Aqmola oblysynyń Arnasaı aýylynda Dúnıejúzilik qorshaǵan ortany qorǵaý kúni qarsańynda «Arnasaı – jasyl qyrat: Qazaqstannyń jasyl jelek aýyly» atty ekologııalyq festıval ótti.
Festıvalda «Jasyl tehnologııalardyń halyq akademııasy» Bilim taratý ortalyǵy, Vıacheslav orta mektebi, «Organıkalyq kókónis ónimderin ósirý JQSh» men «Ekoqonaq úıi» ınnovasııalyq jylyjaıynyń jumystary kórsetildi. Sonymen birge, festıvalda «Arnasaı jasyl alqaby» jobasy tanystyryldy. Olar týraly «Jasyl ekonomıka jáne G-Global-dy damytý» ZTB basqarma tóraıymy Saltanat Rahymbekova men «Aqbota» qoǵamdyq qorynyń dırektory Tatıana Nemsan áńgimelep berdi. Osydan keıin jasyl tehnologııalardyń kómegimen aǵash otyrǵyzý rásimi ótti.
– Bul shara elimizde alǵash ret ótkizilip otyr. Onyń maqsaty – qorshaǵan ortaǵa jáne tabıǵı resýrstarǵa qamqorlyq tanytý, aýyl turǵyndarynyń turmysyn jaqsartý maqsatynda «jasyl» tehnologııalardy qoldanýdyń tıimdiligin nasıhattaý, «Jasyl tehnologııa» halyq akademııasynyń» qyzmetin kórsetip, Vıacheslav orta mektebiniń jumysyn tanystyrý, – dedi Tatıana Nemsan.
Sonymen birge, qor dırektory «Arnasaı jasyl alqaby» jobasynyń elimizde alǵash ret jasalyp otyrǵanyn, onyń «Astana EKSPO-2017» halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesine daıyndyq retinde jasalǵanyn aıtty. Qazirgi kezde osy joba boıynsha kóp jumystar júrgizilip jatyr. Mysaly, búginde sýdy, jaryqty, tabıǵı resýrstardy tıimdi paıdalaný mańyzdy máselege aınalyp otyr. «Osyǵan baılanysty biz Arnasaı aýylynda sý men jaryqty únemdeý úshin jańa tehnologııalar jasap shyǵardyq. Bul tehnologııa «jasyl» tehnologııa dep atalady. Iаǵnı, ol ekologııalyq tazalyqty saqtaý úshin jasalǵan ónim», dedi T.Nemsan. Onyń aıtýynsha, osy tehnologııa boıynsha Arnasaı aýylynda áleýmettik nysandarda sýǵa, jaryqqa, jylýǵa shyǵyndar azaıǵan. Osyndaı qural-jabdyqtar ornalasqan «Jasyl tehnologııa» halyq akademııasynyń mekemelerinde jaryqqa ketetin shyǵyn 75 paıyzǵa, jylý men sýǵa jumsalatyn qarjy tıisinshe 30 jáne 50 paıyzǵa az tólenip jatyr.
– «Jasyl tehnologııa» halyq akademııasy» bilimdi taratý ortalyǵynda 20 «jasyl» tehnologııa ornatylǵan. Bul jerdegi orta mektepte sýǵa, jaryqqa, jylýǵa shyǵyndardy azaıtý úshin paıdalanyp jatqan qural-jabdyqtardyń arqasynda 1,5 mln. teńge únemdelip otyr. Akademııanyń mekemelerinde tútinsiz janatyn pırolız peshi jumys isteıdi. Ol kómirdiń janýyn 30 paıyzǵa únemdeıdi. Qazir biz «Bogatyr» razrezinen ákelinetin kómirdiń janýyn 56 paıyzǵa, Maıqudyq kómirin 25 paıyzǵa únemdep otyrmyz. Bul pesh óte tıimdi. Sony kórý úshin elimizdiń jer-jerinen qyzyǵýshylar kelip jatyr. Sosyn jaryqdıodty shamdarymyz bar. Olar jaryqty 75 paıyzǵa únemdeıdi. Mysaly, bizde 4 úlken sham bar delik, solar qanshama energııany únemdep otyr?! Basqa jerlerde kádimgi 12 úlken sham bolsa, olar saǵatyna 1 200 Vt paıdalanady eken. Al biz 4 jaryqdıodty shammen 120 Vt-ty paıdalanyp kelemiz. Sonda bir saǵatta 520 Vt-qa az tóleıdi ekenbiz, – dedi T.Nemsan.
Festıvalǵa Parlament depýtattary, mınıstrlikter men jekelegen kompanııalardyń, halyqaralyq jáne úkimettik emes uıymdardyń ókilderi qatysty. Atalǵan shara G-Global halyqaralyq hatshylyǵy, «Jasyl ekonomıka koalısııasy jáne G-Global-dy damytý» ZTB jáne «Aqbota» qoǵamdyq qorynyń uıymdastyrýymen ótti.
Dastan KENJALIN,
«Egemen Qazaqstan»
Aqmola oblysy,
Arshaly aýdany,
Arnasaı aýyly