Bizdiń qyzmetimizdiń basty maqsaty oblystaǵy qarjy tártibin nyǵaıtý jáne ekonomıkalyq turaqtylyqty qamtamasyz etý maqsatynda jergilikti bıýdjet qarajatyn jáne memleket aktıvterin paıdalanýdyń tıimdiligin arttyrý bolyp tabylady.
О́tken jyly 35 baqylaý is-sharasy júrgizilip, 172 memlekettik mekeme men kásiporyn qamtyldy. Osy tekserýlermen 110,8 mlrd. teńge bıýdjet qarajattary qamtylyp, jalpy somasy 1,9 mlrd.teńgege buzýshylyqtar anyqtaldy. Tekserý nátıjeleri boıynsha bıýdjetke qaıtarylýǵa jáne qalpyna keltirilýge jatatyn 481,5 mln. teńge anyqtalyp, onyń 359,4 mln.teńgesi bıýdjetke qaıtaryldy jáne qalpyna keltirildi. Negizgi buzýshylyqtar bıýdjettik jáne salyqtyq, memlekettik satyp alý jáne býhgalterlik esep pen qarjylyq eseptilik týraly zańnamalarynyń talaptaryn buzýdan týyndaıdy. Budan basqa memlekettik mekemeler men kásiporyndardyń laýazymdy tulǵalary bıýdjet qarajattarynyń negizsiz paıdalanylýyna jol bergen.
Osyǵan oraı, 2015 jyly eńbeqaqyny, issapar shyǵyndaryn artyq tólegeni úshin, sýbsıdııalaý men tamaqtandyrý boıynsha negizsiz shyǵyndarǵa jol berý, aıaqtalmaǵan jumystardyń tólenýi, memlekettik satyp alý boıynsha buzýshylyqtar jáne tamaqtandyrýǵa arnalǵan ata-analar jarnasynyń jetispeýi sııaqty derekter boıynsha 30 materıal quqyq qorǵaý organdaryna joldandy. Qazirgi tańda 15 materıal tergeýaldy tekserýden ótýde, 7 materıal boıynsha keltirilgen shyǵyndardyń ótelýine baılanysty qylmystyq is qozǵaýdan bas tartyldy. Al, qalǵan 8 materıal boıynsha qylmystyq is qozǵaldy, onyń úsheýi boıynsha sheshim qabyldanyp, 3 laýazymdy tulǵa qylmystyq jaýapkershilikke tartyldy.
Mysaly, oblystyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynda áleýmettik mańyzy bar aýdanaralyq qatynastar boıynsha jolaýshylar tasymalyn sýbsıdııalaýdy tekserý kezinde qarastyrylǵan sýbsıdııalar sheginen tys qosymsha 10,0 mln. teńge bıýdjet qarajaty negizsiz jumsalǵany anyqtaldy. Sottyń sheshimimen artyq jumsalǵan qarajat tolyq kóleminde oblystyq bıýdjetke qaıtaryldy. Oblystyq sáýlet jáne qala qurylysy basqarmasy qala qurylysyn damytýdyń keshendi shemalaryn jáne eldi mekenderdiń bas josparlaryn ázirleý jumysy aıaqtalmastan 6,7 mln.teńgeni túgeldeı aýdaryp jibergen. Bul qarajat tolyǵymen oblystyq bıýdjetke qaıtaryldy.
Bıýdjet qarajattarynyń negizsiz paıdalanylý derekteriniń basym bóligi bilim berý uıymdarynda oryn alyp otyr. №39 orta mektebinde bıýdjetke ótelýge jatatyn 78,3 mln. teńge somasynda 7 jumys istemeıtin tulǵalarǵa jáne naqty jumys istemegen kúnderi úshin 11 qyzmetkerge artyq eńbekaqynyń, saýyqtyrý járdemaqysynyń, demalys aqysynyń, issapar shyǵyndarynyń tólengendigi anyqtaldy. Bul meterıal boıynsha qylmystyq is qozǵalyp, sotta qarastyrylýda. №5 Hromtaý gımnazııasynda júrgizilgen baqylaýmen jalpy somasy 4,3 mln. teńgege eńbekaqynyń artyq tólenýi boıynsha jáne mekeme qyzmetkerlerine ústemeaqylardyń, issapar shyǵyndarynyń negizsiz tólenýi jáne taǵy basqa buzýshylyqtardyń jiberilgendigi anyqtaldy. Aqtóbe oblystyq prokýratýrasy bul derekti qarap, jaýapty laýazymdy tulǵalarǵa qatysty tártiptik shara qabyldaý týraly oblystyq bilim basqarmasyna usynym joldady.
V.Pasaev atyndaǵy №2 Alǵa orta mektebinde tolyq aıaqtalmaǵan jumystar úshin merdigerge 1,2 mln. teńge kóleminde qarajat tólengendigi anyqtalyp, bıýdjetke óndirildi. Alǵa, Temir jáne Oıyl aýdandarynyń 10 balabaqshasyna tekserý júrgizý barysynda 6,9 mln. teńgege bıýdjet qarajattaryn jáne ata-analar jarnasyn óz múddelerine zańsyz paıdalaný derekteri anyqtalyp, bul qarajattar tolyq kóleminde bıýdjetke qaıtaryldy. Temir aýdandyq oqýshylar úıiniń esepshisi 669,5 myń teńge kóleminde qarajatty óz múddesine qoldanǵandyǵy anyqtaldy. Bul qarajat tekserý júrgizý barysynda bıýdjetke qaıtaryldy.
Qarǵaly aýdannyń bilim bóliminiń basshysyna memlekettik satyp alý zańnamasyn buzǵany úshin jáne Kempirsaı selolyq okrýginiń ákimi issapar shyǵyndaryn artyq tólegeni úshin oblystyq tártiptiń keńestiń sheshimi boıynsha qatań sógis berildi.
Budan basqa, tekserý komıssııasy ákimshilik jaýapkershilikke tartylý qarastyrylǵan zańnama buzýshylyqtaryn da anyqtap otyr. 2015 jylǵy tekserý nátıjeleri boıynsha bıýdjet zańnamasynynyń, memlekettik satyp alý jáne býhgalterlik esep pen qarjylyq eseptilik zańdaryn buzǵandary úshin 65 laýazymdy tulǵalarǵa jalpy somasy 18,2 mln.teńgege 131 ákimshilik aıyppul salyndy.
Bıýdjet zańnamasy boıynsha eki laýazymdy tulǵaǵa bıýdjettik esep júrgizý erejelerin buzǵany úshin 4 ákimshilik aıyppul salyndy. Sonymen qatar, tekserý komıssııasynyń zańdy talaptaryn jáne qaýlysyn oryndamaǵandary úshin 3 laýazymdy tulǵaǵa ákimshilik aıyppul salyndy. 2015 jyly bıýdjettik, salyq, memlekettik satyp alý jáne býhgalterlik esep pen qarjylyq eseptilik týraly zańnamalarynyń talaptaryn buzǵany úshin tekserý komıssııasynyń usynymy boıynsha 85 laýazymdy tulǵa tártiptik jaýapkershilikke tartyldy.
Saǵat EŃSEGENULY,
Aqtóbe oblystyq tekserý komıssııasynyń tóraǵasy
Aqtóbe oblysy