Olımpıadanyń bastalýyna 56 kún qaldy
Tórt jyldyq sıkldy jarystyń kezekti kezeńi – Rıo-de-Janeıro Olımpıadasy jaqyndaǵan saıyn álem jurty kópshiliginiń kóńili asyp-tasýdan góri kúdikke kóbirek kómilip, erteńgi kúnniń qalaı bolaryna qarap bal ashyp otyrǵandaı jaǵdaıy bar. Buǵan basty sebep – ótken jyldyń sońynan bastalǵan dopıng daýynyń dúrmegi áli kúnge deıin basylmaı keledi. Buǵan qulshyna kirisip ketken halyqaralyq tıesili uıymdar keshe men búgindi qoıyp, tipti, ǵasyr basyndaǵy Olımpııa oıyndary ýaqytyndaǵy nátıjelerdi túrtpekteýge kirisip ketti. Osynyń báriniń astarynda áldeqandaı elder men áldebir sportshylardy álem aldynda aıkápir etip, jahandyq jarys aldynda dúrliktirip qoıýdy kózdeıtin jymysqy saıasat bar sııaqty...
Osylardyń qosa-qabatynda daýdyń dalabasyna qanshama elder men sport sańlaqtary ilinip jatyr. Sol sharpýǵa bizdiń aýyr atletter de ilesip ketti. Olardyń sany qazir 6-ǵa jetti. Sonyń ishinde aldaǵy uly dodadaǵy basty úmitkerlerimiz sanalatyn eki birdeı Olımpıadanyń úzdigi Ilıa Ilın men London Olımpııa oıyndarynyń jeńimpazy Zúlfııa Chınshanlonyń «kúdiktiler tiziminen» kórinýi kóńilge biraz qaıaý túsirip tur. Degenmen, eki sańlaqtyń aqtalyp shyǵatynynan áli de úmitsiz emespiz. Sondyqtan quramanyń bas jattyqtyrýshysy Alekseı Nı olardy esepten syzyp tastap otyrǵan joq.
Mundaı dúrbeleń men zobalańdy taǵy birqatar elderdiń sport juldyzdary tartyp otyr. Osynyń bári aldaǵy sport toıy aldyndaǵy órekpigen kóńildi sý sepkendeı basady. Eńseni eze túsetin taǵy bir jaıt – búginde zıka atty daýasyz derttiń dúrkiregen bir oshaǵy Brazılııa jeri, sonyń ishinde Rıo-de-Janeıro qalasy bolyp tabylady. Osy kesapat keseldiń taralýy jaǵynan bul shahar elde ekinshi oryn alady. Muny bilgen birqatar mamandar qansha ýaqyttan beri Oıyndardy bul jerden kóshirip áketý jóninde oı kóterip, jan-jaqqa urandatyp shapqylap júr. Álbette, osyndaı tosyn tirlikter men kútpegen kedergilerden keıin osy Olımpıadaǵa qatysty merekelik kóńil kúıdiń bola qoıýy da ekitalaı nárse.
Osy eki aralyqta Qazaqstan sportshylary Olımpııa oıyndaryna qatysý úshin alatyn lısenzııalary sanyn taǵy ekeýge arttyrdy. Olardy tennısshiler Mıhaıl Kýkýshkın men Iýlııa Pýtınseva oljalady. Sóıtip, joldamalar sany 91-ge jetti. Biraq áli elimiz quramasy buǵan deıin qatysqan bes Olımpıadanyń birde-birinen ázir joldama boıynsha alǵa shyǵa almaı tur. Qazaqstan derbes memleket retinde birinshi márte qatysqan 1996 jylǵy Atlanta Olımpıadasynyń ózinde bizdiń 96 sportshymyz sporttyń 14 túri boıynsha jarys alańdarynda atoı salǵan edi. Al odan keıingi Oıyndardyń birde-birinde júzden kem sańlaǵymyz bolǵan emes.
