Quralaıdyń salqyny

Halqymyz ár jyldaǵy mamyrdyń 20-25 juldyzy aralyǵyn osy shaǵyn habardyń taqyrybyna shyǵaryp otyrǵanymyzdaı kıik laǵyn órgizetin kez dep sanaıdy. Árıne, bul halyqtyq kúntiz­beniń dáldigi men naqtylyǵyna ári aqı­qattyǵyna eshkim kúmán keltire almaıdy. Osy turǵyda «dala arýynyń» qazirgi jaı-kúıi jó­ninde birer aýyz sóz qozǵaǵandy jón kórdik. Atap aıtqanda, bul aqbókenderdiń Aqjaıyq aıma­ǵyndaǵy búgingi sanyna baılanysty, ıaǵnı ár jyl saıyn sáýir aıynyń sońǵy aptalarynyń birinde respýblıkanyń barlyq óńirlerinde kıikterdiń naqty sanyn esepteý úrdisi engizilgen. Bul asa jaýapty is-shara áýe sanaǵy dep atalady. Iаǵnı kıik­ter sanaǵy qazirgi kezde jerde emes kókte tikushaqtyń kómegi arqyly júrgiziledi. Muny atqa­ratyndar – «Qazaqstan bıoalýan túrliligin saqtaý qaýymdastyǵy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi ǵalymdary men «Ohotzooprom» arnaıy kásiporny jáne oblystardaǵy orman sharýashylyǵy, janýarlar dúnıesi aýmaqtyq ınspeksııasynyń mamandary ekenin de aıta ket­kenniń artyqshylyǵy joq. Batys Qazaqstan oblysyndaǵy atalǵan ınspeksııanyń bólim basshysy Talǵat Ilııasovtyń aıtýynsha, Aqjaıyq alaby aýmaǵynda búginde 51 myńnan astam aqbó­ken bar. Aldaǵy kezde kıikterdiń sany qan­sha bol­maq? Jer­gilikti ǵalymdar men ma­mandardyń tujy­rymdaýynsha bıyl Oral óńirinde dala erkeleriniń belgili bir mólsherdegi ósimi kútilmek. Al osy áýe sana­ǵynyń nátıjesi qashan ázir bolady degen saýalǵa kelsek, jetekshi mamandardyń aıtýynsha, bul kez tutastaı respýblıka boıynsha jazdyń sońǵy aıyna sáıkes keledi. Soǵan deıin barlyq esepteý­ler men túsirilimder óńdel­mek. Qazir el aýmaǵyndaǵy aqbó­kender tutastaı tóldep boldy. Búgingi kúnnen bastap dala arýlary laqtaryn órgize bastady deıdi mamandar. Kıiktiń laǵyn quralaı deıdi. Aqbókender laqtaǵan kezdi halqymyz quralaıdyń salqyny dep ataıdy. О́ıtkeni, salqyndyq aqbókenderdiń tóldeýi úshin óte qolaıly jaǵdaı eken. Qaıran tabıǵattyń jaratylysy-aı de­seńshi. Sol salqyndyq buǵan deıin dalamyzdyń ár qıyrynda boldy da. Endi sirá kún ysıtyn shyǵar. О́ıt­keni, sınoptıkter aldaǵy kún­deri aýanyń temperatýrasy 30 gra­dýstyń ústine shyǵady dep otyr. Dalamyzdyń sáni, álbette, kıikter. Endeshe, onyń sany kóbeıe túskenine ne jetsin? Osyndaıda aqbókenderdi aıalaıyq, kıeli janýarlar sanatyndaǵy saharanyń botakózderine myltyq kózdemeıik degimiz keledi. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan» Batys Qazaqstan oblysy