Aleksandr PIKER: “Atf bankine qatysty unicredit strategııasy saqtalmaq”

“Maǵan kez kelgen bankır úshin eń basty nárse bolyp tabylatyn daǵdarysty eńserýge qolym jetti. Eń mańyzdy qorytyndy, sondaı-aq osy kezeńniń basty jetistigi – ATF bankiniń turaqtylyǵy men ornyqty­lyǵyn dáleldeıtin daǵdarystan keıingi kezeń úshin joǵary kórsetkishi. Mundaı qorytyn­dyǵa meniń bankte júrgizgen jumystarym da belgili bir deńgeıde óz kómegin tıgizdi dep aıta alamyn”, deıdi qazaqstandyq ATF bankiniń basqarma tóra­­ǵa­sy Aleksandr Pıker óziniń 3 jyldyq qyzmetin qorytyn­­dylaı. A. Pıker myrzanyń bizdiń gazetimizge bergen suhbatynda 21 qazan kúni dırektorlar keńesinde óz min­detin tapsyryp, óz Otanyna, Avstrııaǵa jınalatyndyǵyn jetkizdi. Onda ony Uni­Cre­dit tobyna jatatyn bankterdiń ortaly­ǵyn­da jańa qyzmeti kútýde. “17 jyl boıy shet elde jumys istegen soń, óz elimde de qyzmet etkim keledi”, deıdi bankır. Al Qazaqstandaǵy qyzmetin óz jumys baspaldaǵyndaǵy mańyzdy jáne qyzyqty kezeńi dep esepteıdi. Sondaı-aq UniCredit menedjmenti de Qazaqstanǵa quıǵan uzaq merzimdik ınvestısııalaryn oń kózqarasta baǵalaıdy jáne bank keleshegi jaqsy nátıjeler bermek dep boljaıdy. – Pıker myrza, UniCredit-tiń 2010 jyldyń alǵashqy jartyjyl­dyǵyna arnalǵan jınaq esebi ja­rııa­landy. Ol boıynsha toptyń taza kirisi 669 mln.eýrony quraǵan­dyǵy belgili bolyp otyr. Sondaı-aq esepte UniCredit tobyna qarasty Qazaqstandaǵy fılıal boıynsha 162 mln.dollarǵa teń materıaldy emes aktıvtiń qunsyzdanýy da kórse­ti­ledi. Elimizdegi enshiles bank shyǵyn­syz deńgeıge shyǵa almaı otyr ma? – Esepte kórsetilgen shyǵyn banktiń óz qunyn túzep, naqtylaýy. Basqasha aıtsaq, tehnıkalyq shy­ǵyn­darǵa jatady. Esterińizde bolsa biz ATF bankin daǵdarysqa deıingi kezeńde satyp alǵan bolatynbyz. Sáıkesinshe ol kezde baǵa da taza kapıtaldan joǵary deńgeıde boldy. Bizdiń esepteýimizshe 5 esege joǵary. Bank 2,2 mlrd. dollarǵa baǵalandy. Aktıvterdiń aýdıtorlyq baǵasy jyl saıyn júrgiziledi, onyń shynaıy quny anyqtalyp, balansta kórsetiledi. Iаǵnı, banktiń shynaıy jaǵdaıyna býhgalterlik esep júrgiziledi. Daǵdarystan keı­ingi júrgizilgen aýdıt qorytyndy­syna súıensek shyǵyn 200 mln. dollarǵa jýyq qarjyny quraǵan, al bul satyp alý baǵasyn eskersek múldem sáıkes emes. Men barlyǵy keremet deı almaımyn, degenmen bul apat ta emes. Muny UniCredit te kórip-bilip, túsinip otyr. Bul kór­setkish qubylmaly, ol únemi óz­gerýi múmkin, ósýi nemese tómendeýi ábden múmkin. Al myna kórsetkish banktiń úlken tekseris júrgizýine baılanysty kútken nátıjemizdi berdi. Qazir olar barlyq portfel­diń 15,5 paıyz sheńberinde jáne udaıy ósý ústinde. Biz onyń shegine kelesi jyldyń aıaǵyna qaraı qol jetkizemiz degen oıdamyz. Jaǵdaıdyń shynaıy beınesi osyndaı. Avstrııa bankiniń talap­taryna sáıkes ol UniCredit esebin­de obektıvti túrde kórinýi tıis. Bul bizge berilgen ádil baǵa, dál qazirgi kezeń úshin jaqsy baǵa deýge bolady. UniCredit uzaq merzimdik keleshekke júginedi. Qazaqstanda eko­nomıkanyń ósýi jaǵdaıynda bul óte