2015 jylǵy 23 maýsym ,Astana qalasy
Klınıkalyq jáne epıdemıologııalyq kórsetilimder boıynsha adamdardy AITV ınfeksııasynyń bolýyna mindetti qupııa medısınalyq zerttep-qaraý qaǵıdalaryn bekitý týraly
«Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Kodeksiniń 115-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Klınıkalyq jáne epıdemıologııalyq kórsetilimder boıynsha adamdardy AITV ınfeksııasynyń bolýyna mindetti qupııa medısınalyq zerttep-qaraý qaǵıdalary bekitilsin.
2. «AITV ınfeksııasynyń bolýyna medısınalyq zerttep-qaraý erejesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2010 jylǵy 28 shildedegi № 552 buıryǵynyń (normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 6415 bolyp tirkelgen, 2010 jylǵy 9 qazandaǵy № 267-268 (26328-26329) «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarııalanǵan) kúshi joıyldy dep tanylsyn.
3. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Medısınalyq kómekti uıymdastyrý departamenti:
1) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi;
2) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin kúntizbelik on kúnniń ishinde merzimdi baspasóz basylymdarynda jáne Qazaqstan Respýblıkasy normatıvtik quqyqtyq aktileriniń «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi;
3) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalastyrýdy;
4) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin on jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Zań qyzmeti departamentine osy tarmaqtyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshalarymen kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetter usynýdy qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý vıse-mınıstri A.V. Soıǵa júktelsin.
4. Osy buıryq ony alǵashqy resmı jarııalaǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri T.DÚISENOVA
KELISILDI
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ishki ister mınıstri
Q.Qasymov __________
2015 jylǵy 2 shilde
Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstriniń
2015 jylǵy 23 maýsymdaǵy №508 buıryǵymen bekitilgen
Klınıkalyq jáne epıdemıologııalyq kórsetilimder boıynsha adamdardy AITV ınfeksııasynyń
bolýyna mindetti qupııa medısınalyq zerttep-qaraý qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. Osy klınıkalyq jáne epıdemıologııalyq kórsetilimder boıynsha adamdardy AITV ınfeksııasynyń bolýyna mindetti qupııa medısınalyq zerttep-qaraý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Kodeksiniń 115-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes ázirlendi jáne klınıkalyq jáne epıdemıologııalyq kórsetkishter boıynsha adamdardy AITV ınfeksııasynyń bolýyna mindetti qupııa medısınalyq zerttep-qaraý júrgizý tártibin aıqyndaıdy.
2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı uǵymdar paıdalanylady:
1) AITV – adamnyń ımmýn tapshylyǵy vırýsy;
2) juqtyrylǵan ımmýn tapshylyǵy sındromy (JITS) – adamnyń ımmýn júıesiniń AITV-dan qatty zaqymdanýynan bolǵan patologııalyq belgiler baıqalatyn AITV ınfeksııasynyń sońǵy satysy;
3) AITV ınfeksııasynyń bolýyna klınıkalyq kórsetilimder boıynsha zerttep-qaraý – klınıkalyq kórsetilimderi bar (opportýnıstik aýrýlar, AITV ınfeksııasyn juqtyrý múmkindigin kórsetetin sındromdar jáne belgiler) adamdardy mindetti qupııa medısınalyq zerttep-qaraý;
4) AITV ınfeksııasynyń bolýyna epıdemıologııalyq kórsetilimder boıynsha zerttep-qaraý – halyqtyń jekelegen toptarynyń arasynda jáne AITV ınfeksııasynyń árbir jaǵdaıyna epıdemıologııalyq tekserý júrgizý kezinde belgili bir aýmaqtaǵy epıdemıologııalyq jaǵdaımen túsindiriletin adamdardy mindetti qupııa medısınalyq zerttep-qaraý.
