«Jylqy-janym, qymyz-qanym»

Ońtústik Qazaqstan oblystyq at sporty federasııasynyń prezıdenti Nurmahan Joldasovty jaqyn bilmeıtinder menmen, aıtqanynan qaıtpaıtyn tońmoıyn dep te oılaıdy. Rasynda, qashan kórseń de myǵym júretin, bir jaǵyna qaraǵysy kelse Sáken Seıfýllın atasyndaı moınymen tutas burylyp shekelep qaraıtyn Nurmahannyń syrbaz qalpy osylaı degizýi múmkin. Al, shyn tanyǵan adamǵa ol joldasyna kerek bolsa júregin sýyryp beretin jan. Syrt túr aldamshy degen osy. Nurmahan Mııatuly qaı salada jumys jasap júrse de el­diń jaǵdaıyna alańdap, jetim-jesirdiń kóz jasyn súrtip, qo­lynan kelgen kómegin aıamaı jú­retin azamat ekenin de ony jaqsy biletinder aıtyp júredi. О́ıtkeni, osynyń bári ózi basynan ótti ǵoı. Ákesi erte ketti. Anasy óz qoly óz aýyzyna jetip úl­germegen on perzentimen jesir qaldy. Nurmahan ózegi talyp, ash qalmasa da birin tartsań birine jetpeıtin joqshylyqtyń zardabyn sezindi. «Azamat bolsam, qınalǵandarǵa kómektesem» degen oı sol kezdiń ózinde bozbalanyń qııalynan sańlaý taýyp júretin. Eńbek jolyn Shymkent sút zaýytynda mehanık bolyp bastady. Tońazytqysh tehnıkalary bo­ıynsha bilim alǵan talapty jigit odan bólek bes jyldaı urylǵan-soǵylǵan avtokólikterdiń «súı­egin jóndeýshi» boldy. Shym­kent pedagogıka ınstıtýtynyń dene­shynyqtyrý fakýltetin támamdap, orta mektepte mu­ǵa­lim bolyp júrip, túngi kezek­shi­likke shyqty. Eki jerde qara­ýyl qyzmetin atqardy. Sol mań­daǵy qarttar úıiniń aılyǵy esep­tel­meıtin, biraq, alǵysy mol jumysy da Nurmahannyń mo­­­­­ı­nynda bolatyn. Qazaq atamyz «qarǵys alma, alǵys al» deıdi ǵoı, alǵys arqa­la­­ǵan Nurmahannyń jumysy ke­ıinnen ońynan júrip ketti. О́tken ǵasyrdyń 1990-jyldary naryqqa bet qoıyp, bızneske ketti. Máskeýdegi qosalqy bólshekter ortalyǵynyń tar­qaýynda komıssııa múshesi boldy. Osy iste Máskeýdiń osy bız­nestegi serkeleriniń ortasynda bedeldi, yqpaldy Eskendir Sha­ǵyrbaıulyndaı aǵasynyń tálim-tárbıesin aldy. Qolynda qarjysy bar azamat ózi týyp-ósken Qarabastaý aýylyn orta­lyqpen baılanystyratyn kó­pir salsam degen nıetine jetti. Ba­dam jaz kezinde sarqyndy kó­ringenimen kóktem, kúz tolyp aǵa­tyn aryndy ózen. Býyrqanyp, úıirilip soqqanda jolyndaǵyny jańqadaı julyp ótedi. Sol Badamnyń ústinde qal­tyl­daǵan qaıyqtaı, jaǵasynda qol tireri de joq jalǵyz aıaq jol bar. Shyǵystyń kermaraly Oralhan Bókeev jazǵan «Shaıtan kópiri» sııaqty. Nur­mahan ol kezde jas. Astynda Badam ózeninen de aryndy moto­sıkli bar. Arǵy betten aǵyn­­dap kelip shaıtan kópirge túkende jaǵasyn us­taıtyn aýyl aqsaqaldary «osy Nurmahannyń denesi ne kópirdiń oń jaǵynda, ne sol jaǵynda qalady», deıdi eken. Sóıtken, Nurmahan bas bolyp osy «Shaıtan kópirdi» bes ret salýǵa muryndyq boldy. Ke­ıin­nen memleket tarapynan myq­­ty kópir salynǵanda