Joǵary bilimniń biregeı jobalary

Keshe Nazarbaev Ýnıversıtette joǵary bilim kóshbasshylarynyń Eýrazııalyq forýmy ótti.

Qazaqstannyń kindik qalasyn­daǵy bul basqosýǵa Ulybrıtanııa, Izraıl, Qytaı, AQSh, Ázerbaıjan, Belarýs, Qyrǵyzstan, Reseı sekildi memleketterden úsh júzdiń ústinde delegattar keldi. Mártebeli meımandardy jyly shyraımen qarsy alǵan Nazarbaev Ýnıversıtettiń prezıdenti Shıgeo Katsý plenarlyq májilisti ashardaǵy sózinde ýaqyt talabyna saı naǵyz tolyqqandy ýnıversıtet qandaı bolýy kerek­tigine aıryqsha toqtaldy. Onyń aıtýynsha, árbir oqý orny óziniń shákirtterin eńbek rynogyna erkin ene alatyndaı etip daıarlaýy kerek. О́ıtkeni, óreli órender ǵana óz eliniń qoǵamdyq-saıası, áleýmettik-ekonomıkalyq áleýetin arttyrýǵa qomaqty úles qosa alady. Osy oraı­­da atqarylatyn jumystar óte aýqymdy ekenin tilge tıek qylǵan ol áriptesterin ashyq pikir almasýǵa shaqyrdy. Talqylaýǵa usynylǵan «Joǵary bilim jáne ekonomıkany jańǵyrtý: ınnovasııalyq jáne kásipkerlik JOO» taqyryby boıynsha otandyq, sondaı-aq, sheteldik sarapshylar san salaly másele kóterip, salıqaly oılaryn ortaǵa saldy. Olardyń ási­rese, belgili bir memlekettiń me­reıin ósirip, mártebesin kóterýde bilim men ǵylymnyń alar ornyn anyq­taýǵa baǵyttalǵan berik baılamdary kópshiliktiń kóńilinen shyqty. Ýnıversıtetterde ǵyly­mı izdenisterge keń óris ashý, ınnova­sııalyq ıdeıalardy batyl júzege asyrý, qazirgi zamanǵa laıyq bilikti kadr­lar tárbıeleý, sondaı-aq, dástúrli akademııalyq qundylyqtarǵa zııan keltirmeı, JOO-lardy tereń bilim ordasyna aınaldyrý isindegi ozat tájirıbelerdi ortaq ıgilik retinde qarastyrýǵa qatysty utymdy usy­nys­tar da dittegen jerine jetip jatty. Dúnıejúzindegi eń úzdik júzdikke kiretin Tel-Avıv ýnıversıtetiniń rektory Djozef Klafter hımııalyq fızıka salasynda keńinen tanymal ǵalym. Uzyn sany 400 ǵylymı eńbektiń avtory, 18 monografııanyń redaktory atanǵan professordyń paıymdaýynsha, ýnıversıtetterdiń básekelestikke qabiletti bolýy úshin birneshe parametr qajet kórinedi. Eń aldymen pedagogıkalyq qyzmetke mańdaıynan shertip otyryp maıtalman mamandardy tartqan abzal. Aqyldy azamattardyń syrt­qa ketýine tosqaýyl qoıǵan jón. Árıne, olardyń erkine qol suǵa almaısyz. Úkimet tarapynan tıis­ti sharalar qabyldanyp, oıly oqymystylarymyzdy týǵan jerine oraltýǵa jaǵdaı jasamaı bolmaıdy. Biz soǵan tyrysyp jatyr­myz. Ekinshiden, ustazdar men stý­dentterdiń oı erkindigine tejeý sa­lynbaýǵa tıis. Ashyqtyq sony ıdeıalarǵa bastaıdy. Úshinshiden, joǵary oqý orny men óndiris oshaqtary arasynda kópir ornatqan jón. Birlesken árekettiń bereri mol. Tórtinshiden, adamdardyń óz múmkindikterin jú­zege asyrýlaryna kómektesý kerek. Jaqsy maǵy­nasyndaǵy ambısııa adamdy alǵa jeteleıdi. Altynshydan, halyq­aralyq yntymaqtastyq pen yqpaldastyqty órkendetken durys. Bul rette belsendilik tanytsaq, ǵa­lam­dyq problemalardy sheshýge múm­kindik týady. Kúni keshe ǵana jıyrma jyldyǵyn toılaǵan L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ rektory, UǴA akademıgi Erlan Sydy­qov Qazaqstandaǵy joǵa­ry kásiptik bilim berýdi odan ári damytýdyń basty eki baǵyty jaıynda áńgime qozǵady. Onyń oıynsha, birinshiden, ýnıversıtetterge tolyq akademııalyq avtonomııa beretin ýaqyt jetti. Ekinshiden, kásip­kerlik ýnıversıtetterdi qurý­ǵa bet burǵan ońdy bolar edi. Bul rette kommersııalandyrý men zertteýlerdiń qoldanbaly sıpat­qa kóshýi kóptegen otandyq oqý ordalarynyń kásipkerlik ýnıver­sıteti statýsyn ıelenýine qol jet­kiziledi. Keıingi kezderge deıin ınnovasııalyq ekonomıkany Úki­met pen bıznes jasaıtyn model ústemdik quryp keldi. Biraq, álemdik táji­rıbe kórsetip otyrǵanyndaı, atal­mysh máselede memlekettiń, bız­nes qurylymdarynyń jáne ýnı­­versıtetterdiń birligi qajet. О́ıt­peıinshe, ınnovasııalyq ekono­mı­­kanyń ıgiligine bólenýimiz ekitalaı. Al, ulybrıtanııalyq Q S reıtıng agenttiginiń basqarýshy dırektory Kýnzıo Kvakarellı álemdegi úzdik oqý oryndarynyń jetistik­te­rin baǵalaý tártibin túsindirdi. Almaty Menedjment ýnıversı­te­tiniń prezıdenti Asylbek Qojah­metov bolsa, ınnovasııalyq jáne kásipkerlik ýnıversıtetterdiń bir-birinen aıyrmashylyǵy tóńireginde jeke pikirin bildirdi. Forýmnyń negizgi bóligi bilim men ǵylymnyń jańa jetistik­terin jınaqtaǵan Nazarbaev Ýnı­ver­sı­tettiń taǵylymdy táji­rıbesin kórsetýdi kózdeıtin semı­narlarǵa arnaldy. Osyǵan baılanysty ýnıversıtettiń profes­sorlary men qyzmetkerleri ózde­rindegi akademııalyq sapa, korpo­ratıvtik basqarý qaǵıdattary jáne menedjmentti jetildirý, ǵylymı zertteýlerdi júrgizý, stýdent­terdi almaǵaıyp bolashaqqa beıim­deý, kásiptik baǵdarlaý máse­leleri tóńireginde áńgimelep, Qazaq­stan­daǵy alǵashqy jáne ázirge jalǵyz bolyp tabylatyn, magıstra­týra baǵdarlamasy boıynsha ınklıý­zıvti bilim berý salasyndaǵy kóshbas­shy­lardy ázirleý ádisterimen bólisti. Talǵat BATYRHAN, «Egemen Qazaqstan»