3. Klınıkalyq jáne epıdemıologııalyq kórsetilimder boıynsha adamdardy AITV ınfeksııasynyń bolýyna medısınalyq zerttep-qaraý maqsattary:
1) AITV ınfeksııasynyń dıagnozyn qoıý;
2) qan jáne onyń komponentterin quıýdyń, aǵzalardy (aǵzalardyń bólikterin), tinderdi, jynystyq, fetaldyq jáne ózek jasýshalaryn transplanttaýdyń ınfeksııalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý;
3) AITV ınfeksııasynyń tikeleı berilý jolynyń profılaktıkasy;
4) epıdemıologııalyq monıtorıng júrgizý: epıdemııany boljaý, profılaktıkalyq is-sharalardy ázirleý jáne olardyń tıimdiligin baǵalaý úshin halyqtyń jekelegen toptarynyń arasynda AITV ınfeksııasynyń taralý deńgeıin baǵalaý bolyp tabylady.
4. AITV ınfeksııasyna:
1) qupııalylyqty qamtamasyz etý jaǵdaıynda nátıjeleri týraly tek zerttelip-qaralýshy jáne oǵan tikeleı kómek kórsetken medısına qyzmetkerleri ǵana biletin AITV ınfeksııasynyń antıdenelerine JITS-tiń aldyn alý jáne oǵan qarsy kúres jónindegi ortalyqtardyń zerthanalary;
2) AITV ınfeksııasyn juqtyrǵan analardan týǵan balalardyń bıomaterıalyn (jańa alynǵan qan, qan plazmasy, qan sarysýy) PTR jáne ımmýnoblot ádisimen provırýstyq dezoksırıbonýkleındik qyshqylǵa, rıbonýkleındik qyshqylǵa Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń «JITS-tiń aldyn alý jáne oǵan qarsy kúres jónindegi respýblıkalyq ortalyq» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń zerthanasy;
3) AITV ınfeksııasyna antıdenege jáne bıologııalyq materıal donorlarynyń basqa da transfýzııalyq ınfeksııalaryna qan ortalyqtarynyń zerthanalary zerttep-qaraýlar júrgizedi.
5. Qan ortalyqtarynyń zerthanalarynan donor qanynyń úlgisin qaıtalap zertteý (ornyn aýystyrý) kezinde ımmýndyq-fermenttik taldaýdyń (budan ári – IFT) jáne (nemese) polımerazdyń tizbektik reaksııasynyń (budan ári – PTR) AITV ınfeksııasyna kúdikti nemese oń nátıjesi alynǵan jaǵdaıda bul úlgi rastaý zertteýin júrgizý úshin Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń «JITS-tiń aldyn alý jáne oǵan qarsy kúres jónindegi respýblıkalyq ortalyq» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásipornynnyń zerthanasyna jiberýge jatady.
2. Klınıkalyq jáne epıdemıologııalyq kórsetilimder boıynsha adamdardy
AITV ınfeksııasynyń bolýyna mindetti qupııa medısınalyq zerttep-qaraýdy júrgizý tártibi
6. Klınıkalyq kórsetilimder boıynsha AITV ınfeksııasynyń bolýyna zerttep-qaraýǵa mynadaı aýrýlary, sındromdary men sımptomdary anyqtalǵan adamdar jatady:
1) uzaqtyǵy 1 aıdan asatyn eki jáne odan da kóp lımfa túıinderiniń úlkeıýi, persıstırlengen, jaıylǵan lımfadenopatııa;
2) belgisiz etıologııadaǵy qyzba (turaqty nemese uzaqtyǵy bir aıdan asatyn qaıtalaný);
3) túsindirilmeıtin aýyr kaheksııa nemese standarttyq emdeýdi nashar qabyldaıtyn (balalarda) tamaqtanýdyń aıqyn buzylýlary, salmaqty 10 % nemes odan da kóp mólsherde túsiniksiz joǵaltý;