Aıtalyq, 2000 jyly Sıdneıde sporttyń 17 túrinen 130 oǵlanymyz elimizdiń namysyn qorǵady. 2004 jylǵy Afınada tap osynsha sport túrinen 119 tarlanymyz eldiń baǵy úshin kúresti. Sodan keıingi, 2008 jylǵy Beıjiń Oıyndarynda 132 sportshy sporttyń 22 túri boıynsha respýblıka atynan jan alyp, jan beristi. Al 2012 jyly Londonda 20 sport túrinen 115 sportshyny alaman jarysqa qosyp edik.
Osy bes Olımpıadanyń beseýi de Qazaqstan úshin tabyssyz bolǵan joq. Eń bastysy, bulardyń barlyǵynda da altyn medalge qol jetkize aldyq. Mysaly, Atlantadan biz 3 altyn, 4 kúmis, 1 qola, barlyǵy 11 medal arqalap qaıtqan edik. Budan keıingi Sıdneıde 3 altyn, 4 kúmis, barlyǵy 7 medaldy qorjynǵa saldyq. Afınadaǵy kórsetkishimiz 1 altyn, 4 kúmis, 3 qola, barlyǵy 8 medalmen órnekteldi. Beıjińde 2 altyn, 4 kúmis, 7 qola, barlyǵy 13 medalmen eńsemiz kóterildi. Bizdiń sportshylarymyz Londonda da 13 medal jeńip alyp, aldyndaǵy asýǵa aıaq arta bildi. Alaıda, mundaǵy medaldardyń teń jartysynan astamy altyn júlde bolyp shyqty. Sonymen, 7 altyn, 1 kúmis jáne 5 qola medalmen jańa rekordqa qol jetkizdik. Álbette, aldaǵy dodada tap sondaı jetistiktiń bola qoıatynyna bárimiz de kúmánmen qaraımyz. Ár nárseniń óz orny bar. Degenmen, keminde birer altyn medal alyp qaıtatynymyzǵa úmit artqymyz keledi.
Sondaı úmitti baǵlandarymyzdyń birazy aýyr atletıkada edi. Osy salany federasııanyń basshylyǵy jaǵdaıdyń qanshalyqty qıyn bolyp turǵanyna qaramastan, osy Oıyndardyń aldynda Qazaqstan birinshiligin ótkizip, komanda quramyn taǵy bir naqtylap alýǵa qadam jasady. Álbette, Almas О́teshov, Jasulan Qadyrbaev, Aleksandr Zaıchıkov sekildi ziltemirshilerdiń dopıng daýyna kirip ketýi qabyrǵaǵa qatty batqan soqqy boldy. Bizden qazir jalpy sany 10 atlet osy tizimge túsip qalyp otyr.
Taldyqorǵandaǵy chempıonat pálendeı kóp jańalyqtar ákelmese de, qurama músheleri qataryndaǵy daıyndyqtyń qandaı dárejede ekenin anyq baıqatyp berdi. Osynyń qorytyndysynda quramanyń bas jattyqtyrýshysy quramynda Kırıll Pavlov, Aleksandr Zaıchıkov, Farhad Harkı, Arlı Chonteı, Denıs Ýlanov, Selımhan Abýbakarov, Nıjat Rahımov jáne Ilıa Ilın bar alǵashqy nusqasyn túzdi. Al áıelder quramasyna Karına Gorıcheva, Jazıra Japarqul, Zúlfııa Chınshanlo, Maııa Maneza, Margarıta Elıseeva jáne Svetlana Podobedova sekildi sańlaqtar endi.
Eger komanda osy qurammen Rıoǵa attanar bolsa, birqatar tabystardan dámetýge tolyq úmitimiz bar edi. Biraq bul sońǵy nusqa emes. Ol shildeniń 15-indegi ekinshi qaıtara irikteýden keıin belgili bolady. Al 18 shildede naqty sheshim qabyldanady.
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan»