Búginde BUU Damý baǵdarlamasy atty uıym Qazaqstandy aımaqtaǵy donor-memleket retinde moıyndap, óz jobasyn birlesip atqarýdy usynyp otyr.
Atalǵan joba ázirshe qanatqaqty negizde qolǵa alyndy. Oǵan sáıkes, Qazaqstannyń genderlik saıasaty, ıaǵnı áıel teńdigi salasyndaǵy tájirıbesin Aýǵanstan jerinde taratý josparlanǵan. Atap aıtqanda, memlekettik basqarý, bilim berý men densaýlyq saqtaý salasynda jumys isteıtin aýǵan áıelderiniń ekonomıkalyq derbestigin arttyrý qajet. Shyny kerek, kez kelgen adam ondaı bastamanyń saıası astaryn izdeı bastaıdy.
Alaıda, aýǵan jerinde áıelder isi jónindegi mınıstrliktiń bar ekenin bireý bilse, bireý bilmes. Bul memleket te genderlik saıasatty belsendi túrde júrgizip keledi. О́ıtkeni, eldiń jumysyna áıelder kóptep aralassa, beıbitshilik pen tatýlyqqa degen ynta-jigerdiń kúsheıetinin jaqsy biledi. «Bizde 40 jyldan beri soǵystar tolastamaı jatyr. Al áıel qashanda beıbitshiliktiń jarshysy bolǵan. Áıel – ana, ony qurmetteý kerek, úkimet jumysyna qatystyrý qajet. Búgingi tańda bizde bıznespen aınalysatyn áıelder kóp. Depýtattardyń úshten bir bóligi – áıelder. Mınıstr de bar. Osy jumysty kúsheıtip, Aýǵanstanda beıbit ómir ornatý qajet. Sondyqtan biz Qazaqstannyń barlyq bastamalaryn qoldaımyz. Sizderge aıtar alǵysymyz sheksiz. Sebebi, qıyn-qystaý ýaqytta kómekti aıaǵan joqsyzdar. Tótenshe jaǵdaıda da gýmanıtarlyq kómek jasadyńyzdar. Aýǵan halqy ony eshqashan umytpaıdy», – deıdi Aýǵanstannyń Qazaqstandaǵy elshisi Mohammad Farýk Barakı.
Negizi, bedeldi halyqaralyq uıymdarǵa múshe bolǵannan keıin memleketke júktelgen mindetti oryndaý qajettigin de eskerý kerek. Kelesi jyly Qazaqstan BUU Qaýipsizdik Keńesine turaqty emes múshe bolady. Onyń da arqalar júgi jeńil emes. Elimizdiń Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysovtyń aıtýynsha, osy ýaqytqa deıin Qazaqstan turaqty damý mindettemeleri boıynsha biraz sharýa atqardy. Aldaǵy ýaqytta arnaıy agenttik qurylyp, sonyń aıasynda basqa da donor-memlekettermen baılanys ornatyp, kómekke zárý elderge qoldaý jasaý josparlanǵan. Osy jolǵy joba Japonııamen birlesip qolǵa alynyp otyr.
«Ol jaıynda ótken jyly Japonııa Premer-mınıstri Sındzo Abenyń Qazaqstanǵa jasaǵan sapary kezinde aıtyldy. Búginde biz sony qolǵa alyp otyrmyz. Qarjy jaǵyn «Japonııa – BUU Damý baǵdarlamasy» áriptestik negizde qamtamasyz etse, Qazaqstan óz tájirıbesimen bólisip, adam resýrstaryn tartýǵa daıar. Aýǵan áıelderi osy jobadan óz paıdasyn shyǵara alady dep senemiz», – deıdi E.Ydyrysov. Onyń sózine qaraǵanda, Qazaqstan osy ýaqytqa deıin Aýǵanstannyń ınfraqurylymy men áleýmettik jobalaryn damytýǵa 40 mln dollar jumsaǵan. Budan bólek, arnaıy bilim berý baǵdarlamasyna 50 mln dollar bólindi. Sol aqshaǵa aýǵan jastaryn oqytý jumystary atqaryldy. Búginde alǵashqy túlekter oqýdy bitirip, óz elinde eńbek etip jatyr.
«Biz bilemiz, adam áleýetin ósire otyryp, biz aımaqtaǵy qaýipsizdik pen tynyshtyqty uzaq ýaqyt saqtaı alamyz», – dep atap kórsetti mınıstr jańa jobaǵa qol qoıý rásimi kezinde.
Endi, Qazaqstan aýǵan jerinde genderlik saıasatty damytý isine de óz úlesin qospaq. Osyǵan oraı, Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysov pen BUU Damý baǵdarlamasynyń Qazaqstandaǵy turaqty ókili Norımas Shımomýra arnaıy qujatqa qol qoıdy. Jobanyń jalpy quny – jarty mıllıon dollar. Alaıda, oǵan basqa da memleketter qosylsa, ol qarjynyń arta túsetini anyq. Ázirshe, jobany iske asyrý sharalary da anyq jazylǵan joq. Sondyqtan genderlik saıasattan bólek oǵan basqa da maqsat-mindetter qosylýy ábden múmkin.
Osylaısha, BUU Damý baǵdarlamasy Qazaqstandy aımaqtaǵy donor-memleket retinde moıyndap, osy ýaqytqa deıin jınaqtalǵan tájirıbemizdi qoldanýǵa múddeli. Al eń bastysy, kórshi elder keńpeıil ári qamqorshy qazaq degen dosyna senip otyr. Olar bizdiń «Tynyshtyq bolsyn!» dep únemi tilep otyratynymyzdy biletin shyǵar.
Arman ASQAROV