4) 14 jáne odan astam táýlik boıyna sozylǵan (balalardaǵy) dıareıa, uzaqtyǵy bir aıdan asatyn túsiniksiz sozylmaly dıareıa;
5) seboreılik dermatıt, qyshyma papýlezdik bórtpe (balalarda);
6) angýlıarlyq heılıt;
7) joǵarǵy tynys alý joldarynyń qaıtalanatyn ınfeksııasy (sınýsıt, ortańǵy otıt, farıngıt, traheıt, bronhıt);
8) qursaý temiretki;
9) kez-kelgen dıssemınırlengen endemııalyq mıkoz, tereń mıkozdar (koksıdıoıdoz, ókpeden tys krıptokokkoz (krıptokokktyq menıngıt), sporotrıhoz, aspergıllez, ızosporoz, ókpeden tys gıstoplazmoz, strongıloıdoz, aktınomıkoz jáne basqalar);
10) ókpelik jáne ókpeden tys týberkýlez, onyń ishinde perıferııalyq lımfotúıinderdiń týberkýlezinen basqa, atıpııaly mıkobakterııalar týdyrǵan dıssemınırlengen ınfeksııa;
11) aýyz qýysynyń túkti leıkoplakııasy, qyzyl ıektiń syzyqtyq erıtemasy;
12) ádettegi emdeýge kónbeıtin aýyr sozylmaly qaıtalanatyn pnevmonııa jáne sozylmaly bronhıtter (jyl boıy 2 jáne odan kóp rettik jıilikpen), sımptomy joq jáne klınıkalyq aıqyn lımfoıdtyq ınterstısıaldyq pnevmonııa;
13) sepsıs, ishki aǵzalardyń sozylmaly jáne qaıtalanatyn irińdi-bakterııalyq aýrýlary (pnevmonııa, plevra empıemasy, menıngıt, menıngoensefalıtter, súıek jáne býyndardyń ınfeksııasy, irińdi mıozıt salmonellezdik septısemııa (Salmonella tiphi basqa), stomatıtter, gıngıvıtter, perıodontıtter jáne basqalar);
14) pnevmosıstik pnevmonııa;
15) ishki aǵzalardy zaqymdaıtyn jáne teri men shyryshty qabyqtardy, onyń ishinde kózdi sozylmaly (aýyrǵannan bir aıdan asa uzaqtyqta) zaqymdaıtyn, qarapaıym ushyq vırýsy týdyrǵan ınfeksııalar;
16) kardıomıopatııa;
17) nefropatııa;
18) etıologııasy belgisiz ensefalopatııa;
19) údemeli mýltıfokaldyq leıkoensefalopatııa;
20) «Kaposhı» sarkomasy;
21) isikter, onyń ishinde lımfoma (bas mıynyń) nemese V-jasýshaly lımfoma;
22) ortalyq nerv júıesiniń toksoplazmozy;
23) óńeshtiń, bronhtyń, keńirdektiń, ókpeniń, aýyz qýysynyń shyryshty qabyǵynyń jáne murynnyń kandıdozy;
24) atıpti mıkobakterııalar týdyrǵan dıssemınırlengen ınfeksııa;
25) etıologııasy belgisiz kaheksııa;
26) qarapaıym emdeýge kelmeıtin sozylmaly qaıtalanatyn pıodermııa;
27) etıologııasy belgisiz áıelderdiń jynys múshesi aýmaǵynyń aýyr sozylmaly qabyný aýrýlary;
28) áıelderdiń jynys músheleriniń ınvazıvtik isikteri;
29) aýrý bastalǵannan keıin 3 aıdan soń mononýkleoz;
30) belgilengen dıagnozy bar, jynystyq jolmen beriletin ınfeksııalar (merez, hlamıdıoz, trıhomonıaz, soz, genıtaldyq ushyq, vırýsty papıllomatoz jáne basqalar);
31) dıagnozy rastalǵan kezdegi «V» jáne «S» vırýsty gepatıtteri;
32) aýqymdy sýly kondılomalar;
33) jaıylǵan bórtpeleri bar kontagıozdyq mollıýsk, iri shorlanǵan kontagıozdyq mollıýsk;
34) buryn deni saý bolǵan adamdardaǵy alǵashqy jarymestik;
35) júıeli túrde qan jáne onyń komponentterin quıdyratyn, gemofılııamen jáne basqa da aýrýlarmen aýyratyn naýqastar;
36) jaıylǵan sıtomegalovırýstyq ınfeksııa.
