende ultynyń uly bola aldy ma – sony aıt!
* * *
Buryn bireýden qaryz alýdy ersi kóretin qazaq búginde bireýden qaryz almasa uıyqtaı almaıtyn kúıge jetti.
* * *
Dosyńnan alystaǵyń kelse qaryz sura.
* * *
Nesıe kirgeninde jaqsy, shyǵarynda jaman.
* * *
Adaldyń aqshasyn aram túsinde jumsaıdy.
* * *
Daýly bolǵyń kelse kórshińe qaryz ber.
* * *
Jylpostyń sózi tátti, dini qatty.
* * *
Qanaǵatshyldyń qarny toq, táýbesine kele alatynnyń ýaıymy joq.
* * *
Atqan tańǵa qýan.
* * *
Tabıǵatqa tilińdi tıgizbe.
* * *
Bıiktikti aspanǵa qarap, tutastyqty jerge qarap ólshe.
* * *
Aýa – tynys, jer – besik.
* * *
Qazaq qazaq isine qazaq bop kiriskende ǵana qazaq isi ońǵa basady.
* * *
Ár qazaq qazaq táýelsizdigin saqtaýǵa jáne qorǵaýǵa mindetti ári qasıetti borysh sanaǵanda ult múddesi túgel bolady.
* * *
Qazaq qor halyq emes – zor halyq.
* * *
Jaqsydan sóz shyǵady jan sekildi, tamyrdan atqylaǵan qan sekildi.
* * *
Ury esigińdi kórse, qoımańnyń qulpyn ózgert.
* * *
Janyńdy jaldasań da áıelińdi kisi esiginde kúń qylma.
* * *
Sóz de bir myltyq: qadap aıtsań oq bop tıedi, qalt aıtsań aıdalaǵa ketedi.
* * *
Jazyqsyz jala jabý kúnániń eń zory.
* * *
Qazaq qazaqty izdese qut,
Qazaq qazaqty joǵaltsa jut.
* * *
Kisiniń kisiligi kisiliginde.
* * *
Áıeldiń júregi – erkektiń tiregi.
* * *
Qurandy osy kúni qarı oqymaıdy, qara oqıdy.
* * *
Aǵa býyn ótken zamanda medrese men meshitterdi qulatyp qıratty, jańa býyn bul zamanda medrese men meshitter salyp ornatty.
* * *
Úreılengennen úrkektik jaman.
* * *
Zalym da meshitke barady.
* * *
Tańdaǵan kásibiń – taǵdyr jazǵan syı!
* * *
Áldiniń áli álsizge ǵana jetse áldi áldi emes.
* * *
Basyńda baǵyń barda alys ta, jaqyn da syılaıdy, basyńnan baǵyń taıǵanda tóbeńde qul da, qutan da oınaıdy.
* * *
Aýylyn toryǵan ury – aýyldyń jaýy.
* * *
О́zdiginen ultsyzdanyp, tilinen, dininen, dilinen bezgen – tiri ólik.
* * *
Uıtqyǵan quıyn tóbege qater.
* * *
Irge ashyqta úı jylymas.
* * *
Taýdy jel jyǵyp qulata almas.
* * *
Taza zatqa da shań qonady.
* * *
Rahymshylyqty da ımandy adam jasaıdy.
* * *
Is – oıdyń jemisi.
* * *
Uıqy – tynys, tynyǵý – demalys.
* * *
Aqyldy Alla qosady.
* * *
Sózdi de aýyzǵa Qudaı salady.
* * *
Qaraǵa kelgen ajal tóreni de tabady.
* * *
Tóbege shyǵar aldynda tómenge túser baspaldaǵyńdy saıla.
* * *
Adam adam ekenin umytpaǵanda ǵana adam!
* * *
Qudańdy qudaıyńdaı syıla, biraq qudańdy qudaıdyń aldyna qoıma!
* * *
Jalǵanda er – az, ez – kóp; tulpar – sırek, jaby – mol.
* * *
Qazaqtar nege aıtqan: shal-mal, kempir-sampyr, jigit-migit, qyz-myz, – dep? Bir kem dúnıe. Osy kúni: shaldar az, maldar kóp; kempirler az, sampyrlar mol; jigit az, migit jetedi; qyz az, myz kóp...
* * *
Adam darynsyz bolsa da qarynsyz bolmaıdy.
* * *
Tóseginen kúlip turǵan áıel súıkimdi.
* * *
Ashynǵanǵa aqyl aıtpa.
* * *
Tekti túnegen tósek taza.
* * *
Qudaı qoryǵan qorǵandy quıyn qulatpaıdy.
* * *
Júırikti jat tanıdy, tulpardy syrt kóz kóredi.
* * *
Dosynan alshaqtaǵan dos – úıirinen úrikken jylqy.
* * *
Aıdyń amanynda adasqan dos tar jerde qolyn sozady dep dámelenbe.
* * *
Elden shetteme, jurttan qashpa, halyqtan bólektenbe!
Sońǵy jańalyqtar
Aitu ekojúıesi: Aýqymdy keńeıý jáne 1 mıllıon belsendi paıdalanýshy mejesine jaqyndaý
Tehnologııa • Búgin, 18:44
Erteń aýa raıyna baılanysty birneshe óńirde eskertý jasaldy
Aýa raıy • Búgin, 18:04
Olımpıada-2026: Bıatlonshy Vladıslav Kıreev iz kesý jarysynda synǵa tústi
Olımpıada • Búgin, 17:36
Mıhaıl Shaıdorov: Olımpıadadaǵy jeńisime Denıs Tenniń yqpaly zor
Sport • Búgin, 16:56
Qazaqstan ártistik júzýden Álem kýbogy kezeńinde eki altyn medal jeńip aldy
Sport • Búgin, 16:48
Ulttyq kitaphanada Joltaı Álmashulynyń jańa kitaptary tanystyryldy
Qoǵam • Búgin, 15:43
Frıstaıl-mogýl: Pavel Kolmakov Olımpıadada 1/8 fınalǵa deıin jetti
Olımpıada • Búgin, 15:35
О́skemende aýanyń lastanýyna baılanysty oqýshylar qashyqtan oqıdy
Aımaqtar • Búgin, 14:36
Belgili ınjener – Dinmuhamed Qonaevtyń týysy Altaı Qadyrjanov dúnıeden ótti
Oqıǵa • Búgin, 14:23
Almaty oblysynda bes kóliktiń qatysýymen jappaı jol apaty boldy
Oqıǵa • Búgin, 13:45
Astanada LRT aıaldamasynan órt shyqty
Oqıǵa • Búgin, 13:14
European Open: Esmıgýl Kýıýlova el qorjynyna kúmis júlde saldy
Sport • Búgin, 12:15
Olımpıada-2026: Short-trekshi Olga Tıhonova 1000 metr qashyqtyqta óner kórsetti
Olımpıada • Búgin, 11:50
Elimizdiń on qalasynda aýa sapasy nasharlaıdy
Aýa raıy • Búgin, 11:15
Olımpıada-2026: 15 aqpanda el namysyn kimder qorǵaıdy?
Olımpıada • Búgin, 10:27
