Men Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń halqymyzǵa kezekti Joldaýyna deıin eki nárseni oılap júretin edim.
Birinshisi – sońǵy jyldardaǵy dıssertasııa qorǵaý jumysy jaıly. О́zim Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti janyndaǵy fılosofııa qorǵaý keńesiniń múshesi bolyp keldim. Qorǵalǵan dıssertasııalardyń máni shynynda tómen bolyp júrdi. Keıbir qorǵalyp jatqan doktorlyq dıssertasııa máni jaıynda janym ashyp, qatty syn aıtyp ta qalatynmyn. Biraq, ol jumystyń nashar ekenin keńes músheleriniń bári birdeı biledi. Degenmen, ózderi qoldaǵandyqtan, kózin jumyp otyratyn. Sondyqtan men de «aq qarǵa» bolmaımyn dep, keńestiń yńǵaıyna jyǵylatynmyn. Sóıtsem, elimizde osyndaı dıssertasııalyq keńester sany 200-deı eken. Qorǵaǵandar birshama, biraq mánisi tómen. Qur bos ataqqa ıe boldy. Sondyqtan da qorǵaǵandardan ǵylym salasyna 60 kandıdattyń bireýi, 37 doktordyń bireýi ǵana keletin. Qalǵandaryna ǵylymı ataq tek maqtan úshin kerek bolǵan. Osydan Prezıdentimizdiń bul jumysty toqtatyp, magıstratýra men doktorantýraǵa burylý kerek degen baǵytyn barlyq yntammen qabyldaımyn jáne jaqsy bolsa dep tileımin.
Ekinshiden, egemendik alǵan alǵashqy kezde eldi asyrap kelgen kolhoz-sovhozdardyń taratylǵanyna janym ashıtyn. О́ıtkeni, jeke sharýalar kolhoz-sovhozdardyń ornyn basa almaıtynyn sezgen bolatynmyn.
Búgingi Joldaýda 2016 jyly elimiz eksportqa 60 myń tonna et shyǵaratyn bolady, ol 4 mıllıon tonna eksportqa shyǵarylatyn astyqqa teń ekeni aıtylǵan. Ol úshin aýyl sharýashylyǵyn jańa deńgeıge kóterý qajet. Demek, aýyl sharýashylyǵy keshenderi ashylatyn bolǵany. Ol úshin aýyl sharýashylyǵyna 130 mıllıard teńge qarjy beriletinin aıtty. Bul jańadan 20 myń adamǵa jumys ornyn ashady. Sondaı-aq, sol arqyly 100 myńnan astam adam turmys jaǵdaıyn jaqsartady. Olaı bolsa, bul jańa keshen aýyl sharýashylyǵynyń ekonomıkasy men mádenı dárejesin kóterýge yqpal jasaıdy.
Soǵan sáıkes birshama sharýashylyq salalary da kóteriledi. Máselen, aýylsharýashylyq máshınelerin jasaý, hımııalandyrý, tamaq ónerkásibin damytý, tehnıka jóndeý, zootehnıkalyq, veterınarlyq jumystar jaqsy jolǵa qoıylady. Mal sharýashylyǵynyń túrli salalarynda asyl tuqymdy mal kóbeıtiledi. Olaı bolsa, bul keshender jańa beles, burynǵy kolhoz-sovhozdardan tıimdi jáne joǵary, batystyń fermerlerinen de joǵary nátıje beredi dep túsinemin. Bir ǵana tilek – bul keshender shóbi mol, burynǵy mal baǵylǵan jerlerge ornalastyrylsa demekpin. Olaı bolsa, Prezıdentimizdiń bul usynystaryn úlken kóregendik dep bilemin.
Dosmuhamed KIShIBEKOV, QR Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi.
Almaty.