Elordanyń halyqaralyq pikir almasý alańyna aınalǵaly qashan. «Kúltóbeniń basynda kúnde jıyn» bolmaǵanymen, Astana tórinde alqaly basqosýdyń jıi ótkiziletini anyq. Qansha jıyn bolsa da qaıyrymen bolsyn deımiz-daǵy. Keshe sondaı jıynnyń biri – Qazaqstandaǵy kómirtegi naryǵynyń múmkindikteri men damý joldaryna arnalǵan Carbon-KZ úshinshi halyqaralyq forým bolyp ótti. Forýmdy qashanǵydaı «Kaspıı» taýar bırjasy» aksıonerlik qoǵamy EEH (Leıpsıg bırjasy) birlesip uıymdastyrdy.
Energetıka vıse-mınıstri Ǵanı Sádibekov quttyqtaý sózinde qazirgi kezde qorshaǵan ortany qorǵaýǵa baılanysty ınnovasııalyq jańalyqtarǵa basymdyq berip otyrǵanyn tilge tıek etti. Osy tóńirekte Qazaqstannyń «jasyl ekonomıkany» júzege asyrýdy qolǵa alyp, óndiriske ınnovasııalyq tehnologııalardy engizýdi qýattaıtynyn, osy baǵyttaǵy ıgi izdenisterge qoldaý bildiretinin jetkizdi.
Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Eýropalyq odaq delegasııasy basshysynyń orynbasary Kamen Velıchkov bolsa, óziniń quttyqtaý sózinde sońǵy kezderi parnıktik gazdarǵa qatysty Eýroodaq kóleminde atqarylyp jatqan máselelerge keńinen toqtaldy. Energetıka jáne klımattyń ózgerýi týraly Parıj kelisimi jaıynda áńgimeledi.
Parıj kelisimi demekshi, Qazaqstan 2015 jyly 12 jeltoqsanda Parıj qalasynda Klımattyń ózgerýi jónindegi BUU negizdemelik konvensııasy taraptary 21-konferensııasynyń qorytyndy qujatynyń qabyldanýyn qýattaǵan-dy.
Qazaqstan tarapy atalǵan máselege qatysty jasaǵan málimdemesinde Klımat salasynda jańa ámbebap kelisimniń qabyldanýy qatysýshy memleketterdiń temperatýranyń kóterilýin ındýstrııalyq kezeńge deıingi ýaqytpen salystyrǵanda selsı boıynsha 2 gradýsqa deıin shekteý arqyly qorshaǵan ortanyń tozýyna jol bermeýge degen ázirligin aıǵaqtaıtyndyǵyn jetkizgen bolatyn. Sondaı-aq, Qazaqstan óz mindettemelerin oryndaýǵa jáne Parnıktik qaldyqtardy azaıtý jónindegi jańa kelisimdi ımplementasııalaý isine óz úlesin qosýǵa ázir ekendigin, Astanada «Bolashaqtyń energııasy» taqyrybymen Klımat jónindegi konferensııa maqsattarymen tikeleı úndesetin mamandandyrylǵan EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesin ótkizý bizdiń eldiń mańyzdy úlesi bolyp sanalatyndyǵyn da bildirgen edi.
Joǵary ekonomıka mektebi Qorshaǵan orta jáne tabıǵı resýrstar ekonomıkasy ortalyǵynyń dırektory Georgıı Safonov óz sózinde kómirtegi naryǵynyń damýy jónindegi ozyq oılarymen bólisti. Qazirgi kezde Qytaı qorshaǵan ortany qorǵaý jónindegi tehnologııalardy engizýden aldyńǵy orynǵa shyqqan. Atap aıtqanda, jel, kún energııasyn paıdalanýǵa basa mán berilip keledi. Kún energetıkasyn paıdalaný jóninen Qytaı álem boıynsha birinshi oryndy ıelenedi.
Atmosferaǵa shamamen 500 mlrd. tonna SO2 (sońǵy 150 jylda kómirdi, munaı men gazdy jaǵý arqyly osynshama zalal keldi) kúl-qoqys shyǵarylsa ol iz-túzsiz ketedi deý ańǵaldyq bolar edi. Parnıktik gazdar shyǵaryndylarynyń ulǵaıýy eń aldymen ekojúıege keri áser etedi.
Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrligi Klımattyń ózgerýi boıynsha departament dırektory Gúlmıra Serǵazına óz sózinde otandyq zańnamaǵa sońǵy kezderi engizilgen ózgerister jóninde jan-jaqty saraptamalyq sholý jasady. Zamanaýı talaptarǵa sáıkes elimizdiń «jasyl ekonomıkaǵa» bet burýy da zańdyq turǵydan ózgeristerdi qajetsinip, osy baǵytta birshama jumystar atqarylyp jatqany tilge tıek etildi.
Forýmǵa qatysýshylar parnıktik gazdar shyǵaryndylaryn úılestirýge qatysty Qazaqstannyń zańnamasyna ózgerister engizý, salyq salý, bırja saýdasyndaǵy táýelsiz naryq qatysýshylarynyń róli týraly, operasııalyq jáne qarjylyq táýekelderdi basqarý, sondaı-aq, ishki saýdaǵa sheteldik kompanııalardyń qatysý múmkindikteri týraly ózekti máselelerdi talqylady.
Ǵabıt ISKENDERULY,
«Egemen Qazaqstan»