– deıdi sharýa qojalyǵynyń basshysy Botagóz Baımoldaeva
«Egemenniń» oblys ortalyǵyndaǵy tilshi qosynyna arnaıy kelgen áıel ózin Botagóz Baımoldaeva dep tanystyrdy. Ol Qosoba aýyly aýmaǵyndaǵy «Ońǵarbaı» sharýa qojalyǵynyń basshysy eken. Áńgimesiniń uzyn-yrǵaǵy tómendegideı bolyp shyqty. Iаǵnı onyń aıtýy boıynsha, ótken jyldyń maýsym aıynda qojalyqtaǵy sıyr malynyń brýsellezben aýyratynyn nemese aýyrmaıtynyn anyqtaý úshin qan alynady. Ony aýyldaǵy mal dárigeri aýdandyq zerthanaǵa aparǵan. Soǵan sáıkes Baımoldaevaǵa zertteý qorytyndysy berilgen.
Munda anaý-mynaý emes, 70 bas iri qara brýsellezge shaldyqqan bolyp shyǵady. Onyń 11 basy ǵana boıdaq mal, qalǵandary buzaýlaǵanyna kóp bola qoımaǵan sıyrlar eken. Kún saıyn aı qarap otyrǵan joqpyz, mal qarap otyrmyz ǵoı. Men bul qorytyndyǵa kelise almadym. Sondyqtan, qaıtadan analız alynýyn surap aryz jazdym. Áıtse de, oblystyq veterınarlyq ınspeksııanyń ókilderi buǵan ruqsat bermepti. Sodan soń ol basqa amalynyń joqtyǵynan maldaryn etke tapsyrypty. Eń bir ókinishtisi, osy aralyqta jetim qalǵan buzaýlar ólip qalypty.
Botagóz Ońǵarbaıqyzynyń brýsellezge shaldyqty degen maldyń ornyna ózge saý iri qara alaıyn degen nıeti de bolǵan eken. Bul oıy da iske aspapty. О́ıtkeni brýsellezge shyqty degen malyna memleket esebinen tólenýge tıisti 5 mıllıon 568 myń teńge kólemindegi tólemaqysy áli kúnge deıin berilmeı keledi. Bul jaǵdaıdy B.Baımoldaeva qojalyqqa jasalyp otyrǵan qııanat dep esepteıtinin aıtty. Sonymen birge, ol balamaly túrde táýelsiz zerthana nege qurylmaıdy, eger ondaı qurylym bolsa, múmkin, mundaı sergeldeńge ushyramas pa edik degen oıyn qosa jetkizdi.
Ekinshiden, oǵan qyryq toǵyz jylǵa jalǵa alyp otyrǵan jerińe malyńnyń sany sáıkes kelmeıdi, sondyqtan jerińniń artyǵyn qaıtadan úkimetke tapsyr deýshiler de bolypty. Munyń ózi de qojalyq basshysynyń zańdy da oryndy narazylyǵyn týǵyzypty. Men qojalyqqa tıesili jalǵa alǵan jerimniń salyqtaryn ýaqytynda tólep otyrmyn. Mende bir ǵana maqsat bar. Bul qaıtkende de mal sanyn kóbeıtý. Sonyń ishinde ony óziniń tóli esebinen ósirý. Al joǵarydaǵydaı qysymǵa tap bolyp otyrǵan jaǵdaıda men ony qalaı kóbeıtemin dep qynjylady ol.
Qojalyq ıesiniń sergeldeńge tap bolý jaǵdaıy tek osymen bitpepti. Mysaly, 2012-2014 jyldary qojalyqtyń shabyndyq jeri órtengen eken. Osy kezde B.Baımoldaeva órttiń neden shyqqanyn anyqtaýyn surap aýyldaǵy polısııa ókiliniń atyna aryz jazady. Alaıda, onyń bul shaǵymy aıaqsyz qalyp qoıypty. Alǵashqy órtti olar aýyl adamdaryn alyp baryp óz kúshterimen sóndiripti. Al 2014 jyly bolǵan órt kezinde aýdandyq órt sóndirý kásipornynan kómek surapty. Biraq, atalǵan kásiporyn jetekshileri tarapynan aýdan ortalyǵynan bes shaqyrym alys jerge barmaımyz degen jaýap alady. Aýyl ákimdigi janynda erikti órt sóndirý jasaǵy bar emes pe, solarmen sóıles depti olar.
Áıteýir ne kerek, kórshi qojalyqtardyń sý tasıtyn tehnıkalary kómekke kelip, kóptep-kólemdep, bári jabylyp, qojalyq ǵımaraty men mal qorasyn órtten aman saqtap alyp qalypty. Ras, aýdan ortalyǵynan órt sóndiretin mashına kelipti. Alaıda, bul kezde órttiń jalyny qaıta bastaǵan eken. Qudaı saqtaǵanda, qojalyq «О́leńti» ózenine jaqyn ornalasqan bolatyn. Áıtpese, saý tamtyǵymyz qalar ma edi, qalmas pa edi, dep egiledi shaǵym ıesi. Taǵy bir ókinishtisi, órt kezinde keıbir elektr baǵanalary janyp ketipti. Budan soń qojalyq jetekshilerine jańa baǵanalardy ózderi tabýlaryna týra kelgen.
B.Baımoldaevanyń «Egemenniń» tilshisine taǵy bir aıtqan máselesi, Qosoba aýyly aýmaǵynda elektrjaryǵy jıi sónip qala beredi eken. Ony qostyrý úshin qojalyq músheleri altyn ýaqyttaryn sarp etip, elektrıkterdi arttarynan qýyp, izdep júredi eken. Olardy taýyp alǵannan keıin, óz kólikterine otyrǵyzyp, mejeli jerge ákelip, is bitken soń qaıtadan ákelgen jerine aparyp tastaıdy. Sóz túıininde «Egemenge» elden kelgen «Ońǵarbaı» sharýa qojalyǵynyń basshysy Botagóz Baımoldaeva brýsellezge shyqty dep eseptelgen malynyń tólemaqysynyń tólenýinen áli de úmitti ekenin jetkizdi.
Sonymen birge, joǵaryda atalǵan jergilikti memlekettik mekemeler ózderine tapsyrylǵan iske qazirgisinen góri sergekteý ári jaýaptyraq qarasa buǵan tek rıza bolar edik degen ókpe-nazy az, úmiti úlken oı-nıetin bildirdi. Eger osy zili men zári joq usynys-tilekterim «Egemenniń» betinen kórinis taýyp jatsa, múmkin, qaı-qaısysy da oılanar degen oımen arnaıy kelip otyrmyn, dedi Botagóz Ońǵarbaıqyzy.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
Batys Qazaqstan oblysy,
Syrym aýdany,
Qosoba aýyly