7. Adamdardy AITV ınfeksııasynyń bolýyna epıdemıologııalyq kórsetilimderi boıynsha zerttep-qaraýǵa mynalar jatady:
1) qan, onyń komponentterin, aǵzalar (aǵza bólikteri), tinder, jynystyq, fetaldyq jáne diń jasýshalary men basqa da bıologııalyq materıaldardyń resıpıentterine gemotransfýzııaǵa (transplantasııaǵa) deıin jáne 1 aıdan soń jáne 3 aıdan keıin JITS-tiń aldyn alý jáne oǵan qarsy kúres jónindegi aýmaqtyq ortalyqtardyń zerthanalarynda júrgiziledi;
2) júgingen kezde AITV-juqtyrǵan adamdardyń jáne JITS-pen aýyratyn naýqastardyń jynystyq seriktesteri;
3) júgingen kezde ıneksııalyq esirtkilerdi birge paıdalanatyn seriktester;
4) halyqtyń osal toptary (budan ári-HOT):
ıneksııalyq esirtkilerdi tutynatyn adamdar, onyń ishinde narkologııalyq qyzmetke esepke alý kezindegi adamdar jáne árbir 6 aısaıyn;
júgingen kezde erlermen jynystyq qarym-qatynasy bar erler;
5) qamaýda otyrǵan adamdar jáne sottalǵandar tergeý ızolıatorlaryna, túzetý mekemelerine kelip túsken kezde, túskennen keıin 6 aıdan soń, bosatylý aldynda jáne mekemede bolý kezinde qalaýy boıynsha AITV ınfeksııasyna zerttelin-qaralady;
6) júgingen kezde retsiz jynystyq qatynastary bar adamdar;
7) AITV juqtyrǵan analardan týǵan 1-2 aılyq balalar;
8) qyzmettik mindetterin oryndaý kezinde apattyq jaǵdaı nátıjesinde (medısınalyq manıpýlıasııa kezinde) zardap shekken adamdar jáne juqtyrý qaýpine ushyraǵan adamdar (jynystyq qatynasta bolǵanda jáne basqa da jaǵdaılarda) júginý sátinde AITV ınfeksııasynyń bolýyna medısınalyq tekserýden jáne odan ári 1 jáne 3 aıdan keıin odan ári zerttep-qaraýdan ótedi;
9) qanmen, basqa da bıomaterıaldarmen baılanysty bolǵan medısına qyzmetkerleri jumysqa turý kezinde jáne odan ári jylyna 1 ret zerttep-qaralady;
10) áskerı qyzmetke shaqyrylǵan, kelisimshart boıynsha jumysqa turatyn adamdar;
11) júkti áıelder:
esepke turý kezinde jáne júktiliktiń 28-30 aptasynda (eki rettik zerttep-qaraý);
júktilikti úzer aldynda;
bosandyrý mekemelerine kelip túsken AITV ınfeksııasyna eki rettik zerttep-qaraý nátıjeleri joq nemese bosanýǵa kelip túskenge deıin 3 aptadan asa ýaqytta birneshe ret zerttelip-qaralǵan;
12) ýaqytsha ustaý ızolıatoryna, qabyldaý-bólý ornyna, ákimshilik-qamalýshylarǵa arnalǵan arnaıy qabyldaý bólimine, áleýmettik beıimdeý ortalyqtary men ońaltý ortalyqtaryna kelip túsken kezdegi adamdar.
8. AITV ınfeksııasynyń bolýyna klınıkalyq jáne epıdemıologııalyq kórsetilimder boıynsha jedel-testpen zerttep-qaraýǵa, sodan keıin IFT-ǵa zerttep-qaraýǵa jatatyndar:
1) júkti áıelder:
belgisiz AITV-mártebesi bar bosanýǵa kelgende;
bosanýǵa kelip túskenge deıin 3 aptadan asa birneshe ret AITV ınfeksııasyna zerttelip-qaralǵandar;
bosanýǵa almasý kartasynsyz kelip túskender;
2) apatty jaǵdaılardan zardap shekkender (AITV mártebesin jáne ınfeksııanyń boljamdy kózin anyqtaý, qaýip dárejesin baǵalaý jáne baılanystan keıin antıretrovırýstyq profılaktıka taǵaıyndaý úshin);
3) HOT (jedel-testiń oń nátıjesi bolǵanda).