qolaıly. Shyǵynnyń jar­tysyn nemese shıregin quramaı shaǵyn úlesti quraǵany da jaǵymdy bolyp otyr. Eger topta Qazaq­standa múm­kin­dik joq dep eseptese barlyǵyn shy­ǵynǵa jiberýi múmkin edi. Ol soń­ǵy 5 jyldyq jospa­ry­myzda jaq­sy ósý deńgeıi baıqalyp otyr­ǵan­dyǵynan oryn almaı otyr. Bul óte mańyzdy. Aǵymdaǵy jyl boı­ynsha banktiń kiris boıynsha +-ke shyq­pasa da bul aldyńǵy jyl enshi­sinde dep kútilýde. Biraq top­tyń bank­ke quıǵan uzaq merzimdik ınves­tısııasy jaqsy dep baǵala­nýda. Bankke aýdıtorlar da senim bildirýde. – ATF banki ósý jospary bar ári Qazaqstan rynogynyń 10 % úlesin alyp otyrǵan iri bankteriniń biri bolyp tabylady. Qaıta qu­rylymnan ótken eki banktiń bel­sendi bızneske oralýyna baılanysty básekelestik kúsheıýde. Osyǵan oraı bank ne nársege mańyz aýdarmaq? – Iá, bankter qaıtyp oraldy. Biraq men olardyń syrtqy máse­lelermen aınalysa otyryp, “ishki úı jumysyn” jaqsy oryndap shyqty degenge kúmánim bar. Biz ishki máselelerdi retteý boıynsha 3 jyl boıy jumystandyq, sol sebepti biz Qazaqstanda júrip jatqan ekonomıkalyq ósimge jaq­sy daıyndalǵanbyz dep nyq se­nimmen aıta alamyn. Qazirgi tańda ATF banki jergilikti jáne ha­lyqaralyq qarjy ınstı­týtta­ry­nyń artyqshylyqtaryn biriktirgen bank bolyp tabylady. Jýyrda ǵa­na ATF bankiniń dırektorlar ke­ńesine kiretin, UniCredit basqarma tóraǵasynyń orynbasary Fede­rı­ko Gızzonı Almatyǵa kelip ketti. Gızzonı myrza UniCredit-tiń en­shiles qurylymdaryna baılanysty ustanatyn strategııasy burynǵy­syn­sha saqtalady. Onyń qatarynda ATF banki de bar. Toptyń qazirgi tóraǵasy Alessandro Profýmonyń ketkenimen eshteńe ózgermeıtin bo­lady. Oǵan qosa ATF bank Uni­Credit tobynan 2025 jylǵa deıin ju­mys isteıtin 2 mlrd.dollar kóle­min­de úlken kepildik alǵan bola­tyn. Iаǵnı, eger top bankten bas tartar bolsa jaba almaıtyn úlken kepildik bermes edi. Bizdiń básekege tótep bere alar tikeleı artyqshy­lyqtarymyzǵa 22 eldi qamtıtyn úlken fılıaldy júıeni, joǵary qyzmet etý sapasyn, bank senimdi­ligin jatqyzar edim. Al bul klıent­terimizge top quramyndaǵy ózge bank­­­terden komıssııasyz qyzmet ala alatyndyǵyn bildiredi. Oǵan qosa, ATF banki qazaqstandyq bank­ter arasynda eń joǵarǵy reı­tıng­ke ıe. Fitch Ratings VVV deń­geıinde ulttyq valıýtasynda uzaq merzimdi EDR ıelendi, sondaı-aq bolashaǵyn jaǵymsyzdan turaqtyǵa ózgertti. Moody’s te reıtıngi boı­ynsha boljamyn jaǵymsyzdan qalyptyǵa, turaqtylyqqa ózgertti. Qarjylyq turaqtylyq reıtıngi V3 deńgeıine sáıkes. Sondaı-aq, qar­jy rynogyn jáne qarjy uıym­daryn zertteý men qadaǵalaý agent­tiginiń aýdıtinen tabysty óttik jáne retteýshiniń qanaǵattan­dy­ryl­­ǵan baǵasyn aldyq. Retteýshiniń qanaǵattandyrylǵan aýdıtin ıelený de jaǵymdy áser beredi. – Klıentterdi qarjylyq ıns­tıtýttyń turaqtylyǵy jónin­degi suraqtar mazalaıtyny túsi­nikti. Degenmen, olar úshin banktiń óz klıentterine qandaı ónim júıe­sin usynatyndyǵy, bank tarıfteri men stavkalary da qyzyqtyrady... – Biz áý basta tez ósýdi jospar­ladyq. Biraq ósim – 15 %-dan jo­ǵary ósimdi