A.N.Syzǵanov atyndaǵy Ulttyq ǵylymı hırýrgııa ortalyǵynda júrek yrǵaǵynyń buzylýy - mersateldi (jypylyq) arıtmııa boıynsha jasalǵan hırýrgııalyq ota sátti ótti.
Búginde júrektiń soǵý yrǵaǵy buzylýynyń birneshe túri bar desek, sonyń ishinde óte jıi kezdesetini – mersateldik arıtmııa, ıaǵnı jypylyq arıtmııasy. Ol júrek aýrýynyń úshten bir bóligin, ıaǵnı 30 paıyzyn quraıdy. Jypylyq arıtmııasynyń jıi kezdesetin asqynýynan tromboembolııa jáne sozylmaly júrek jetispeýshiligi paıda bolady. Ol óz kezeginde arıtmııalyq dılatasııalyq kardıomıopatııaǵa ótýi múmkin. Osy arıtmııa kezinde júrekishilik tromb úlken qanaınalym sheńberine ótý qaýiptiligi bar. Sondaı-aq, ol ártúrli aǵzalardyń tromboembolııasyna alyp keledi, onyń ishinde úshten ekisi mıdyń qantamyrlaryna túsedi. Árbir altynshy ıshemııalyq ınsýlt jypylyq arıtmııasy bar naýqastarda damıdy.
Qazaqstanda bul aýrý dáriniń kómegimen emdelip kelgen. Onyń emdik tıimdiligi 50 paıyz bolsa, keıingi jyldary hırýrgııalyq jolmen, ıaǵnı júrekti ashpaı qan tamyrynan kateter arqyly oshaqtardy kúıdirýmen emdeýde. Onyń emdik tıimdiligi 70-75 paıyz bolǵandyqtan, aýrýdyń qaıtalaný múmkindigi joǵary. Al búginde shetelde jypylyq arıtmııany emdeýde torakoskopııalyq radıojıilikti ablasııa jasalady. Bul otanyń ereksheligi, júrekti tolyq ashpaıdy. Keýdeden úsh tesik tesip, vıdeoskop apparaty arqyly tamyrdyń ishimen emes, oshaqty júrektiń ımpýlstary júretin joldaryn lazermen kúıdirip emdeıdi. Álemdik tájirıbe boıynsha bul atalmysh ádistiń emdik áseri 80-90 paıyz jaǵdaıda tıimdi bolyp tabylady. Basqa da tıimdiligi, ıaǵnı azınvazıvtiligi jáne qaıta qalpyna kelý ýaqytynyń qysqalyǵy. Naýqastar úshinshi táýlikte aýrýhanadan shyǵarylady.
Qazaqstanda tuńǵysh otany Nıderlandy eli Leıden qalasynyń Ýnıversıtettik medısınalyq ortalyǵynan kelgen kardıo-torakaldi hırýrg Jerry Braun myrzanyń basshylyǵymen Ortalyqtyń kardıohırýrgııa bóliminiń meńgerýshisi Rústem Tóleýtaev jasady. Ota úsh saǵatqa sozylǵan. Sheberlik dáris sheńberinde eki kúnde tórt ota jasalyp, Astana, Almaty, Pavlodar, Taraz qalalarynan kelgen mamandarǵa dáris oqyldy.
– Tórt pasıenttiń biri Almaty oblysy Jambyl aýdanynan kelgen 69 jastaǵy naýqas Bazarbaı Dáneǵulov buǵan deıin dárimen emdelgen. Onyń kómegi bolmaǵan soń kateterlik ablıasııa jasalǵan. Biraq, ol em de kómektespegen soń osy ádisti birinshi ret qoldandyq. Qazir pasıenttiń júrek yrǵaǵy qalpyna keldi. Ekinshi naýqas Almaty oblysy, Qarasaı aýdanynyń 58 jastaǵy turǵyny Arystan Bajanov alty aıdan beri jypylyq arıtmııasymen aýyrǵan. Bul kisige eki ret katetrli ablıasııa jasalǵanymen, kómektespegen. Osy otadan keıin naýqastyń júrek yrǵaǵy qalypty jaǵdaıǵa keldi. Júrekti teksergennen keıin jıyrylý qabileti de joǵarylady, – dedi bizge bólimshe dárigeri, kardıohırýrg Roza Taımanova.
Ota jasalǵan naýqas Bazarbaı Dáneǵulovpen kezdeskenimizde óziniń osy aýrýmen jıyrma bes jyldan beri aýyratynyn, eger júrektiń qalypty soǵýy mınýtyna 60-80 aralyǵynda bolsa, jasy ulǵaıǵan saıyn kún, tún demeı 180-200-ge deıin jetip, asqaqtap ketetinin, búgingi emnen keıin qalypty soqqanyna qýanyp otyrǵanyn jetkizdi.
– Múmkindikti paıdalanyp, súıikti gazetimiz «Egemen» arqyly dertime ara túsip, shıpa tapqan ortalyqtyń «altyn qoldy» kardıohırýrgterine, barlyq medısınalyq qyzmetkerlerine, sheteldik dáriger qonaǵymyzǵa shyn júrekten alǵys aıtamyn. Osyndaı jaǵdaı jasap, tegin emdep otyrǵan úkimetimizge, Elbasyna zor yqylasymdy bildiremin, – dedi Bazarbaı aǵa.
Sheberlik-dáris sońynda pikir jáne tájirıbe almasý maqsatynda dóńgelek ústel ótti.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan»