Qoǵam • 22 Qańtar, 2019
Jyl basynan beri A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynda ázirlengen Emle erejesin ǵylymı orta men jappaı kópshiliktiń talqysyna salǵan, túzetý, tolyqtyrý, standarttaý jumystaryn atqarǵan Mádenıet jáne sport mınıstrligine qarasty Sh.Shaıahmetov atyndaǵy «Til-qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy Jańa erejeniń alǵashqy jobasyn kópshilik nazaryna usyndy. Keshege deıin elimizdiń túkpir-túkpirine nasıhattalǵan Emle jobasynan qalyń kópshilik qulaǵdar boldy. 14 qazan kúni ótken jalpyhalyqtyq dıktantta jurtshylyq óz tiliniń jańa jazýymen betpe-bet «ushyrasty». Jazý reformasynyń mánin túsindi.
Bilim • 22 Qańtar, 2019
Jastar ustazdyqqa yqylasty emes
«Pedagog mártebesi týraly» zańynyń qabyldanatynyn pedagogtar qaýymy qýanyshpen qarsy aldy. Meniń oıymsha, muǵalim mártebesi degenimiz – qoǵamnyń, jurtshylyqtyń muǵalimge degen kózqarasy, iltıpaty, pikiri. Sondaı-aq muǵalim mártebesi – Úkimettiń muǵalimge jasap jatqan áleýmettik, moraldyq, materıaldyq jaǵdaıyn jaqsartý baǵytyndaǵy qamqorlyǵy arqyly da qalyptasady. Eger, muǵalim jan-jaqty qamtylǵan bolsa, qoǵamnyń da, jurtshylyq qaýymnyń da kózqarasy ózgeredi, ıaǵnı, mártebesi artady. Qazirgi kezde muǵalim mártebesi sál de bolsa álsiregendeı me, qalaı?! Oǵan sebep ne? Oǵan birinshi sebep, muǵalim eńbekaqysynyń azdyǵy, jan-jaqty materıaldyq tolyqqandy qamtylmaýy.
Qoǵam • 22 Qańtar, 2019
Búginge deıin qyzylsha aýrýynyń asqynýy álemniń kóptegen elinde tirkelgen. Sonyń ishinde Úndistanda qyzylshanyń asqynýy 70 myńnan asa adamǵa jetken. Ýkraınada 38 myńnan astam adam qyzylshamen aýyryp jatsa, Qytaıda 29 myńnan astam, kórshiles Qyrǵyzstanda 1238, Reseıde 4185 adam qyzylsha juqtyrǵan. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń deregi boıynsha, qyzylshadan 68 ólim jaǵdaıy tirkelgen. Qyzylshamen syrqattanýdyń ósýin atalǵan uıym qyzylshaǵa qarsy vaksınasııanyń az qamtylýymen baılanystyrady.
Medısına • 22 Qańtar, 2019
Keńse qyzmetkerleriniń saýlyǵyn kim oılaıdy?
«Aýyryp em izdegenshe, aýyrmaıtyn jol izde» dep tegin aıtpasa kerek. Sondyqtan da halqymyz densaýlyqty birinshi baılyq dep eseptegen. Islamda «densaýlyq – Alla taǵalanyń adam balasyna bergen amanaty» dep túsindirilip, ony qolda barda qadiri joq nyǵmetke jatqyzady. Búginde dárigerler qımylsyz qyzmettiń júrek jáne qan tamyry aýrýlary, semizdik, belsizdik pen bedeýlik, sýsamyr (qant dıabeti) sııaqty t.b. kóptegen derttiń kóbeıýine sebep bolyp otyrǵanyn, sondaı-aq barlyq aýrý túrleriniń jasaryp bara jatqanyn aıtyp dabyl qaǵýda. Densaýlyǵymyzdy kúnkóristiń kóleńkesinde qaldyrmaı, amanatqa qııanat jasamaý úshin biz ne isteı alamyz?
Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. Ótken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?