aýyl aǵa­la­ry Nurmahanǵa «aınalaıyn-aı, osyǵan deıin sen salǵan kópir janymyzdy saqtap keldi ǵoı», dep betinen súıgen. Jalpy, myqty azamattar «oń qo­lym bergendi, sol qolym kór­mesin» deıdi. Iаǵnı, bir balaǵa bir jyrtyq kúrte kıgizse aýyzy kópirip, aıta beretin «esepti qaıy­rymdy kisi» Nurmahan emes. Ol 1982-1990 jyldar ara­lyǵynda Saıram aýdanyndaǵy №36 Ordjonıkıdze atyndaǵy orta mektepte deneshynyqtyrý pániniń muǵalimi bolǵanyn jo­ǵaryda aıttyq. Bir kúni mektep muǵalimderi osy mektepte oqyp júrgen Nurmahannyń ulyna «ákeńe aıtsań qaıtedi. Mektep sýyq. Bir jylýtartqysh ápere me?» dep ótinedi. Osyny es­tigennen keıin Nurmahan bi­rer jylýtartqyshpen istiń ońal­maıtynyn, odan da mektepke jy­lý júıesin qosyp berýdi oılaıdy. Aıtýǵa ǵana ońaı. «Kó­gildir ot» degen joba daıyndap, mek­­tepti bir ortalyqtan jyly­tatyndaı jylý júıesin iske qosyp bergen. «Sonda, deıdi Nurmahannyń ózi, Gúlzeınet apaıymyz bas­taǵan muǵalimderimiz saltanatty kesh uıymdastyryp, maǵan jyr arnaǵanda kózime jas tun­dy. Ábden útiktelgendikten jal­tyraǵan kók shalbar, qaıystaı qatqan kók shoqaı kelgen kúnderim esime tústi. Ustazdarǵa, mektep oqýshylaryna qýanysh, jylý syılaı alǵanyma qýandym. Joq­shylyq kórgen jas kezimdegi «aýyldastaryma jaqsylyq jasasam» degen armanymnyń oryn­dalǵanyna qýandym». Nurmahan bizdiń syral­ǵy dos. Keıinirek «Qarabas­taý» ón­­diristik kooperatıvin bas­qa­ryp, tabysty jumys jasap júr­geninde memlekettik qyzmetke sha­­qyryldy. Shymkent qalasy ákiminiń kólik jáne baılanys bólim­she­si bas­shysynan bastap Oń­tús­­tiktegi Báıdibek, Saryaǵash aý­dandarynyń ákimi boldy. Kóp jyldar Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń OQO departament basshysy qyzmetin atqardy. Qazir otbasymen «Nur-Amır Invest» seriktestigin quryp, ju­mys jasap jatyr. О́mir jolynda Sarybaı Qalmyrzaev, О́mirbek Báıgeldi, Bolat Jylqyshıev syndy el aǵalaryna jaqsy ini bolyp, ónegelerimen júrdi. Qaı qyzmette, qaı jerde júr­se de taryqqandardan kómegin aıa­maıtyn, OQO At sporty fede­rasııasynyń prezıdenti, QR Eń­bek sińirgen jattyqtyrýshysy Nurmahan dosymnyń jylqy dese ishken asyn jerge qoıatyndaı se­bebi bar. Kolhoz sharýasynda demalys joq. Nurmahandy anasy jylqy qorada bosanady. Sonda sharanany qolyna alǵan Ultýǵan shesheı «myna ul at qulaǵynda oınaıtyn aqberen azamat bolsyn», dep kók aıǵyrdyń jalynan sýyryp alǵan qylmen kindigin baılaǵan eken. Qazaqtyń Asqar Súleı­menov­teı arǵymaq minez klassık jazýshysy «Basqa halyq maımyl­dan jaralsa jaralǵan shyǵar, al qazaq jylqydan jaralǵan», degen sóz qaldyrǵan. Qazaqtyń ulttyq qundylyq­tary, ulttyq múddesi dese janyn aıap qalmaıtyn Nurmahan Jol­dasov osyndaı erdiń soıynan. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan» Ońtústik Qazaqstan oblysy