Keshe Parlament Májilisi jańa Spıker Nurlan Nyǵmatýlınniń tóraǵalyǵymen kezekti jalpy otyrysyn ótkizdi. Otyrysta birinshi kezekte «Tólemder jáne tólem júıeleri týraly» zań jobasy jáne oǵan ilespe zań jobasy ekinshi oqylymda qaralyp, talqylanǵan soń maquldandy.
Zań jobasyn Ulttyq bank ázirlegen. Onyń maqsaty qazirgi qoldanystaǵy «Aqsha tólemi jáne aýdarymy týraly» Zańnyń kúshin joıyp, jetildirilgen jańa zańdy qoldanysqa engizý. Zań jobasy negizinen tólem júıeleriniń jumysyn reglamentteıdi, tólem qyzmetteriniń naryǵyn retteıdi jáne tólemder men aqsha aýdarý tártipterin aıqyndaıdy. Ony ázirleýde kóptegen shetelderdiń ozyq tájirıbeleri eskerilgen.
Zań jobasy boıynsha baıandama jasaǵan Májilistiń Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi Danııa Espaevanyń aıtýynsha, jańa zań jobasy boıynsha tólemder men aqsha aýdarymdary qazirgi zamanǵy ınnovasııalyq tehnologııalardy paıdalana otyryp, jańa ádister arqyly júzege asatyn bolady. Memlekettik bıýdjetten jáne memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan tólenetin járdemaqylar men áleýmettik tólemderdiń, turǵyn úı tólemderiniń, azamattardyń notarıýs depozıtine aýdarylatyn aqshasynyń esebinen bank esepshoty ıesiniń mindettemeleri boıynsha bereshekti óndirip alýǵa shekteý belgileý jáne tyıym salý kózdelip otyr.
Sonymen qatar, zań jobasy «tólem uıymy» delinetin jańa uǵym engizip, olarda Ulttyq bankte eseptik tirkeý rejimin, Qazaqstannyń tólem naryǵynda óz qyzmetin júzege asyratyn jeke banktik emes tólem uıymdarynyń qyzmetine memlekettik baqylaý engizý, tólem agentteri men qosalqy agentterdi tartý arqyly tólem qyzmetteriniń belgili bir túrin kórsetý múmkindigi qarastyrylǵan. Qujat qabyldanǵan jaǵdaıda tólemder men aqsha aýdarymdaryn júzege asyrý kezinde ǵana týyndaıtyn quqyqtyq qatynastardy retteıtin qoldanystaǵy «Aqsha tólemi men aýdarymy týraly» Zańnyń kúshi joıyldy dep tanylady.
Zań jobasyn qaraý barysynda depýtattar tólem júıesi qaǵıdalaryn naqtylaýǵa jáne olardy operatordyń ınternet-resýrsynda jarııalaý merzimderine, sondaı-aq, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq bankiniń tólem jáne tólem júıeleri salasyndaǵy ókilettikterin naqtylaýǵa qatysty túzetýler engizdi. Budan basqa, bilim berý jınaqtaý júıesi týraly shartqa sáıkes banktik shottardaǵy aqshaǵa óndirip alýdy qoldanýǵa jol bermeýdi, júıelik mańyzy bar jáne mańyzdy tólem júıesiniń operatorlary úshin eń tómen talaptardy naqtylaýdy engizdi.
Al ilespe zań jobasynda negizgi zań jobasynda belgilenetin talaptardy buzǵany úshin tólem qyzmetterin berýshilerdiń ákimshilik jaýapkershiligin bekitý kózdelip otyr. Jumys tobyna 70-ten astam usynystar kelip túsip, olar múddeli mınıstrlikter men vedomstvolar, sondaı-aq, birqatar úkimettik emes uıymdar ókilderiniń qatysýymen jumys tobynyń on otyrysynda jáne salalyq komıtettiń keńeıtilgen eki otyrysynda qaralǵan. Talqylaý aıaqtalǵan soń zań jobalary maquldanyp, Senattyń qaraýyna jiberildi.