depozıt kólemi kór­set­kishi arqyly ǵana kórsetti. Bul stavkalarymyzdyń rynoktaǵyǵa qaraǵanda, áldeqaıda tómen eken­di­­­gine qaramastan, oryn alyp otyr­­ǵa­nyna nazar aýdarǵym keledi. Biz ne­sıelik portfel boıynsha ana­log­tyq kórsetkishterge qol jetkize almadyq, biraq jyldyń ekinshi jartysyna senim artyp otyrmyz. Ekinshi jartyjyldyqtyń kórset­kish­­teri jaqsy bolatyndyǵynyń aıqyn belgileri bar. Klıentterimiz kóbeıý ústinde. Bank shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi men ujymdyq sektorǵa nesıe beredi. Ol jalpy port­feldiń 70 %-ǵa jýyǵyn qu­raı­dy. Stavkanyń barynsha tómen bolý faktory nesıe portfeliniń ósýine qyzmet etip otyr. Bul dem­pıng emes. Onyń mánisi bizdiń qo­rymyzdy negizgi bank toby jaqsy qoldaıdy jáne depozıtterdiń tó­men stavkada bolý nátıjesimen túsindiriledi. Búgingi kúni biz Reseı jáne Túrkııa sııaqty eldermen saý­dalyq qarjylandyrýdy damytý ús­tindemiz. Klıentterimizge nesıe já­ne depozıtten ózge túrli áriptestik baǵdarlamalardy, sondaı-aq olar­dyń quraldaryn, isterin qarjy­lan­dyrý múmkindigin beretin pakettik qyzmet kórsetý usynylady. De­gen­men, adamdar bul qyzmet túrine úı­rene qoıǵan joq. Qyzmet kórse­­tý­diń joǵarǵy sapasymen qosa, bank óz klıentterin túrli operasııalar men aýdarýlardyń joǵary jyldam­dy­ǵy­men qamtamasyz etedi. – UniCredit tobynyń sarapshy­lary rynoktaǵy damý jaǵdaıyna udaıy baılam jasap otyrady. Qa­zaqstan rynogy boıynsha jyldyń sońǵy toqsanyna qandaı boljam jasalýda? – Sońǵy toqsanǵa 5 % deń­geı­inde jaqsy ósim boljanyp otyr. Bizdiń aldyńǵy jobalaýymyz sál tó­mendeý, atap aıtsaq 3,5 % bola­­tyn. Endi ósim joǵary bolady de­gen senimdilik bar. Onyń sebepteri de túsinikti. Qazaqstanda munaı men gaz rynogy, metall, jeńil óner­kásip salalarynyń kóterilýi tike­leı sebep. Tutas ekonomıkanyń bel­se­ne túsýde. Ekonomıkanyń da­mý jo­lyna túsýi bul Úkimettiń daǵdarys­­­qa qarsy baǵyttalǵan sharala­ry­nyń tikeleı áseri deýge tolyq negiz bar. Onyń ishinde erekshe toqta­la­tynym, ATF banki qatysýshy bolyp tabylatyn “Damý” jobasy. – Otanyńyzǵa Qazaqstannan qandaı ásermen qaıtyp barasyz? – Eń jaqsy áserlermen qaı­typ baramyn deýge bolady. Sizdiń el daǵdarysty alǵashqylardyń biri bolyp sezindi. Sondaı-aq eń bi­rin­shi bolyp eńseredi. Bul týraly eldi sıpattaıtyn barlyq ındıkatorlar, daǵdarysqa qarsy tez arada birige, uıymdasa, beıimdele alǵan basshy­lyǵy, menedjmenti, qoǵamy kór­setip otyr. – Sizdiń tilegińiz.. Bastaǵan joldy jalǵastyrý qajet, al daǵdarysty taǵdyrdyń úl­ken syıy dep qaraý damýdyń ary qaraıǵy strategııasyna mańyzdy tú­sinik bolary sózsiz. Munda daǵ­da­rys apat sekildi bolǵan joq. Kóp­­­tegen jaqsy sátter men oǵan mem­lekettiń sátti reaksııasy bol­dy. Biraq dál qazir “daǵdarys ótti, 2006 jyldaǵy sııaqty jumys ja­saý­dy jalǵasty­ramyz” dep jaıdan jaı aıta salýǵa bolmaıdy. Sońǵy 3 qıyn jyldy arnaıy kýrs, lek­sııa sekildi qabyl­dap, odan durys sheshimder shyǵara bilý kerek. Mun­­daı tásildi qoldaný barysynda men sizdiń eldi tek jaq­sy bolashaqpen kóremin!