9. Adamdardy AITV ınfeksııasynyń bolýyna zerttep-qaraý aldynda mindetti testke deıingi konsýltasııa júrgiziledi, nátıjesin berý kezinde testen keıingi AITV ınfeksııasynyń profılaktıkasy máseleleri boıynsha mindetti konsýltasııa júrgiziledi.
Aýmaqtyq JITS ortalyǵynyń dárigeri zerttelip-qaralýshyny AITV ınfeksııasynyń oń nátıjesi, óziniń jáne aınalasyndaǵy adamdardyń densaýlyǵyn qorǵaýǵa baǵyttalǵan qaýipsizdik sharalaryn saqtaý qajettigi týraly jazbasha habarlaıdy, sondaı-aq, basqa adamdarǵa juqtyrǵan jaǵdaıda ákimshilik jáne qylmystyq jaýapkershigi týraly eskertedi.
10. Adamdardy AITV ınfeksııasynyń bolýyna klınıkalyq jáne epıdemıologııalyq kórsetilimder boıynsha zerttep-qaraý kezinde mynalar toltyrylady: zerttep-qaraý kody, jeke basyn kýálandyratyn qujatqa sáıkes adamdardyń jeke derekteri (tolyq tegi, aty, ákesiniń aty (bar bolsa), týǵan jyly), úıiniń mekenjaıy, azamattyǵy.
11. AITV ınfeksııasyna zerttelip-qaralatyn adamdardan qan alý menshik nysanyna jáne vedomstvolyq tıistiligine qaramastan medısınalyq uıymdarda jáne qylmystyq-atqarý júıesiniń mekemeleri men ishki ister bólimsheleriniń medısınalyq bólimderinde júrgiziledi.
12. Qan úlgileri «Densaýlyq saqtaý uıymdarynyń bastapqy medısınalyq qujattamasynyń nysandaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń mindetin atqarýshysynyń 2010 jylǵy 23 qarashadaǵy № 907 buıryǵymen bekitilgen, normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 6697 bolyp tirkelgen nysandar boıynsha IFT ádisimen AITV-ǵa antıdenelerdi zertteýge joldama arqyly jiberiledi:
jeke – bir danada (№264-8/e nysan);
tizimmen – eki danada (№264/e nysan).
3. Qorytyndy erejeler
13. AITV ınfeksııasynyń bolýy týraly nátıjeni aýmaqtyq JITS ortalyqtary arqyly júrgizilgen zertteýlerdiń negizinde Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń «JITS-tiń aldyn alý jáne oǵan qarsy kúres jónindegi respýblıkalyq ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásiporny beredi.
14. Zerttelip-qaralýshy AITV ınfeksııasynyń joqtyǵy týraly nátıjeni testileý orny boıynsha alady.
Zerttelip-qaralýshynyń talaby boıynsha jeke basyn kýálandyratyn qujatyn kórsetken jaǵdaıda JITS-tiń aldyn alý jáne oǵan qarsy kúres jónindegi ortalyqtar «AITV ınfeksııasy máseleleri boıynsha tegin negizde Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń jáne oralmandardyń erikti túrde anonımdik jáne (nemese) qupııa medısınalyq zerttelip-qaralý jáne konsýltasııa alý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstriniń 2015 jylǵy 22 sáýirdegi № 246 buıryǵymen bekitilgen, normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 11145 bolyp tirkelgen anyqtama-sertıfıkat beredi.
15. Kámeletke tolmaǵandar men áreketke qabiletsiz adamdardy AITV ınfeksııasynyń bolýyna zerttep-qaraý nátıjeleri olardyń zańdy ókilderine beriledi.
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 31 shildedegi Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine № 11803 bolyp engizildi.