Elbasy Nursultan Nazarbaev Nobel syılyǵynyń laýreattarymen jáne halyqaralyq uıymdardyń basshylarymen kezdesti, dep habarlady Prezıdenttiń baspasóz qyzmeti.
Kezdesýge Nobel syılyǵynyń laýreattary T.Sardjent, K.Pıssarıdes jáne E.Preskott, Eýropa Qaıta qurý jáne damý bankiniń prezıdenti S.Chakrabartı, ekonomıst, AQSh Prezıdenti R.Reıgannyń jáne Ulybrıtanııa Premer-mınıstri M.Tetcherdiń burynǵy keńesshisi A.Laffer, Kolýmbııa ýnıversıteti Jer ınstıtýtynyń dırektory D.Saks, Massachýsets tehnologııa ınstıtýtynyń ekonomıka professory D.Adjemoglý, Kembrıdj ýnıversıtetiniń ekonomıka professory Chang Ha-Djýn, ekonomıst Hýnbın Sýn, «Boston Consulting Group» dırektorlar keńesiniń tóraǵasy H.-P.Bıýrkner, JP Morgan Chase International dırektorlar keńesiniń tóraǵasy D.Frenkel qatysty.
Memleket basshysy munaı, gaz jáne basqa da tabıǵı resýrstardyń joǵary baǵasy ótken kúnniń enshisinde qalyp bara jatqanyn aıtty.
– Qazaqstan sııaqty memleket úshin bul – zor syn-qater. Mundaı ahýal damýdyń balama joldaryn izdeýge májbúrleıtindikten, munyń ońdy tusy da bar. Eshbir el munaı men gaz esebinen ǵana joǵary deńgeıde qala alǵan joq. Bizge ekonomıkamyzdy ártaraptandyrý úshin qarajattyń qajetti kólemin jınaqtaý kerek boldy, biz solaı istedik. Al sońǵy alty jyl boıynda biz óńdeýshi ónerkásiptiń úlesin arttyrý úshin eldi ındýstrııalandyrý isin belsene júrgizip jatyrmyz, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstan Prezıdenti jahandyq damýdaǵy qarqyndy ózgeristerge nazar aýdardy.
– Búginde álemdik kapıtaldyń shırek bóligin «sandyq» ekonomıka quraıdy, «jasyl» tehnologııalar údetile túsýde. Álemde ishten janý qozǵaltqyshynyń zamany ótip bara jatqany týraly aıta bastady, elektromobılder satyp alýshylardyń qatary qarqyndy túrde artyp keledi. Osyndaı aýqymdy ózgerister naqty shyndyqqa aınalyp, adamdardyń qııalyna qozǵaý salýda. Aqparattyq teńsizdik ulǵaıýda, dúnıeniń bir múıisinde sandyq neırohırýrgııa qalyptastyrý týraly oılastyryp jatqanda, ekinshi múıisindegi adamdar áli kompıýterdi de kórgen joq, – dedi Memleket basshysy.
Nursultan Nazarbaev jahandyq ekonomıka jaǵymsyz geosaıası yqpaldardyń qysymyna ushyrap jatqanyn da aıtty.
– Bulardyń qataryna áskerı qımyldardy, bosqyndar legin, terrorlyq aktilerdi, sanksııalyq teketiresterdi qosýǵa bolady. Bul rette jańa ekonomıkalyq jaǵdaı syn-qaterlermen birge múmkindikter kózine de jol ashady. Kim paıdalana bilse, sol utady, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Memleket basshysy jahandyq damýdyń qazirgi satysynda álemdik deńgeıdegi sarapshylardyń pikiriniń aıryqsha máni bar ekenin aıtty.
– Búginde halyqaralyq arenadaǵy ózara senim joǵalyp barady, bul – tepe-teńdik úshin qaýipti úrdis. Osynyń bári qaqtyǵys qaterine ákelýi múmkin. Sondyqtan men BUU minberinen barlyq eldi qaqtyǵyssyz álem qalyptastyrýǵa kúsh jumyldyrýǵa shaqyrdym. Bizdiń mindetimiz – jer betinde ornyqty ári turaqty damýdy qamtamasyz etý, progress úshin ozyq sheshimder ázirleý. Daǵdarys – ózgerister kezeńi. Adamzat ortaq kúsh-jiger men pikir almasýlar arqyly bul jaǵdaıdan shyǵýdyń sheshimin tabatynyna senimdimin. Buǵan tórtinshi ındýstrııalyq revolıýsııa arqyly, 15-20 jyldan keıin álemdi ózgertetin múlde jańa tehnologııalardy engizý arqyly qol jetkizilýi múmkin, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Kezdesýge qatysýshylar jahandyq saıası jáne ekonomıkalyq damýǵa, aqsha-valıýta júıesiniń perspektıvalaryna qatysty kózqarastaryn bildirip, halyqaralyq kún tártibindegi ózekti máselelerdi sheshýge baılanysty óz oılaryn ortaǵa saldy. Olar bizdiń elde júzege asyrylyp jatqan, Qazaqstandy jan-jaqty damytýǵa yqpal etýi tıis reformalarǵa qatysty alǵan áserlerin de aıtyp berdi.