Kún tártibine sáıkes osy kúni depýtattar Aýǵanstan Islam Respýblıkasymen Azamattyq qorǵanys, tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý jáne olardy joıý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly úkimetaralyq kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly zań jobasyn maquldady. Kelisimge sáıkes taraptar tótenshe jaǵdaılardy joıý kezinde onyń sıpaty, qajetti kómek túrleri men kólemi týraly barlyq aqparattarmen almasý negizinde bir-birine kómek kórsetedi. Alaıda, suraý salýdy alǵan taraptyń kelisimde kózdelgen sebepterge oraı ótinishti oryndaýdan bas tartýǵa quqyǵy bar.
Suraý salýshy tarap kómek kórsetý jónindegi toptardy ornalastyrý jáne tamaqtaný baǵytyndaǵy barlyq shyǵystaryn kóteredi, sondaı-aq, olarǵa medısınalyq qyzmet kórsetilýin qamtamasyz etedi.
Jalpy otyrysta, sondaı-aq, Tájikstanmen Strategııalyq áriptestik týraly shartty ratıfıkasııalaý týraly zań jobasy jumysqa qabyldanyp, Qazaqstan men Serbııa úkimetteri arasyndaǵy tabys pen kapıtalǵa salynatyn salyqtarǵa qatysty qosarlanǵan salyq salýdy boldyrmaý jáne salyq salýdan jaltarýǵa jol bermeý týraly konvensııany jáne oǵan hattamany ratıfıkasııalaýǵa qatysty zań jobasy boıynsha beıindi komıtetterge qorytyndy ázirleý merzimi belgilendi.
Sondaı-aq, jalpy otyrysta depýtat Baqtyqoja Izmuhambetov Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń quramyna saılandy.
Kún tártibindegi máseleler aıaqtalǵan soń depýtattar ortalyq memlekettik atqarý organdaryna arnaǵan ózderiniń depýtattyq saýaldaryn joldady. Solardyń bireýine toqtala keter bolsaq, máselen, Májiliske Qazaqstan halqy Assambleıasynan saılanǵan depýtattardyń atynan Saýytbek Abdrahmanov jarııa etken depýtattyq saýal elimizdegi eńbektiń qadir-qasıetine, jumysshy mamandyqtarynyń mártebesine alańdaýdan týǵan eken. «Bizde eńbek adamynyń abyroı-bedeli tómendep barady. Eńbek etýden, ásirese, qol eńbeginen boıyn aýlaq salatyn, qarapaıym mamandyqty namys kóretin psıhologııa kóptegen jastarymyzdyń sanasyna ábden sińip alǵanyn jasyryp-jabýdyń esh jóni joq. Onyń ústine, jumys isteýge kásibı daıyndyqtyń deńgeıi de tómen. Sapasyzdyqtyń sebebi tek qana jaýapsyzdyq emes. Onyń negizgi sebebi – biliksizdik. Arnaýly mamandyqtyń joqtyǵy. Endigi jerde kásibı-tehnıkalyq bilim berý júıesin jańa zaman talabyna saı etip jetildirmeı bolmaıtyny anyq. Jumysshy mamandyqtaryn jappaı meńgerý – el erteńi qalaı qalyptasatynyn aıqyndaıtyn asa mańyzdy másele. Osy asa mańyzdy másele oıdaǵydaı sheshilgende ǵana Elbasymyzdyń strategııalyq maqsatyna – Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qoǵamyn qurýǵa qol jetkiziletin bolady», degen S.Abdrahmanov Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha 2017 jyldan «Barshaǵa arnalǵan tegin kásibı-tehnıkalyq bilim» baǵdarlamasy bastalatynyna, oǵan deıin nebári bir jyl, eki aı ǵana ýaqyt qalǵanyna nazar aýdartyp, Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń jastardyń jumysshy mamandyqtaryn jappaı jáne tegin alýyna jaǵdaı jasaýǵa baılanysty áli kúnge sheshimin tolyq taba qoımaǵan birqatar suraqtarǵa jaýap qaıtarýyn surady.
Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan»